Karabük ilinde yürütülen madencilik faaliyetlerinin çevreye etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Cevdet Akay (CHP), 30 Nisan 2025 tarihinde 7/27659 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 10 Haziran 2025).
Cevdet Akay (CHP, Karabük). “Karabük ilinde yürütülen madencilik faaliyetlerinin çevreye etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27659, 30 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27659-karabuk-ilinde-yurutulen-madencilik-faaliyetlerinin-cevreye-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0d4d5e73-27b8-4f1a-b966-019690192d67
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 41 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim. evdet Y Karabük Milletvekili
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, Karabük -Bartın ve Kastamonu illerindeki 36 noktada, doğal ve kültürel değerler açısından büyük önem taşıyan yaklaşık 500 bin dekar alanda, maden işletmesi ve araması yapılmak üzere 14-28 Nisan 2025 tarihleri arasında ihale yapmıştır.
Karabük'ün Safranbolu ilçesinde 2.529 hektar alan; Eflani ilçesinde 1.499 hektar alan olmak üzere, ilimiz genelinde toplam 4 bin 28 hektar alanda IV. Grup metalik madenlerin; altın, bakır, çinko, demir ve manganez gibi metalik madenlerin aranması ve işletilmesi için açılmış durumdadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Batı Karadeniz havzasında özellikle de seçim bölgem olan Karabük ilinde doğal ve kültürel değerler açısından büyük önem taşıyan alanlar madenciliğe açılmaktadır. Yapılacak olan bu madencilik faaliyeti, bölgemizdeki ormanlık alanları, su kaynaklarını ve kültürel mirasımızı tehdit etmekte ayrıca ekosistemimizde telafisi mümkün olmayan zararlar vereceği gözümektedir.
Bu bağlamda;
I- Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, Karabük ilinde ihaleye açılan 4 bin 28 hektarlık alanın ne kadarı yerleşim yerlerini kapsamaktadır? Bu alanda yaşayan kaç kişi-yapılan maden aramaları nedeniyle ikamet ettiği yerleşim yerini terk etmek zorunda kalacaktır?
SORULAR
Maden araması ve işletilmesinin yerleşim alanlarında yaratacağı olumsuz etkilerin önlenmesiyle için bakanlığınız tarafından yapılan bir çalışma var mıdır? Varsa bu çalışmalar nelerdir?
İhaleye açılan söz konusu alanların ne kadarı tarım arazisini kapsamındadır? Söz konusu alanlardaki tarımsal üretim miktarı ne kadardır?
İhaleye açılan söz konusu alanların ne kadarı ormanlık araziyi kapsamaktadır? Kaç ağaç maden arama/işletme nedeniyle kesilecektir? Kesilecek ağaçların yaşları ve türleri nelerdir? Ormanlık alanların yok edilmesinin ekosisteme vereceği zararlara ilişkin bir çalışma yapılmış mıdır? Bu zararlarla ilgili alınacak önemler var mıdır? Varsa nelerdir?
Çalışmaların yapılacağı söz konusu bölgelerde yer altı ve yer üstü su kaynakları var mıdır? Varsa bunlar nelerdir? zarar görmemesi önlem alınmış mıdır? Bölgedeki su kaynaklarında meydana gelebilecek olumsuz durumların önlenmesi için yapılan çalışmalar nelerdir?
Çalışmaların yapılacağı söz konusu bölgelerde kültür miras alanları var mıdır? Varsa bu alanların zarar görmemesi önlem alınmış mıdır? Alınmışsa bu önlemler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır. Söz konusu Kanun'un "İhale" başlıklı 30*uncu maddesinde; "Herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş alanlar ile Il. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki yeni alanlar ihale yolu ile ruhsatlandırılır. İhale ilanı Resmi Gazete'de yayımlanır."hükmü yer almakta olup, mevzuat çerçevesinde madenlerimizin üretilmesi ve ülkemiz ekonomisine kazandırılması amacıyla hükümden düşen, terk edilen veya taksir edilen alanlar, ihale yolu ile ruhsatlandırılmaktadır.
Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde ise önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, Türkiye genelinde olduğu gibi Karabük ilimiz dahilindeki maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işleminde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 veya 1/2000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış özel mülkiyete konu araziler ve binalar ile organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, 1. derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıklara, mera ve orman alanlarına, su havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılmaktadır.
Bununla birlikte ihale yolu ile ruhsatlandırılmak üzere ilan edilen maden sahalarına teklif gelip gelmeyeceği ya da bu başvuruların ruhsata dönüşüp dönüşmeyeceği hususu ihaleden sonra belli olmaktadır.
Öte yandan; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup çok az riskli ruhsatlar 24 ay, az riskli ruhsatlar 12 ay, riskli ruhsatlar 6 ay ve çok riskli ruhsatlar ise 3 ayda bir periyodik olarak denetlenmektedir. Ayrıca MAPEG haricinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca da kendi mevzuatları kapsamında denetimler yapılmaktadır. Çevre, doğa ve insan sağlığının korunması amacı ile Maden Kanunu'nda gerekli düzenlemeler mevcut olup, Maden Kanunu'na uygun madencilik faaliyeti yapılmaması halinde ruhsatın iptaline kadar gidebilecek yaptırımlar uygulanmaktadır.