2025 yılı merkezi yönetim bütçesinde gerçekleşen bütçe açığına ve faiz ödemelerine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 12 Ağustos 2025 tarihinde 7/32485 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 21 Ekim 2025).
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “2025 yılı merkezi yönetim bütçesinde gerçekleşen bütçe açığına ve faiz ödemelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32485, 12 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32485-2025-yili-merkezi-yonetim-butcesinde-gerceklesen-butce-acigina-ve-faiz-odemelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3091bc64-d8ac-49f2-9892-0198a3b24606
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 70 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 55 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 12.08.2025 eh aet Emi EKMEN Mersin Milletvekili
2025 yılının ortasına yaklaşırken, ülkemizin temel ekonomik göstergelerinde ciddi dalgalanmalar yaşandığı gözlemlenmektedir. Enflasyon oranlarında düşüş hedeflenmesine rağmen, TÜİK tarafından açıklanan son verilerle birlikte, yıllık TÜFE oranı hâlâ 9460'ın üzerinde seyretmektedir. Buna karşın gıda, ulaştırma ve barınma kalemlerinde hissedilen fiyat artışları çok daha yüksektir.
Merkez Bankası'nın politika faizi "050 seviyesinde sabit tutulurken hem iç borçlanma faizlerinde hem de bütçe açığında rekor seviyelere ulaşıldığı görülmektedir. Şubat 2025 itibarıyla sadece iki ayda verilen toplam bütçe açığı 500 Milyar TL'yi aşmıştır. Faiz harcamaları ise geçen yılın aynı dönemine göre 9072'yi aşan bir artış göstermiştir.
Öte yandan, yüksek kur politikası ve mali disiplin iddiasıyla yapılan vergi artışları, dar gelirli vatandaşların üzerindeki yükü artırmış, gelir dağılımındaki eşitsizliği daha da derinleştirmiştir. Türkiye'nin orta vadeli program hedefleriyle gerçekleşmeler arasındaki fark da giderek büyümektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2025 yılı Ocak—Haziran dönemi itibarıyla, merkezi yönetim bütçesinde gerçekleşen toplam açık ve faiz dışı denge miktarı nedir? Bu açıkların yıl sonu hedefleriyle uyumlu olduğu görüşüne katılıyor musunuz?
2025 yılı Ocak-Haziran döneminde faiz harcamalarında yaşanan artışın temel nedenleri nelerdir? Bu artışın önümüzdeki dönem kamu maliyesi üzerindeki etkisi ne şekilde yönetilecektir?
Türkiye Varlık Fonu veya Hazine garantisi altında olan kamu yatırımları için son bir ayda yeni bir borçlanmaya gidilmiş midir? Gidildiyse tutarı ve vadesi nedir?
Enflasyonda kalıcı düşüş için uygulandığı ifade edilen sıkı para ve maliye politikalarının toplumsal refah üzerindeki etkileri nasıl değerlendirilmektedir? Gıda ve kirada yaşanan fahiş artışlar karşısında Bakanlığınız tarafından doğrudan bir sosyal koruma önlemi planlanmakta mıdır?
T.B.M.M. - YENİ YG:
Grup Başkanlığı Tarih: ....(Z.— 055-2025
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN'e âit yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Muvalfamler
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7132485 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Mehmet Emin EKMEN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Faiz harcamaları, faiz oranı seviyesi, enflasyon, döviz kuru gibi makroekonomik değişkenlere duyarlıdır. Ayrca ödeme profiline bağlı olarak dönemsel artış ve azalış görülebilmekte olup kamu maliyesi üzerine etkilerini değerlendirirken yıllık bazda bakmak daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
Bunun yanında, uluslararası literatürde olduğu gibi faiz harcamalarının milli gelire oranının temel gösterge olarak kabul edilmesi, faiz harcamalarının ekonomi üzerindeki yükünü değerlendirmede önem arz etmektedir. Bu kapsamda faiz harcamalarının milli gelire oranı 2002 yılından günümüze kadar ciddi bir azalış göstermiştir. Faiz harcamalarının milli gelire oranı 2002 yılında 9014,3 iken, 2024 yılında ise 902,8 olarak gerçekleşmiştir. Bu oranın 2002-2024 ortalaması ise 904,4 seviyesindedir. Orta Vadeli Program (2026 — 2028) tahminlerine göre ise söz konusu oranın 2025 yılında 943,3, 2026 yılında 903,5, 2027 yılında 963,4 ve 2028 yılında ise "3,3 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülmektedir.
Faiz ödemeleri de dahil olmak üzere bütçe harcamalarını da içeren bütçe istatistikleri düzenli (o periyotlarla (o "hWps://muhasebat.hmb.gov.ir/merkezi-yönetim-butce-istatistikleri" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Ayrıca, hazine geri ödeme garantisi altında sağlanan dış finansmana ilişkin bilgilere "https://www.hmb.gov.ir/kamu-finansmani-raporlari " internet adresinden ulaşılabilmektedir.
Diğer taraftan, ekonomi programımızın nihai hedefi yüksek, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme ile toplumsal refahı artırmaktır. Bu hedefin ön koşulu fiyat istikrarının sağlanmasıdır. Bu kapsamda, uygulamakta olduğumuz program sayesinde dezenflasyon sürecinde önemli ilerleme kaydedilmiş olup, 2025 yılı Eylül ayında yıllık enflasyon geçen yıl Mayıs ayındaki zirvesine göre 42,2 puan azalarak 9033,29 gerçekleşmiştir. Enflasyonla mücadelemiz aynı zamanda gıda, konut ve enerji gibi birçok alana yönelik uygulanan arz yönlü tedbirler ve yapısal reformlarla da desteklenmektedir.
Konut arzını artıracak ve konuta erişimi kolaylaştıracak politika ve tedbirler uygulanmaktadır. Sosyal konut hamlesi kapsamında; 2023-28 döneminde 500 bin sosyal konut, I milyon konutluk arsa ve 50 bin işyerine yönelik çalışmalar devam etmektedir.
Gıda arz güvenliğini sağlamak için ise sulama projeleri, arazi toplulaştırması, gıda arz desteklenmekte, sürdürülebilir ve verimli üretim teşvik edilmektedir. Bu kapsamda, enflasyonla mücadele kalıcı fiyat istikrarı sağlanana kadar çok boyutlu, koordineli ve kararlı şekilde sürdürülmeye devam edecektir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sgbsoruvnergeleri " hmb.gox.ir Elektronik Ağ: www. hmb.gon ür
Mehmet ŞİMŞEKBakan