İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı'nın tutuklanmasına ilişkin
Kaynak göster
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/27193 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 279 gün sonra, 13 Ocak 2026).
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı'nın tutuklanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27193, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27193-istanbul-buyuksehir-belediye-baskani-nin-tutuklanmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/685fa477-6223-4af5-9cae-01961b02902e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 279 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Dokümantasyon Merkezi'nin 27 Mart 2025 tarihli bilgi notuna göre, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun 18 Mart tarihinde gözaltına alınması ve 23 Mart"ta tutuklanmasının ardından Türkiye genelinde çok ciddi hak ihlalleri yaşanmıştır.
Söz konusu bilgi notuna göre:
Gerekçenin tamamını göster (23 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Toplam 1879 kişi gözaltına alınmış,
260 kişi tutuklanmış,
En az 14 gazeteci gözaltına alınmış,
Üç belediye başkanı görevden alınmış, bir belediyeye kayyım atanmış, Dört ilde eylem ve etkinlik yasaklanmış,
Birçok kişi işkence ve kötü muameleye maruz kalmıştır.
Tüm bu gelişmeler, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 19. (kişi hürriyeti ve güvenliği), 26. (düşünceyi açıklama ve yayma), 33. (toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme), 34. (örgütlenme özgürlüğü) maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5., 10. ve 11. maddeleri ve BM Medeni ve Siyasal Haklar Sözleşmesi'nin ilgili hükümleriyle doğrudan çelişmektedir.
Ayrıca AİHM ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, işkence ve kötü muamele mutlak yasaktır ve hiçbir koşulda istisna kabul edilemez (AİHS md. 3).
Bu bağlamda;
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat,2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara
Ekrem İmamoğlu'nun Gözaltı süresince avukatları ve yakınlarıyla görüşmesi kısıtlanmış mıdır?
İmamoğlu ile birlikte gözaltına alınıp tutuklanan toplam kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerin tam listesi kamuoyuyla neden paylaşılmamıştır?
18 Mart —27 Mart 2025 tarihleri arasında, ülke genelinde gözaltına alınan kişi sayısı kaçtır? Bunların kaçı çocuk, kaçı kadın ve kaçı üniversite öğrencisidir? Tutuklanan 260 kişi hangi suçlamalarla tutuklanmıştır? Bu kişilerden kaçının ifadeleri gözaltı süresi boyunca avukat huzurunda alınmıştır?
Ankara'da 7 kişiye uygulandığı iddia edilen çıplak arama, İstanbul?da yaşanan ters kelepçe, yakın mesafeden gaz kapsülü sıkılması, kaba dayak, polis otobüslerinde kötü muamele gibi uygulamalar hakkında herhangi bir adli/idari soruşturma başlatılmış mıdır?
Türkiye genelinde eylemler sırasında hastaneye başvuran, polis müdahalesi sonucu yaralandığı belgelenmiş kişi sayısı kaçtır?
Polisin orantısız güç kullanımı hakkında mülki idare amirleri veya Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından açılmış bir iç soruşturma var mıdır?
Hangi illerde, hangi tarihler arasında tüm eylem ve etkinlikler yasaklanmıştır? Bu yasaklara gerekçe olarak hangi hukuki dayanaklar gösterilmiştir?
Üç büyük şehirde devam eden yasaklamaların süresi nedir? Yasaklar Anayasa'nın 13. ve 34. maddelerinde yer alan "ölçülülük ve zorunluluk" ilkeleriyle nasıl bağdaştırılmaktadır?
Şişli ve Beylikdüzü Belediye Başkanları hakkında hangi iddialar veya soruşturmalar nedeniyle görevden alma kararı verilmiştir?
Kayyım atamalarının halkın seçme ve seçilme hakkına etkisi hakkında Bakanlığınızın anayasal değerlendirmesi nedir?
Bakanlığınız, ifade özgürlüğü ihlallerine karşı hem iç hukuk hem de uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli denetim ve düzenlemelerin yapılması adına herhangi bir girişimde bulunacak mıdır?
Gözaltına alınan 14 gazetecinin soruşturmaların içeriği nedir?
Protestoları yayınlayan radyo ve TV kanallarına ilişkin RTÜK Başkanı'nın yaptığı açıklamalar basına yönelik açık bir tehdit değil midir?
Eğitim-Sen yöneticilerine yönelik soruşturma ve ev hapsi kararları sendikal hakların ve grev hakkının ihlali anlamına gelmiyor mu? Bu kararlar hangi ceza ve idari hükümlerle gerekçelendirilmiştir?
SORULAR
Türkiye'de demokratik haklarını kullanan yurttaşlara yönelik sistematik gözaltılar, tutuklamalar ve yasaklamaların yaygınlaşması hakkında Adalet Bakanlığı bir risk değerlendirmesi yapmış mıdır?
Anayasa Mahkemesi'nin ve AİHM'in ihlal kararlarına rağmen, kolluk kuvvetlerinin uygulamalarında bir değişiklik olmaması Bakânlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat,2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1621124 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/27193 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı (o: E-56020453-610-690-3843/5384 Konu : Yazılı soru önergesi <, O 2026
Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU Kocaeli Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/27193 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
A) Anayasanın;
I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı,
B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;
I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu,
2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı,
3- "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği,
4- "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine ait olup, gizli olarak yürütülen ve yargısal faaliyet kapsamında kalan soruşturma aşamasında ne tür işlemler yapıldığına dair Bakanlığımızda bilgi bulunmamaktadır.
Yılmaz TUNÇ Bakan ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan