Kamu harcamalarında tasarruf sağlanması için alınan tedbirlere ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26790 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 12 Haziran 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Kamu harcamalarında tasarruf sağlanması için alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26790, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26790-kamu-harcamalarinda-tasarruf-saglanmasi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/327dbd6c-87c0-45fe-b444-019634bb83a6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 64 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 52 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince Yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Av. Dr. 7 TANRIKULU
SORULAR
2024 ve 2025 yıllarının Ocak-Şubat aylarında merkezi yönetim bütçesinden tasarruf tedbirleri kapsamında yapılan harcamaların toplam bütçe giderlerine oranı sırasıyla "1,4 ve "1,1 olarak gerçekleşmiştir. Önceki yıllarda yaşanan harcama eğilimleri göz önüne alındığında, yılın ilerleyen aylarında özellikle yıl sonuna doğru bütçe harcamalarının artmasını önlemek adına hangi önlemlerin alınması planlanmaktadır?
Kamu harcamalarında tasarrufun sağlanması için kamu kurumlarının harcama disiplinine uyumunu artırmaya yönelik hangi denetim ve yaptırım mekanizmaları uygulanmaktadır? i 3. 2024 yılının ilk ve son çeyrekleri arasında taşıt giderleri 4 kat, haberleşme giderleri 2,5 kat, kırtasiye-baskı giderleri 4 kat, lojman-sosyal tesis giderleri ise 6 kat artış göstermiştir. Bu kalemlerde yıl sonuna doğru hızlanan harcamaların azaltılması için hangi önlemler alınacaktır? i 4. 2025 yılı bütçesi hazırlanırken borç faiz giderlerinin bütçe giderlerine oranının 913,2 ve vergi gelirlerine oranının 017,5 olması hedeflenmişken, bugün gelinen noktada borç faiz giderlerinin bütçe giderlerine oranı 9014,5'e, vergi gelirlerine oranı ise 9024'e yükselmiştir. Bu durum göz önüne alındığında, borç faiz giderlerinin azaltılması ve bütçe açığının kontrol altına alınması İ amacıyla hangi politika değişiklikleri öngörülmektedir?
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın iç borçlanma stratejisine göre, 2025 yılında nisan ayında 236 milyar TL, haziran ayında ise 214 milyar TL iç borç faiz ödemesi gerçekleştirilecektir. Dış borç faiz ödemesinin ise 200 milyar TL'nin üzerinde olması beklenmektedir. Bu kapsamda, kamu borç yönetiminin daha etkin hale getirilmesi ve faiz yükünün azaltılması için nasıl bir strateji izlenmektedir?
Kamu kurumlarının yıl sonunda harcama telaşına kapılarak ödenekleri hızla tükettiği ve bu durumun kamu kaynaklarının etkin kullanımını olumsuz etkilediği bilinmektedir. Bu "Aralık Ateşi" olarak adlandırılan harcama yoğunluğunun önüne geçmek için hangi düzenlemeler yapılacaktır?
, 7. 2024 yılı Ocak-Şubat döneminde 20,7 milyar TL olan toplam harcama, 2025 yılı aynı döneminde 23 milyar TL'ye yükselmiştir. Harcamalardaki bu artışın gerekçesi nedir?
2024 yılı Ocak-Şubat döneminde taşıt giderleri 1.161 milyon TL'den 2025 yılı Ocak-Şubat döneminde 1.288 milyon TL'ye; 2024 yılı Ocak-Şubat döneminde taşıt onarım giderleri ise 425,6 milyon TL iken 2025 yılı Ocak-Şubat döneminde 617 milyon TL'ye çıkmıştır. Taşıt giderleri ve Araç onarım giderlerindeki artışların sebebi nedir?
2025 yılı Ocak-Şubat döneminde taşıt kiralama giderlerinin bir önceki yıl aynı dönemine göre 27,4 milyon TL. artış göstermesinin sebebi nedir?
Enerji giderlerinin 2025 yılı Ocak-Şubat döneminde bir önceki yıl aynı dönemine göre 1,6 milyar TL artış göstermesinin sebebi nedir? Kamuda enerji tasarrufuna yönelik herhangi bir önlem alınmış mıdır?
Haberleşme giderlerinde bir önceki yıl aynı dönemine göre 2025 yılı Ocak-Şubat döneminde 900 Milyon TL. artış yaşanmasının nedenleri nelerdir? Kamuda haberleşme giderlerini azaltmaya yönelik herhangi bir çalışma var mıdır?
Lojman ve sosyal tesis giderleri 2024 yılı Ocak-Şubat döneminde 110 milyon TL iken 2025 yılı Ocak-Şubat döneminde 225 milyon TL'ye yükselmiştir. Lojman ve sosyal tesis giderlerindeki bu artışın gerekçesi nedir? Yeni lojman veya sosyal tesis yapımı mı gerçekleştirilmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7126790 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak
Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Kamu kurum ve kuruluşlarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin "Tasarruf Tedbirleri" konulu ve 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış ve bu çerçevede "Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi" açıklanmıştır. Genelge kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşları; kendi bütçeleri veya tasarruflarındaki diğer kaynaklardan yapacakları yurt içi ve yurt dışı harcamaları ile taşınır ve taşınmazların kullanılmasında Genelge ile belirlenen tedbirlere uymakla talimatlandırılmıştır. Bu tedbirlerin uygulanması Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile birlikte takip edilmekte olup, kararlılıkla uygulanmaya devam edilecektir.
Diğer taraftan, geçtiğimiz yıl itibarıyla bütçe açığının GSYH'ye oranı 964,9 ile orta vadeli programla uyumlu, bütçe başlangıç tahmini olan 906,4'ün ise oldukça altında gerçekleşmiştir. Bu olumlu performansta gelir tahsilatındaki artışın yanı sıra harcamaların kontrolüyle gider artışının sınırlandırılması da etkili olmuştur. Bu kapsamda, uygulanan tasarruf tedbirleri ve harcama disiplini sayesinde, geçmiş yıllarda gerçekleşen bütçe harcamalarının ortalama sapma oranları da dikkate alındığında, bu durum son 10 yıllık ortalamalara göre 1,2 trilyon lira harcama disiplinini ve milli gelire oranla 2,7 puanı ifade etmektedir.
Ayrıca, merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamalar, hizmete ilişkin oluşan ihtiyacın zamanına göre dönemsellik arz edebilmektedir. Aylar arasında giderlerde meydana gelen değişmeler harcama ve finansman programlarında hâlihazırda öngörülen durumlarla ilgilidir.
Öte yandan, Hazine borçlanma stratejileri makroekonomik dengeleri gözeterek para ve maliye politikalarıyla uyumlu, sürdürülebilir, saydam ve hesap verilebilir bir borçlanma politikası izlenmesi; finansman ihtiyaçlarının, iç ve dış piyasa koşulları ve maliyet unsurları göz önüne alınarak belirlenen risk düzeyi çerçevesinde, orta ve uzun vadede mümkün olan en uygun maliyetle karşılanması ilkeleri esas alınarak uygulanmaktadır.
Bu kapsamda senet tercihleri ve borçlanma takvimi, ay içerisinde gerçekleşen kamu maliyesine yönelik gelişmeler ve piyasa koşulları çerçevesinde yürütülen teknik çalışmalar neticesinde stratejik ölçütlerle uyumlu olacak şekilde belirlenmektedir.
Devtet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
€-posta: ssbsoruonergeleriğihmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
Bununla birlikte, faiz harcamalarının bütçe büyüklüklerine oranı, yıl içerisinde faiz harcamaları ödeme profili ile bütçe gelirlerinin ve harcamalarının dönemsel/takvimsel etkilerine bağlı olarak aylık bazda değişkenlik gösterebilmektedir. 2025 yıl sonunda faiz harcamalarının merkezi yönetim bütçe harcamalarına oranının yüzde 13,2 seviyesinde; faiz harcamalarının vergi gelirlerine oranın ise yüzde 17,5 seviyesinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşıtların sayıları ise yılı bütçe gerekçelerinde gösterilmektedir. 2024 yılında bir önceki yıla göre artan taşıt sayısının yüzde 90'ı güvenlik, sağlık ve afet yönetimi için edinilen taşıtlardır. 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bağlı ('T) işaretli cetvel kapsamında 2025 yılında edinilecek taşıtlar da ağırlıklı olarak benzer amaçlar için kullanılacaktır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan