19 Mart 2025 tarihinden itibaren yapılan protestolarda İzmir'de ve ülke genelinde gözaltına alınan kişilerin adli muayene süreçlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanı Kemal MEMİŞOĞLU tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.

Anayasanın 34. maddesindeki barışçıl gösteri haklarını kullanarak İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun gözaltına alınmasını protesto eden yurttaşların emniyet birimlerinde tutulduğu süreçte, gözaltına alınan kişilerin adli amaçlı sağlık muayenelerinin, resmi sağlık kuruluşları yerine emniyet birimlerinde yapılmasına yönelik resmi görevlendirmeler yapıldığı bilgisi kamuoyuna yansımıştır. İzmir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen görevlendirme yazısında, hastane kadrosunda görev yapmakta olan tabiplerin, ilgili yönetmeliklerde sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilmesi düzenlenen adli muayeneleri emniyet binalarında yapmakla görevlendirildiği görülmektedir.

Oysa ülkemizde, 5271 "Ceza Muhakemesi Kanunu" ve ilgili "Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği" hükümlerine göre, gözaltına alınan kişilerle ilgili adli amaçlı sağlık kontrolünün resmi sağlık kurumlarında ve hasta mahremiyetini güvence altına alan koşullarda gerçekleştirilmesi o zorunludur. Aynı zamanda, İstanbul Protokolü gibi uluslararası sözleşmelerin yanı sıra meslek etik ilkeleri, hekimlerin bağımsız ve objektif muayene yapabilmeleri için enaniyet birimlerinden veya kolluk güçlerinin bulunduğu ortamlardan uzakta, sağlık kuruluşlarında hastayla yalnız kalabilmesinin önemini vurgulamaktadır. Hem sağlık çalışanlarının meslek etiği hem de şüpheli veya sanıkların temel hakları açısından kritik önem taşıyan bu ilkelerin ihlali, insan hakları ve hukuk devleti yönünden endişe vericidir.

Bu sebeplerle, İl Sağlık Müdürlüklerince hekimlerin emniyet binalarında görevlendirilmesine dair ilgili talimatlar açıkça hukuka ve meslek ilkelerine aykırıdır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Ceza Muhakemesi Kanunu ve Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği uyarınca, gözaltına alınanların tıbbi muayene ve kontrollerinin resmi sağlık kuruluşlarında ve hekim-hasta gizliliği sağlanmış ortamda yapılması zorunlu iken; söz konusu görevlendirmeler hangi silsile içinde gerçekleştirilmiştir?

   Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Üyesi

2. Kamuda görevli hekimlerin, gözaltına alınanların adli muayenelerini, açıkça yasal düzenlemelere aykırı biçimde emniyet birimlerinde yapmak üzere görevlendirilmesi Bakanlığın kararı mıdır? Bu görevlendirme İzmir dışında hangi illerde yapılmıştır?

3. İlgili mevzuat uyarınca gözaltı muayeneleri esnasında, hasta mahremiyetini ve muayene gizliliğini sağlamak, tıbbi gereklilik durumunda laboratuvar ve radyolojik tetkikler ile konsültasyon imkânlarını sunmak önem taşımaktadır. Emniyet biriminde bu koşulların sağlanamayacağı açıkken, Bakanlığınızın hekimleri bu koşullarda görev yapmaya zorlanmasının nedeni nedir?

4. Yurt çapında gözaltına alınan kaç kişinin adli kontrol muayenesi emniyet birimlerinde gerçekleştirilmiştir?

5. Emniyet birimlerinde, gözaltına alınanlara adli kontrol muayenesi yapmak üzere hangi illerde kaç hekim görevlendirilmiştir?