2025 yılı Şubat ayı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26797 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 17 Haziran 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “2025 yılı Şubat ayı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26797, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26797-2025-yili-subat-ayi-butce-gerceklesmelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b46def1b-bcdb-42a4-91b8-019633499971
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 69 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yajilı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av.D AM TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili
. 2024 yılı Şubat ayında 153,8 milyar TL olan bütçe açığı, 2025 yılı Şubat ayında 310,1 milyar
SORULAR
TL olarak gerçekleşmiştir. Bu artışın temel nedenleri nelerdir? Bütçe açığının kapatılması için hangi tedbirler alınacaktır?
2024 yılı Şubat ayında 54,8 milyar TL olan faiz giderleri, 2025 yılı Şubat ayında 139,6 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Faiz giderlerinde yaşanan bu 0154,8 oranındaki artışın sebepleri nelerdir? Hükümetin faiz yükünü hafifletmek için 2025 yılında uygulamaya koyacağı stratejik bir paket çalışması bulunmaktaysa ana başlıklarıyla nelerdir?
2025 yılı Şubat ayında bütçe gelirleri "634,9, vergi gelirleri ise "644 oranında artmasına rağmen, bütçe açığı daha da büyümüştür. Gelirlerdeki bu artışa rağmen açığın artmasının gerekçeleri nelerdir?
Cari transferler, 2024 yılı Şubat ayında 294,3 milyar TL iken, 2025 yılı Şubat ayında 405,3 milyar TL olmuştur. Bu transferlerin hangi alanlara yapıldığı ve bu artışın sürdürülebilir olup olmadığı konusundaki görüşünüz nedir ?
2024 yılı Şubat ayında 1,8 milyar TL olan sermaye transferleri, 2025 yılı Şubat ayında 27,2 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 961398,4 oranındaki bu artışın sebepleri nelerdir? Söz konusu sermaye transferleri hangi projelere tahsis edilmiştir?
Vergi gelirlerinde en yüksek artış, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (90101 ,9 artış) ve Gelir Vergisi (989,2 artış) kalemlerinde olmuştur. Vergi yükünün gelir gruplarına göre dağılımı nedir?
2025 yılı bütçe açığı ve harcama projeksiyonlarına ilişkin hangi önlemler alınacaktır? Özellikle faiz dışı açık konusunda bakanlığınızın 2025 yılında belirlediği planın ana taslağı nedir?
2025 yılı bütçe açığını kapatmak amacıyla iç ve dış borçlanmada nasıl bir yol izlenecektir? Borçlanma stratejisi ile ilgili kamuoyuna ve TBMM Genel Kurulu'na bir plan sunulacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 1 21/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1615003 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na âit yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mur.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7/26797 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
2025-2027 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP)'da 2025 yılsonu merkezi yönetim bütçe açığının GSYH'ye oranının yüzde 3,1 olarak gerçekleşeceği öngörülmüştür. Bununla birlikte, enflasyonla mücadele için para politikası ile uyumlu bir maliye politikası uygulanmaya devam edilmektedir. 2024 yılında bütçe açığının milli gelire oranı OVP tahminleri ile uyumlu ve önceki yıl gerçekleşmesinin de altında, yüzde 4,9 olarak gerçekleşmiştir. Bu yıl için ise bütçe açığını GSYH'nin yüzde 3,1'ine düşürerek negatif bir mali etki yaratılması öngörülmektedir. Bu çerçevede, harcamalarda önceliklendirme ve kontrol yoluyla deprem hariç giderlerde sıkı duruş korunmaya devam edilecektir.
Merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamalar, hizmete ilişkin oluşan ihtiyacın zamanına göre dönemsellik arz edebilmektedir. Aylar arasında giderlerde meydana gelen değişmeler harcama ve finansman programlarında hâlihazırda öngörülen durumlarla il gili olup bu bağlamda, aylık bütçe açıklarında/fazlalarında meydana gelen değişmeler yerine yıllık gerçekleşme hedeflerin değerlendirilmesinin daha doğru olacağı düşünülmektedir.
Faiz harcamalarının faiz oranı, enflasyon ve döviz kuru gibi değişkenlere duyarlı olduğu bilinmektedir. Faiz harcamalarının ödeme profiline bağlı olarak aylık bazda değişkenlik gösterebileceği ancak yıl sonu itibarıyla bütçe hedefleri ile uyumlu gerçekleşmesi beklenmektedir.
Diğer taraftan 2025 yılı Ocak-Mart döneminde bütçe gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47 oranında artarak 2.407 milyar TL'ye ulaşmıştır. Vergi gelirleri ise yüzde 50,5 oranında artışla 2.023 milyar TL olmuştur. Vergi gelirlerinden gelir vergisi, dahilde alınan katma değer vergisi, özel tüketim vergisi ve banka ve sigorta muameleleri vergisi kalemlerindeki artışlar önemli katkılar sağlamıştır. Bununla birlikte, gelir politikalarıyla sürdürülebilir büyüme, mali disiplinin tesisi ve fiyat istikrarı gibi makroekonomik hedefler gözetilirken vergi adaletini güçlendiren uygulamalara öncelik verilmektedir. Son dönemde yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması yönünde de pek çok düzenleme hayata geçirilmiştir. Önümüzdeki dönemde de vergide adaleti güçlendirecek, kayıt dışı ekonomi ve tahsilatta etkinliği artıracak çalışmalara devam edilecektir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Ayrıca, Bakanlığımızın kamu borç yönetimi uygulamaları temel olarak borç stokunun maruz kaldığı riskler gözetilerek maliyetlerin en uygun seviyeye indirilmesi ilkesine dayanmaktadır. Bu ilke kapsamında, borçlanma politikaları orta vadeli bir bakış açısı ile oluşturulan stratejik ölçütler esas alınarak yürütülmekte olup bu ölçütler çerçevesinde hazırlanan yıllık Hazine Finansman Programı her yılın Ekim ayının son günü Bakanlığımız internet sitesinde duyurulmaktadır.! Bu çerçevede, Bakanlığımız geçen yıl piyasaya duyurduğu finansman programı kapsamında ulusal ve uluslararası sermaye piyasalarından borçlanma programını beklendiği şekilde yürütmektedir.
Ülkemize yönelik yatırımcı algısının güçlendirilmesi amacıyla uluslararası yatırım bankaları, kredi derecelendirme kuruluşları ve uluslararası yatırımcılar ile gerçekleştirilen görüşmelere önümüzdeki dönemde de devam edilecektir.
• https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2024/10/Ekim Duyu ru 2025 Finansman Programi.pdf
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan