Zirai don afetinden etkilenen fındık üreticilerinin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Yavuz Aydın (İYİ Parti), 22 Nisan 2025 tarihinde 7/27079 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 85 gün sonra, 16 Temmuz 2025).
Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon). “Zirai don afetinden etkilenen fındık üreticilerinin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27079, 22 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27079-zirai-don-afetinden-etkilenen-findik-ureticilerinin-magduriyetinin-giderilmesi-talebine-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c722cb0f-a3bd-4717-ac25-01965e083c6f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 85 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 75 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)| Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri uyarınca Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Geçtiğimiz hafta Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere yurdun birçok yerinde etkili olan don olayı, özellikle fındık üretim alanlarında büyük zarara yol açmıştır. Don felaketinin fındık rekoltesi ve üreticinin geçim kaynağı üzerindeki etkileri kamuoyunda ciddi bir endişeye neden olmuştur. Bu çerçevede üreticilerin mağduriyetlerinin giderilmesi, hasar tespiti ve destek mekanizmalarının devreye alınması büyük önem arz etmektedir.
Bu kapsamda:
I. Don olayı sonrası fındık üretim alanlarında Bakanlığınız tarafından bir zarar tespiti başlatılmış mıdır? Başlatılmış ise bunun çerçevesi nasıldır?
SORULAR
Etkilenen iller ve ilçeler bazında tahmini rekolte kaybı ne kadardır?
Donolayından zarar gören fındık üreticileri için herhangi bir destek paketi planlanmakta mıdır?
Üreticilerin zararlarının tespiti ve tanzimi amacıyla hasar tespit, ,Komisyonları oluşturulmuş mudur?
Üreticilere yönelik prim, mazot, gübre, kredi desteği veya borç erteleme gibi destek mekanizmaları devreye alınacak mıdır?
Karadeniz'de yaşanan bu tür don olayları gibi iklim kaynaklı afetlere karşı üreticileri. önceden bilgilendirecek bir erken uyarı sistemi kurulması yönünde bir çalışmanız var mıdır?
Don olayına bağlı olarak 2025 sezonu için fındık ihracat gelirlerinde beklenen ekonomik kayıp tahmini ne kadardır? önünde bulundurularak yeniden şekillendirilerek midir? Alım: yalı. belirlenirken rekolte düşüşü dikkate alınacak mıdır? ; N
Bu tür doğal afetlerin üreticileri mağdur etmemesi adına uzun i Vâdeli tarım sigortası ve destekleme politikalarında yapısal bir değişiklik öngörülmekte midir?
Adres: TB.M.M Halkla İlişkiler Binası FZ-20 Çankaya/AN KARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
TMO'ya Cumhurbaşkanlığı Kararı ile kabuklu findık alım görevi verildiği zamanlarda piyasalardaki tüm gelişmeleri dikkate alarak alım fiyatını belirleyecektir.
TMO kabuklu fındık alım fiyatını belirlerken üretim miktarı, ürün maliyeti, döviz kuru, iç piyasa fiyatları, uluslararası piyasa fiyatları, diğer tarım ürünlerindeki artış oranı, enflasyon oranı gibi birçok hususu göz önünde bulundurmaktadır.
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde iVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayında uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip iliilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 7025 oranında faiz/kar payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 9020 oranında faiz/kar payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Bakanlığımızca 2024 yılı ürünü mazot ve gübre desteği ödemelerine nakdi olarak 28 Mart 2025 tarihinde başlanılmış ve nisan ayı itibarıyla tamamlanmıştır.
Devlet destekli tarım sigortası yaptıran üreticilerimize 9650 ile 970 arasında değişen oranlarda Devlet prim desteği sağlanmakta ve üretici ve yetiştiricilerimizin sigortaya daha kolay ulaşabilmeleri ve tarım sigortasını teşvik etmek amacıyla Devlet prim desteğinin yanısıra; çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 965 oranında "Şehit Yakını ve Gazi" İndirimi, 65 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9010 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 905 oranında "Genç Çiftçi İndirimi", 905 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi", Sözleşmeli Üretim yapan çiftçilerimiz için "010 ila "015 ve Tarımsal Üretim Planlaması kapsamında 9610 oranlarında prim indirimleri yapılmaktadır. Ayrıca zirai TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9025"ile 9035'si oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan