Burdur'da yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
İzzet Akbulut (CHP), 10 Temmuz 2025 tarihinde 7/30634 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 7 Ekim 2025).
İzzet Akbulut (CHP, Burdur). “Burdur'da yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30634, 10 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30634-burdur-da-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-tal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d6daee20-8371-4fab-bd5b-0197f8ad3358
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 89 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
İzzet AKBULUT Burdur Milletvekili
SORULAR
12 Nisan 2025 tarihinde ülke genelinde yaşanan zirai don olayı Burdur İlinde de hasara yol açmıştır. İlimizde genel olarak armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, kayısı, kiraz, vişne, şeftali, nektarin ve üzüm ürünleri ciddi zarar görmüştür. Son 30 yılın en şiddetli zirai donu olarak nitelendirilen bu doğa olayı yaklaşık 36 ilde etkili oldu.
Konunun araştırılması maksadıyla TBMM'de Zirai Don Olayını Araştırma Komisyonu kurulmuş ve bu komisyon geçtiğimiz günlerde Burdur ilinde bir çalıştay düzenleyerek çiftçiler, bileşenler ve yetkililer ile mağdurların sıkıntılarını yerinde dinleyerek çözüm önerileri ve yol haritasını açıklamıştır.
Bu bilgiler ışığında;
I- Türkiye genelinde Zirai Don iklim olayından etkilenen çiftçi sayısı kaçtır?
Burdur ilinde Zirai Don İklim olayından etkilenen çiftçi sayısı kaçtır?
Çiftçilerin zararını karşılamak üzere yapılacak olan ödemelerin tarihi nedir?
Toplam belirlenen zarar miktarı ne kadardır?
Olaydan zarar gören çiftçilerin bankalara ve kooperatiflere olan borçlarının yapılandırılmasıyla ilgili bir çalışmanız var mıdır?
ÇKS'ye kayıtlı olmayıp ürünleri zarar gören çiftçilerin zararını karşılamak maksadıyla bir fon oluşturulacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde ililçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip iVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9667 oranında devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 945 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", "05 oranında "peşin ödeme indirimi", 9010 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 905 oranında "genç çiftçi indirimi" ve 965 oranında "engelli çifiçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9015 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise "10 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9425 ile 9635'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
2025 Yılında Meydana Gelen Zirai Don Nedeniyle Ürünleri Hasar Gören Çiftçilere Destekleme Ödemesi Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 14.09.2025 tarihli ve 33017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu karar kapsamında 2025 yılı Şubat, Mart ve Nisan aylarında meydana gelen zirai don olayından etkilenen 65 ilde toplam 16 üründe hasar gören çiftçilere destekleme ödemesi yapılacaktır.
Bu kapsamda, 2025 üretim yılı için 13 Nisan'a kadar (bu tarih dâhil) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtları bulunan, Antep fıstığı, armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, portakal, şeftali/nektarin, üzüm, vişne ürünleri zarar görenlere destek verilecek.
Müracaat eden ve hasarları il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince tespit edilen; tarım sigortası yaptırmamış olanlar veya tarım sigortası bulunmakla birlikte don teminatı bulunmayan çiftçiler destekten yararlanacaktır.
Ödemeler, girdi maliyetleri, hasar alanları ve hasar oranları nispetinde hesaplanarak ödenecektir.
Burdur ilinde 01.01.2025 — 17.09.2025 tarihleri arasında; e 21.712 adet Devlet Destekli Tarım Sigortası poliçesi tanzim edilmiş, e 11,60 milyar TL'lik tarımsal varlık sigortalanmış ve
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı e 102,54 milyon TL Devlet prim desteği sağlanmıştır.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresindem/taksit tarihinden itibaren 9023 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Ayrıca, TBMM tarafından 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur.
İbrahim YUMAKLIBakan