Yumurta fiyatlarındaki artışa ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 43 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Ticaret Bakanı Sayın Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.
Türkiye'de yumurta fiyatları son günlerde çok hızlı artış göstermiştir. Yılın ilk çeyreğinde 100 TL bandında satılan 30 adet yumurtanın fiyatı (büyük boy) ağustos ayında 150 TL'ye ulaşmıştır. Eylül ayı itibarıyla satış noktalarında fiyat etiketleri yeniden güncellenmiş 150 TL seviyelerinden satışa sunulan 30 adet yumurtanın fiyatı 180 TL'ye çıkmıştır. Hatta bazı marketlerde 200 TLye varan fiyat etiketlerini de görmek mümkündür. Özellikle Türkiye'nin ABD'ye yapmış olduğu yumurta ihracatı iç piyasada fiyatların çok hızlı artmasına neden olmuştur. Vatandaşlarımız için en ucuz protein kaynağı olan yumurtaya erişim maalesef her geçen gün zorlaşmaktadır. 2024 yılında asgari ücretli bir vatandaşımız aldığı ücret ile 107 paket 30"lu yumurta alabilirken, aynı markanın aynı ürününü bugünkü asgari ücret ile sadece 91 paket olarak alabilmektedir. Buna göre asgari ücretli bir kişi evine 1 yılda 480 adet daha az yumurta alabilmektedir. Bu durum asgari ücretlinin sofrasından günde 1.3 adet yumurtanın eksildiği anlamına gelmektedir. Çalışan ve emekli vatandaşlarımızın geçim derdinin her geçen gün ağırlaştığı, özellikle okulların açıldığı bu dönemde çocuklar başta olma üzere vatandaşlarımızı beslenmesinde ihtiyaçları olan hayvansal proteini de kolay kolay sağlayamayacakları çok açık görülmektedir.
CİPE m li
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
Bu bağlamda;
SORULAR
Son dönemlerde yumurta fiyatlarında yaşanan hızlı artışın sebepleri nelerdir? Üretim maliyetlerindeki artış veya arz talep dengesindeki değişim faktörleri bu artışta etkili olmuş i mudur?
Yumurta fiyatlarında yaşanan artışta ihracatın fiyatlara etkisi söz konusu mudur?
Yumurta fiyatlarında üreticiden alış ve perakende satış noktaları arasındaki fiyat farkının çok fazla olmasının nedenleri nelerdir? Üretici ve tüketici dengesini korumak adına Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır?
Yumurta fiyatlarındaki yükselişi denetim altına almak amacıyla Bakanlığınızın kısa vadede aldığı veya almayı planladığı tedbirler nelerdir?
E MİR al in Lele) ii li GTİ SELE DE a Dani EEE
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 06.10.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E. 1710225 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İstanbul Milletvekili Sayın Doğan BEKİN tarafından verilen 7/34199 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Ünel olak
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) Telefon No: 03124491331 Faks No: 0312449 13 41 GÜLAY ÖZCAN ipi İnternet Adresi: www-.ticaret.gov.tr , Ad yi i
TİCARET BAKANLIĞI
İstanbul Milletvekili Sayın Doğan BEKİN'e Ait 7/34199 Sayılı Yazılı Soru Önersesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 4) Gıda arz ve güvenliğinin temini ile gıda piyasalarında meydana gelebilecek spekülatif hareketlerin engellenmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından piyasa gelişmeleri yakından izlenmekte; görev ve yetki alanımız dâhilindeki tüm politika ve denetim araçları etkin şekilde kullanılmakta olup, uygulamaya konulan tedbirlerin etkileri de düzenli olarak analiz edilerek değerlendirmeye tabi tutulmaktadır.
Bu çerçevede, artan dış talep ile ülkemizde görülen ve henüz sönümlenmiş olan kuş gribi salgını sebebiyle yükselen sofralık yumurta ihracatının yurt içi fiyatları olumsuz etkilememesi ve halkımızın temel protein kaynaklarından biri olan yumurtaya erişiminin sorunsuz bir şekilde sağlanması amacıyla Bakanlığımızca çeşitli tedbirler alınması ihtiyacı hasıl olmuştur.
Bu doğrultuda, 25 Şubat-24 Temmuz 2025 tarihleri arasında sofralık yumurta ihracatında Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kesintisi uygulanmıştır. Ek olarak, sofralık yumurta ihracatının yurt içi tüketici fiyatları üzerindeki olumsuz etkisinin sürmesi nedeniyle, sofralık yumurta, 10 Temmuz 2025 tarihli İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ'de (Tebliğ No: İhracat 2006/7) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (İhracat: 2025/2) ile İhracı Kayda Bağlı Mallar Listesi'ne dahil edilmiş ve bu kapsamda ilave tedbirler de yürürlüğe konulmuştur.
Söz konusu uygulama ile, iç piyasada sofralık yumurta fiyatlarında istikrarın korunmasına katkı sağlanması ve vatandaşlarımızın söz konusu ürüne makul fiyatlarda erişiminin kolaylaştırılması; bu çerçevede hem arz-talep dengesinin korunması hem de tüketici refahının gözetilmesi hedeflenmiştir. Bu itibarla, yumurta ihracatı, iç piyasa fiyatlarında baskı oluşturmayacak bir seviyede kontrollü bir şekilde gerçekleştirilmektedir.
Bu doğrultuda, ilgili kamu kurumları ve tüm sektörel paydaşlarla düzenli istişareler yürütülmekte; üretim kapasitesi, tüketici davranışları, dış ticaret verileri ve fiyat oluşumları bütüncül bir yaklaşımla ele alınarak zamanlı ve hedef odaklı politika uygulamaları hayata geçirilmektedir. Bakanlığımızca yürürlüğe konulan politika tedbirlerinin piyasa üzerindeki etkileri yakından izlenmekte olup, müteakip dönemde de üretim ve ihracat eğilimleri ile iç ve dış talep dinamikleri titizlikle değerlendirilmeye devam edilecektir.
Diğer taraftan, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında, fahiş fiyat artışı ile stokçuluk uygulamalarına yönelik denetim ve incelemeler yapmak ve gerektiğinde idari para cezası uygulamak üzere "Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu" oluşturulmuştur. Bu bağlamda, kamunun beslenme, sağlıklı yaşama ve korunma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak için zorunlu olan mal ve hizmetlerin fiyatlarında fahiş artışlara giderek veya vatandaşlarımızın bunlara ulaşmasına engel olmak suretiyle mağduriyet yaratan her türlü girişim yakın takip altındadır.
81 ilde faaliyet gösteren ticaret il müdürlüklerimiz tarafından, üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler günlük olarak denetlenmekte, yumurta da dahil olmak üzere temel gıda ve ihtiyaç ürünlerinde yaşanan fiyat hareketlilikleri titizlikle incelenmektedir. Bugüne kadar bu kapsamda, yaklaşık 198 bin işletme ve 1,5 milyon ürün denetlenmiştir.
Yapılan inceleme ve denetim faaliyetleri sonucunda, haksız fiyat artışı veya stokçuluk yaptığı tespit edilen işletmeler hakkında Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından gereken idari yaptırım kararları alınmaktadır. Bakanlığımızca daha önce olduğu gibi önümüzdeki dönemde de piyasada oluşabilecek manipülatif fiyat hareketlerinin engellenmesi amacıyla ilgili kamu kurumları ile istişare halinde gerekli ilave tedbir ve denetim araçları kararlılıkla hayata geçirilecektir.