Zirai don afetinden etkilenen tarla bitkileri üreticilerinin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 5 Mayıs 2025 tarihinde 7/28059 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 72 gün sonra, 16 Temmuz 2025).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Zirai don afetinden etkilenen tarla bitkileri üreticilerinin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28059, 5 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28059-zirai-don-afetinden-etkilenen-tarla-bitkileri-ureticilerinin-magduriyetinin-giderilmesi-ta (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fb20e50b-0969-42ba-a916-0196a489deb5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 72 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. Ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 30.04.2025 r Fethi Gürer
Tarla bitkilerinde erken dikim ve ekim yapan lahana ve pancar üreticileri, yaşanan zirai don nedeniyle büyük zarar görmüştür. Bu durum, üreticilerin tarlalarındaki dikili ürünleri sökerek yeniden tarla sürmek ve ikinci kez ekim yapmak zorunda kalmalarına neden olmuştur. İlk ekim sırasında borçlanan çiftçiler, don afetiyle birlikte daha da büyük bir mali yük altına girmişlerdir. Hasar tespiti için gelen görevlilerin, "bahçe bitkisi hariç tarla bitkilerinin zararı karşılanmayacak" şeklinde ifade kullandıkları çiftçiler tarafından belirtilmektedir. Çiftçiler, ikinci ekimi gerçekleştirebilmek için fide, tohum ve gübre desteğine acilen ihtiyaç duymaktadır.
Bu bağlamda:
SORULAR
Tarla bitkileri, TARSİM kapsamında olsun veya olmasın, dondan etkilendiğinde neden çiftçilere destek verilmemektedir? —
Bu konuda resmi yazıların İlçe Tarım Müdürlüğü'ne gönderilmesi, çiftçilerin mağduriyetine yol açmaktadır. Bu karar yeniden değerlendirilip, dondan etkilenen tüm çifiçi ve üreticilerin zararlarının giderilmesi için bir çalışma yapılması düşünülmekte midir?
Hüsniye Köyü'nde yalnızca bir tarlada 91 bin lahana fidesinin don nedeniyle zarar görmesi, bu çiftçinin desteğe ihtiyaç duyduğunu göstermez mi?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan Zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip ililçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9667 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; "05 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 905 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9010 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 905 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve "o5 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9615 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9910 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 90359i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "25 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan