Bilecik'te yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Yaşar Tüzün (CHP), 18 Nisan 2025 tarihinde 7/27044 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 4 Haziran 2025).
Yaşar Tüzün (CHP, Bilecik). “Bilecik'te yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27044, 18 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27044-bilecik-te-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-ta (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cb75e7ad-0187-4c3d-a65d-019657570f76
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 47 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 40 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)SORULAR
12 Nisan 2025 tarihleri arasında etkili olan ani sıcaklık düşüşleri ve kar yağışı sonucu zirai don afeti meydana gelmiştir. Zirai dondan etkilenen 36 ilin içinde Bilecik'te bulunmaktadır. Bilecik Merkez, Gölpazarı, Osmaneli; Söğüt ilçeleri etkilenmiş olup, başta kiraz, ceviz, ayva, şeftali, erik, cennet hurması ve sebze fideleri zarar görmüştür.
Bu konu ile ilgili aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 17.04.2025
Yaş Bile
Zirai don olaylarının tarımsal üretime ve çiftçilere verdiği zarar tespitleri yapıldı mı? i
Çiftçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi adına yapılan çalışmalar nelerdir?
Üreticilere yönelik destek mekanizmalarını devreye soktunuz mu?
Devlet ve özel bankalara olan borçların yapılandırılması yönünde çalışmalarınız var mı?
Elektriğe gelen zammı geri çekmeyi ve elektrik ödemesinin 2026'nın mahsulüne ötelemeyi düşünüyor musunuz?
TARSİM'de düzenleme yapmayı programınıza alıyor musunuz?
Benzer afetlerin gelecekte yol açabileceği olumsuz etkileri en aza indirebilecek önlemler için çalışmalarınız var mı? #
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde iVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip iVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 667 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; "05 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 905 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9610 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 95 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 05 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9015 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9910 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9635*i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete"de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Bakanlığımızca, don zararının meydana geldiği belirtilen Adana, Mersin, Hatay ve Osmaniye illerini kapsayan Doğu Akdeniz bölgesinde 2025 yılında "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" kapsamında; muhtelif projelerde olmak üzere toplam 75 milyon TL Bakanlık katkılı 18 adet alt proje ile üreticilere (çiftçilere) en fazla 9675 hibeli olacak şekilde tohum ve fide temini sağlanması planlanmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan