Mardin'in Kızıltepe ilçesinde bulunan bir depodan TMO'nun onayı alınmadan ürün satıldığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Turhan Çömez (İYİ Parti), 18 Nisan 2025 tarihinde 7/27041 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 16 Temmuz 2025).
Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir). “Mardin'in Kızıltepe ilçesinde bulunan bir depodan TMO'nun onayı alınmadan ürün satıldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27041, 18 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27041-mardin-in-kiziltepe-ilcesinde-bulunan-bir-depodan-tmo-nun-onayi-alinmadan-urun-satildigi-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1c856644-7ae0-4a45-8925-019648a2a5bb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 89 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 82 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü *nün 96 ncı maddeleri gereğince Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
NA YA, ve Grup Başkanvekili
Mardin Kızıltepe'de bulunan Mezopotamya Lisanslı Deposu*nda TMO"ya ait 50 bin ton kadar buğday, arpa ve mısır gibi ürünlerin TMO'nun bilgisi ve onayı olmaksızın satıldığı ve bu satıştan yaklaşık 600 milyon TLlik bir rant elde edildiği bilgisi kamuoyuna yansımıştır.
Bu bağlamda aşağıdaki soruların cevaplanması önem arz etmektedir.
I- Mezopotamya Lisanslı Deposu'nda bulunan TMO*ya ait ürünlerin Kurumun bilgisi ve onayı olmadan satıldığı iddiaları doğru mudur?
SORULAR
Söz konusu ürünlerin yaklaşık 600 milyon TL*lik bir bedelinin olduğu ve bunun depoların sahibi, ilgili şirket tarafından zimmete geçirildiği bilgisi doğru mudur?
Bu durum hakkında Bakanlık tarafından herhangi bir adli/idari soruşturma başlatılmış mıdır?
Mardin ilinde kaç adet lisanslı depo bulunmaktadır, bunların kapasitesi ne kadardır?
Mardin ilinde bulunan lisanslı depolarda 2023-2024 döneminde. TMO'ya ait ne kadar ürün depolanmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Lisanslı depoculuk sistemi, çiftçiye elde ettiği ürün için zaman faydası sağlayarak ihtiyacı kadar olan kısmını karar verdiği zamanda kullanmak veya ürünleri gerçek değerinden pazarlama fırsatı sağlayarak ticaretini yapmak üzere tazeliğini koruyarak sağlıklı ve güvenli bir ortamda depolanmasını sağlamaktadır. Ürünlerini lisanslı depolara teslim eden üreticiler i için oluşturulan Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) kaydı 2016 yılından beri devam etmektedir.
5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu gereği lisanslı depo işletmelerinin ve yetkili sınıflandırıcıların kuruluş, işleyiş ve denetimine ilişkin iş ve işlemler Ticaret Bakanlığı tarafından gerçekleştirilmektedir.
Mardin ilinde 19 adet lisanslı depo firması toplam 738 bin ton kapasite ile faaliyet göstermektedir.
Mardin ilinde bulunan lisanslı depolarda 2025 yılı nisan ayı itibariyle Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)'ya ait 359 bin ton ürün depolanmıştır.
Mezopotamya Lidaş Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk A.Ş. firması Mardin ili Kızıltepe ilçesinde 92 bin ton kapasite ile faaliyet göstermektedir. Firmaya ait depolarda, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) rakamlarına göre 50 bin ton ürün (40 bin ton makarnalık buğday ve 10 bin ton mısır) bulunmakta olup bunun 40 bin tonu (30 bin ton buğday ve 10 bin ton mısır) TMO'ya aittir.
TMO Mardin Başmüdürlüğünce satışa çıkarılacak ürünlerle ilgili 07.04.2025 tarihinde yapılan rutin kontrolde bahse konu lisanslı deponun kayıtlarında bulunması gereken ürünün büyük oranda eksik olduğu tespit edilmiştir.
Bahse konu depoya 08.04.2025 tarihinde Ticaret Bakanlığı ile birlikte denetim yapılmış ve 30 bin ton buğday, 7 bin ton mısır olmak üzere toplam 37 bin ton ürünün eksik olduğu tespit edilmiştir. Konuyla ilgili gerekli idari ve hukuki iş ve işlemler başlatılmış olup sorumlular hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur.
İbrahim YUMAKLIBakan