Yumurta fiyatlarında yaşanan artışa ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 10 Nisan 2025 tarihinde 7/26709 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 2 Temmuz 2025).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Yumurta fiyatlarında yaşanan artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26709, 10 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26709-yumurta-fiyatlarinda-yasanan-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/144a019a-8b95-4ce1-a87f-019623d6ff39
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki (osorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından yazılı olar. cevaplandırılmasını arz ederim.
09/04/2025
Son dönemde, temel gıda maddelerinden biri olan yumurtanın fiyatlarında dikkat çekici artışlar yaşanmaktadır. Aralık 2024'te 100-120 TL arasında satılan 30'lu yumurta kolisi, Nisan 2025 itibarıyla marketlerde ortalama 250 TL'ye yükselmiştir. Bu durum, vatandaşlarımızın bütçesini olumsuz etkilemekte ve gıda enflasyonunu artırmaktadır.
Bu bağlamda:
SORULAR
Yumurta fiyatlarındaki bu hızlı artışın temel sebepleri nelerdir? Üretim maliyetlerindeki artış, ihracat talepleri veya diğer faktörler bu artışta ne derece etkili olmuştur?
Yumurta ihracatının iç piyasa fiyatlarına etkisi konusunda Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır? İbracatın iç piyasadaki arzı azaltarak fiyatları yükselttiği yönündeki iddialar doğru mudur?
Yumurta üreticileri ile perakende satış noktaları arasındaki fiyat farkının artmasının sebepleri nelerdir? Bu konuda bir denetim veya düzenleme yapılmakta mıdır?
Yumurta fiyatlarındaki artışı kontrol altına almak ve vatandaşlarımızın uygun fiyatlarla yumurtaya erişimini sağlamak amacıyla Bakanlığınızın aldığı veya almayı planladığı tedbirler nelerdir?
Gıda enflasyonunu düşürmek adına, temel gıda maddelerinin fiyatlarının denetimi ve düzenlenmesi konusunda Bakanlığınızın yürüttüğü çalışmalar nelerdir?
E-mail : mustafa.bilici(Otbmm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543 -ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 17.03.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1613406 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İzmir Milletvekili Sayın Mustafa BİLİCİ tarafından verilen 7(26709 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan
Çankaya/ANKARA 3 Faks No: 03124491341 Telefon No: 03124491334 gi ER
TİCARET BAKANLIĞI
İzmir. Milletvekili Sayın Mustafa BİLİCİ"ye Ait 7/26709 Sayılı Yazılı Soru Önergesine
İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 5) o Gıda arz ve güvenliğinin temini ile gıda piyasalarında meydana gelebilecek spekülatif hareketlerin engellenmesi amacıyla, Bakanlığımız tarafından piyasa gelişmeleri yakından izlenmekte; görev ve yetki alanımız dâhilindeki tüm politika ve denetim araçları etkin şekilde kullanılmakta olup, uygulamaya konulan tedbirlerin etkileri de düzenli olarak analiz edilerek değerlendirmeye tabi tutulmaktadır.
Bu çerçevede, halkımızın temel protein kaynaklarından biri olan yumurtaya erişiminin sorunsuz bir şekilde sağlanmasını teminen 9526 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile sofralık yumurta ihracatına kilogram başına 50 Cent tutarında kesinti uygulamasına başlanmıştır. Söz konusu düzenlemenin yürürlüğe girmesini müteakip gerçekleştirilen incelemelerde, uygulamanın dezenflasyonist etkilerinin gözlemlendiği tespit edilmiş olmakla birlikte; ülkemiz menşeli yumurtaya yönelik dış talebin devam etmesi nedeniyle fiyatlardaki yukarı yönlü hareketliliğin sürdüğü anlaşılmıştır. Bu doğrultuda, ihracata yönelik kesinti tutarı 25 Mart 2025 tarihli ve 32852 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 9693 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kilogram başına 1,5 ABD Doları'na yükseltilmiştir.
Öte yandan, Bakanlığımıza ulaşan sektör talepleri değerlendirilmiş olup, 28 Mayıs 2025 tarihli ve 32913 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair 9890 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında 53 gi/adet ve altında ağırlıktaki yumurta ile organik yumurta ürünleri ihracatı; ayrıca Türk Silahlı Kuvvetlerine, dış temsilciliklere ve insani yardım amaçlı yapılacak ihracat, bahse konu fon kesintisi uygulamasından muaf tutulmuştur.
Söz konusu uygulamanın temel amacı, iç piyasada sofralık yumurta fiyatlarında istikrarın sağlanmasına katkıda bulunmak ve vatandaşlarımızın söz konusu ürüne makul fiyatlarda erişiminin kolaylaştırılmasıdır. Bu çerçevede, hem arz-talep dengesinin korunması hem de tüketici refahının gözetilmesi hedeflenmektedir.
Bakanlığımız tarafından yürürlüğe konulan politika tedbirlerinin piyasa aktörleri üzerindeki etkileri yakından izlenmekte olup, müteakip dönemde, üretim ve ihracat eğilimleri ile iç ve dış talep dinamikleri titizlikle değerlendirilmeye devam edilecektir. Bu kapsamda, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ve tüm sektörel paydaşlar ile düzenli istişareler sürdürülmekte olup, üretim kapasitesi, tüketici eğilimleri, dış ticaret verileri ve fiyat oluşumları birlikte ele alınarak, zamanlı ve hedef odaklı politika geçişlerinin gerçekleştirilmesi sağlanacaktır.
Öte yandan, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında, fahiş fiyat artışı ile stokçuluk uygulamalarına yönelik denetim ve incelemeler yapmak ve gerektiğinde idari para cezası uygulamak üzere "Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu" oluşturulmuştur. Bu bağlamda, kamunun beslenme, sağlıklı yaşama ve korunma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak için zorunlu olan mal ve hizmetlerin fiyatlarında fahiş artışlara giderek veya vatandaşlarımızın bunlara ulaşmasına engel olmak suretiyle mağduriyet yaratan her türlü girişim yakın takip altındadır.
81 ilde faaliyet gösteren ticaret il müdürlüklerimiz tarafından, üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler günlük olarak denetlenmekte, yumurta da dahil olmak üzere temel gıda ve ihtiyaç ürünlerinde yaşanan fiyat hareketlilikleri titizlikle incelenmektedir. Bugüne kadar bu kapsamda, yaklaşık 160 bin işletme ve 1,3 milyon ürün denetlenmiştir.
Bu doğrultuda, yapılan inceleme ve denetim faaliyetleri sonucunda Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından, fahiş fiyat artışı yaptığı tespit edilen işletmelere 2025 yılı için 143.930 TL'den 1.439.300 TL'ye; stokçuluk yaptığı tespit edilen işletmelere ise 1.439.300 TL'den 17.271.600 TL'ye varan tutarlarda idari para cezası uygulanabilmektedir.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca daha önce olduğu gibi önümüzdeki dönemde de piyasada oluşabilecek manipülatif fiyat hareketlerinin engellenmesi amacıyla ilgili kamu kurumları ile istişare halinde gerekli ilave tedbir ve denetim araçları kararlılıkla hayata geçirilecektir.