Balıkesir ilinde çayır ve mera arazisi alanlarının azalmasına ilişkin
Kaynak göster
Serkan Sarı (CHP), 11 Nisan 2025 tarihinde 7/27391 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 208 gün sonra, 5 Kasım 2025).
Serkan Sarı (CHP, Balıkesir). “Balıkesir ilinde çayır ve mera arazisi alanlarının azalmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27391, 11 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27391-balikesir-ilinde-cayir-ve-mera-arazisi-alanlarinin-azalmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/627658f3-0e32-49fe-9841-0196334ad841
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 208 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yanıtlanması hususunda gereğini arz ederim.
Serkan SARI Balıkesir Milletvekili
BALIKESİR İLİ 2022 YILI ÇEVRE DURUM RAPORU'na göre; mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünün 2016 yılı verilerine göre Balıkesir'de çayır ve mera alanı olarak kullanılan arazi miktarı 206.588,65 hektardır. Bu bilgi aynı raporda "1.2.5.4. Çayır ve Mera" başlığı altında, şu şekilde ifade edilmiştir: "Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü'nün 2016 yılı verilerine göre; Balıkesir ilindeki çayır ve mera alanı olarak kullanılan arazi miktarı 206.588,65 hektar olup bu miktar toplam arazinin 9014.4'üne karşılık gelmektedir (Balıkesir İl Çevre Durum Raporu, 2018)." Aynı veri, AFAD tarafından hazırlanan İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) 2021 yılı raporunda da kullanılmıştır. Aynı AFAD raporunun ilerleyen sayfalarında, "1.4.2.4. Tarım ve Hayvancılık" başlığı altında çayır ve mera alanı 81.916 hektar olarak belirtilmiş ve Balıkesir'in mera alanlarının 5 yıl içerisinde yaşadığı dramatik düşüş dikkat çekmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bununla birlikte, Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 2019 yılı verilerine göre çayır-mera alanı miktarı 81.828 hektar, BALIKESİR İLİ 2022 YILI ÇEVRE DURUM RAPORU'na göre ise 4342 sayılı Mera Kanunu'nun yayım tarihi olan 28.02.1998 tarihinden 31.12.2023 tarihine kadar, tespit-tahdit çalışma programına alınan 950 birimden tamamında tespit çalışmaları tamamlanmış ve toplam 84.468,03 hektar mera alanı tespit edilmiştir.
Ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Tarımsal Pazarlama Daire Başkanlığı Tarımsal Yatırımcı Danışma Ofisi?nin 2024 yılı Tarımsal Yatırım Rehberi'ne göre Balıkesir'deki mera alanı 82.715 hektar olarak kaydedilmiş; Sayın Bakan'ın 3 Temmuz 2024 tarihinde bir soru önergesine verdiği yanıtta ise 2024 yılı itibariyle tespit, tahdit çalışmaları tamamlanmış mera alanı 83.400 hektar olarak açıklanmıştır. -
Söz konusu veriler, Balıkesir ili özelinde çayır ve mera alanlarına ilişkin olarak yıllar içerisinde ortaya çıkan önemli farklara ve bu alanlardaki küçülmeye işaret etmektedir. Farklı kurumların aynı dönemlerde yayımladığı veriler arasındaki uyumsuzluk, tarımsal politika geliştirme açısından da ciddi soru işaretlerine yol açmaktadır.
Buna göre; pis
SORULAR
2016 yılında 206.588,65 hektar olarak belirtilen çayır ve mera alanlarının, 2024 yılı itibariyle 83.400 hektara kadar düştüğü görülmektedir. Bu düşüşün nedenleri nelerdir?
Verilerde, Bakanlığınız ve diğer bakanlık ve kurumlar arasında neden çelişkili rakamlar bulunmaktadır? Nerede hata yapıyorsunuz? Hangi çalışma ve projelerinizde sorun var? Plan ve programlarınızda hangi aksaklıklar yaşanmaktadır?
Balıkesir ilinde son 10 yılda mera vasfını yitiren alanların toplam büyüklüğü nedir? Bu alanlar hangi gerekçelerle ve hangi faaliyetlere tahsis edilmiştir?
Tespit-tahdit çalışmalarında belirlenen toplam mera alanı ile fiilen kullanılan mera alanı arasında fark var mıdır? Varsa bu fark ne kadardır ve neden kaynaklanmaktadır? Çeşitli kamu kurumlarının yayınladığı rapor ve veriler arasında mera alanı miktarı bakımından görülen farklar nasıl açıklanmaktadır? Bu uyumsuzlukların giderilmesine yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır?
Balıkesir ili özelinde mera alanlarının korunmasına ve artırılmasına yönelik Bakanlığınız tarafından 2024 ve sonrası için planlanan projeler nelerdir?
Balıkesir ve ilçelerinde 2004 yılında mera vasıflı arazinin yüzölçümü kaç metrekaredir?
Son 10 yılda kaç metrekare mera arazisi 4342 sayılı Mera Kanununun 14. Maddesinde yapılan 10 hüküm değişikliği ile meralarımız korunamaz hale gelmiştir? Balıkesir'de Mera Kanununun 14. Maddesine göre kaç metrekare meranın tahsis amacı değiştirilmiştir?
Balıkesir?de son 10 yılda tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri, bulunduğu ilçe ve mahallelere dağılımı yıllara göre nasıldır?
2004 yılından bu yana Balıkesir'de; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine, 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6326 sayılı Petrol Kanunu ile 3/6/2007 tarihli ve
5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu hükümlerine göre, arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen maden ve petrol faaliyeti ile jeotermal kaynak ve doğal mineralli sular için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
2005 yılından bu yana Balıkesir'de; Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi üzerine, turizm yatırımları için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
2005 yılından bu yana Balıkesir'de; Köy yerleşim yeri ile uygulama imar plânı veya uygulama plânlarına ilave imar plânlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının korunması, milli park ve muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihi ve kültürel varlıkların korunması, sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi, bu kaynaklarda yapılması gereken su ürünleri üretimi ve termale dayalı tarımsal üretim faaliyetleri için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
2005 yılından bu yana Balıkesir'de; ülke güvenliği ve olağanüstü hal durumları için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
2005 yılından bu yana Balıkesir'de; doğal afet bölgelerinde yerleşim yeri için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
2008 yılından bu yana Balıkesir'de; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun talebi üzerine, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu hükümlerine göre, petrol iletim faaliyetleri ile elektrik ve doğal gaz piyasası faaliyetleri için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
2008 yılından bu yana Balıkesir'de; Jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
2014 yılından bu yana Balıkesir'de Cumhurbaşkanınca kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilen yerler için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
2017 yılından bu yana Balıkesir'de; 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamında ilan edilen endüstri bölgeleri, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında ilan edilen teknoloji geliştirme bölgeleri, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulan organize sanayi bölgeleri ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında kurulan serbest bölgeler için kuruluş ve genişleme aşamaları için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
2018 yılından bu yana Balıkesir'de; 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu kapsamında
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca kurdurulacak veya 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında yetkilendirilmiş işletmeciler tarafından kurulacak veya kurdurulacak elektronik haberleşme altyapıları için tahsis amacı değiştirilen meraların yüzölçümleri kaç metrekaredir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bakanlığımız mera alanlarının korunması ile ilgili 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında çalışmalar yapmaktadır. Hazineye ait taşınmazlardan mera olabilecek uygunluğa sahip alanlar söz konusu Kanun'un 5 (b) maddesi uyarınca tespit edilerek mera olarak tahsis edilmektedir.
Ayrıca mera, yaylak ve kışlakların ıslah edilerek otlatma kapasitelerinin artırılması, ot kalitesinin iyileştirilmesi, toprak muhafaza tedbirleri uygulanarak erozyonun önlenmesi ve kaliteli kaba yem ihtiyacının karşılanması amacıyla Bakanlığımızca çayır mera ıslah ve amenajman projeleri uygulanmaktadır. Bu kapsamda Balıkesir ilinde; 2000-2024 yıllarında 98.325 dekar alanda 41 adet çayır mera ıslah ve amenajman projesi uygulanmıştır. 2024-2025 yıllarında 28.552 dekar alanda 11 adet çayır mera ıslah ve amenajman projesinin uygulamasına başlanmıştır.
Tespit, tahdit çalışmalarında belirlenen toplam mera alanı ile fiilen kullanılan mera alanı arasında fark yoktur.
Bakanlığımız Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinde herhangi bir uyumsuzluk bulunmamaktadır. Talep eden resmi kurumlarla veriler paylaşılmakta olup soru önergesinde adı geçen kurumların Bakanlığımıza Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne yapmış olduğu herhangi bir başvuru yoktur.
4342 sayılı Mera Kanunu'na tabi alanlarda zorunlu hallerde ve sadece Kanun'un 14'üncü maddesinde belirtilen istisnai durumlarda tahsis amacı değişikliği yapılabilmektedir.
Mera alanlarına ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan