TKİ tarafından Çorum ve Edirne'de ruhsat devri yapılan kömür sahalarına ilişkin
CHP
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26772 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 14 Mayıs 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “TKİ tarafından Çorum ve Edirne'de ruhsat devri yapılan kömür sahalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26772, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26772-tki-tarafindan-corum-ve-edirne-de-ruhsat-devri-yapilan-komur-sahalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7a8e3d81-e359-48ae-a935-01963893bc88
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM içtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gâreğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Av. Dr. M. YA TANRIKULU
. 1. Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ) tarafından Çorum Dodurga'da 7 milyon ton, Edirne'de ise 21 milyon ton rezervli kömür sahalarının "ruhsat devri" yoluyla özelleştirilmesine ilişkin ihaleler hangi kriterlere göre düzenlenmektedir? Bu ihalelere hangi firmalar katılmış ve hangi firmalar kazanmıştır?
SORULAR
TKİ tarafından gerçekleştirilen ruhsat devirleri sonucunda devletin elde ettiği gelir miktarı nedir? Bu bedeller, sahaların ekonomik değerleriyle orantılı mıdır?
Ruhsat devri yoluyla yapılan özelleştirme işlemlerinde, sahaların TKİ tarafından işletilmesinin ekonomik olup olmadığına ilişkin herhangi bir fizibilite çalışması yapılmış mıdır? Yapıldıysa, bu çalışmaların sonuçları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Kamuya ait kömür sahalarının özelleştirilmesi sürecinde şeffaflığın sağlanması için hangi mekanizmalar işletilmektedir? İhale süreçleri ve sonuçları kamuoyu ile neden paylaşılmamaktadır?
Çanakkale Çan, Soma ve Tunçbilek'teki kömür sahalarının TKİ iştirakleri üzerinden üçüncü şahıslara ve firmalara rödövans yoluyla devredildiği belirtilmektedir. Bu devir işlemlerine ilişkin ihale şartnameleri, sözleşme bedelleri ve taraf firmalar kamuoyuna açıklanacak mıdır?
TMMOB Maden Mühendisleri Odası'nın belirttiği gibi, ruhsat devri ve rödövans yöntemleri kamu zararına yol açmakta mıdır? Bu zararların önlenmesine yönelik ne gibi tedbirler
• alınmaktadır?
Maden sahalarının kamu eliyle işletilmesini sağlamak amacıyla TKİ'nin mevcut öz " kaynaklarıyla üretim yapabileceği bir sistemin oluşturulması yönünde herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?
KİAŞ ve YAMAŞ gibi TKİ iştiraklerinin, TKİ ruhsat sahalarını ihalesiz olarak devralarak
• üçüncü şahıslara ve firmalara devretmesine olanak sağlayan sistemin değiştirilmesi planlanmakta mıdır? Bu konuda herhangi -bir yasal veya yönetmelik değişikliği gündemde midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO 283 | 726772
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ)'nun mevcut öz kaynaklarıyla üretim gerçekleştirdiği işletmeler bulunmakla beraber; TKİ tarafından işletilme imkânı bulunmayan sahaların ruhsat ve işletme hakkı devri işlemleri, bu sahaların ekonomiye kazandırılması amacıyla ve rezerv, kalorifik ve kimyasal özellikler, jeolojik-hidrojeolojik koşullar, üretim ve pazar koşulları, sosyoekonomik şartlar ve diğer tüm parametreler dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilmektedir. Söz konusu devir işlemleri "Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Rödövans ve Ruhsat Devri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği"nin 35'inci maddesinde yer alan; "Sahayla ilgili rezerv, kalorifik ve kimyasal özellikler, jeolojik-hidrojeolojik koşullar, üretim ve pazar koşulları, sosyoekonomik şartlar ve diğer tüm parametreler de dikkate alınarak Kurum tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda Kurum tarafından işletilmeyecek sahalar, ekonomik işletmecilik ve diğer koşullar açısından uygun görülmesi halinde ihale yapılmaksızın Kurumca belirlenen cari tahmini bedel ile rödövans fiyatları ve koşulları da dikkate alınarak rödövans veya satışta öncelikli alım hakkı kullanımını da sağlayan rödövans veya pay karşılığında Kurum iştirakleri tarafından işlettirilebilir. * hükmüne göre yapılmakta olup, bu iş ve işlemlere ilişkin tüm süreç mevzuatta düzenlenen yasal çerçeve içerisinde yürütülmektedir. Bununla birlikte tüm bu iş ve işlemlerde kamu yararı gözetilmekte ve herhangi bir zarar oluşmamaktadır.
Bu bilgiler ışığında;
• 26.03.2025 tarihinde Çorum ilimizin Dodurga sınırları içindeki maden ruhsat sahasında yer alan kömür rezervi için yapılan "Ruhsafın Satış Yolu ile Devri" ihalesine katılımcı sağlanamadığı için söz konusu ihale iptal edilmiştir.
• Edirne ilimizde yer alan maden ruhsat sahasına yönelik ihale süreci henüz sonuçlanmamıştır.
Mezkur Yönetmeliğin 9uncu maddesinde yer alan "Tahmin edilen bedel, pay veya oranın hesabında kullanılacak fiyatlar, işin ve madenin özelliklerine göre gerektiğinde belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa, MAPEG ya da kamu kurum kuruluşlarınca ilan edilen Jiyatlar üzerinden veya bunlardan soruşturulmak ve/veya piyasa araştırması yapılmak suretiyle elde edilebilir. Tahmin edilen bedelin tespitinde; rezerv, kalorifik ve kimyasal özellikler, Jeolojik-hidrojeolojik koşullar, üretim ve pazar koşulları, sosyoekonomik şartlar ve diğer parametreler, ihale konusu işle ilgili olarak dokümanda istenen genel hususlar da değerlendirilerek tahmin edilen bedel, pay veya oranın belirlenmesinde veri olarak kullanılabilir" hükmü çerçevesinde bedel tespiti işlemleri yürütülmektedir.
Çan, Soma ve Tunçbilek"te bulunan kömür sahalarının rödövans veya ruhsat devri işlemleri özelleştirme veya satış uygulaması olmayıp, bu işlemler mezkur Yönetmeliğin 35'inci maddesine göre belirli süre ile sınırlı olacak şekilde ve TKİ tarafından işletilme imkânı bulunmayan sahaların ekonomiye tekrar kazandırılması amacıyla gerçekleştirilmektedir. Ayrıca ihale süreçlerine ilişkin ilanlar Resmi Gazete ve/veya TKİ İnternet sitesinde yayınlanmaktadır.