Tekstil sektörünün desteklenmesine ilişkin

Tekstil Sektörü Ülkemiz ekonomisinin temel taşlarından biridir.

12 milyar Doları aşan dış satımı ile Ülke ihracatına katkısı yadsınamaz.

1980lerin başında başlayan ihracat atağının itici gücü Tekstil ve Hazır Giyim sanayi olmuştur. Sektör, sürekli katma değeri yüksek ürünlere doğru yönelerek rekabet gücünü koruyabilmiştir.

Halen dünyanın önde gelen Tekstil ve Konfeksiyon üreticilerinden biri olan Türkiye, AB'nin de Çin'den sonra en büyük hazır giyim ve konfeksiyon tedarikçilerinden biridir.

Tekstil sanayi diğer iş kollarına teknoloji ve girdiler açısından bağımlıdır.

Tarımda pamuk üretimi önemli yer teşkil etmektedir. Kimya sanayinin önemli faaliyet alanlarından biri tekstil sanayinin sentetik hammaddelerinin üretimidir. Tekstil terbiyesinde kullanılan boyar maddeler ve kimyasallar da kimya sanayi tarafından sağlanmaktadır. Ülkemizdeki tekstil makinesi üretimi yalnızca sınırlı sayıda daha ziyade teknolojik olarak göreceli basit bazı makineler ile sınırlıdır.

Ülkemizde yaşanan her ekonomik dalgalanma; Türk Tekstil Sanayisini negatif yönde etkilemekte, diğer rakip Ülkeler karşısında rekabet edemez hale düşürmektedir.

Bu bağlamda;

Soru 1- Yaşanan ekonomik krizin etkilerinden Türk Tekstil Sanayisini, Sanayicisini ve Çalışanlarını korumak için aldığınız önlemler nelerdir?

Soru 2- Yaşanan ekonomik kriz sebebi ile kapanan-faaliyetine son veren işletme sayısı kaçtır?

Soru 3- Yaşanan ekonomik kriz sebebi ile çalıştığı işyeri kapanan kaç Vatandaşımız işsiz kalmıştır?

CEVAPLAR

Cevap 1- Tekstil/hazır giyim sektörü, Türkiye ekonomisinde gerek üretim değeri ve ihracat potansiyeli gerekse istihdama katkısı itibarıyla önemli yer tutmakta ve ülkemiz birçok ürün grubunda dünya ihracatında ilk sıralarda yer almaktadır. Nitekim 2022 yılı itibariyle dünya tekstil ihracatında 4'üncü, hazır giyimde ise 6'ncı büyük ihracatçı konumunda bulunulmaktadır. 2023 yılında, ihracatçılarımıza sağlanan çeşitli destek/teşvik ve imkânlar ile sektörde yeni bir ivme yakalanmıştır.

Bu kapsamda, Bakanlığımızca; tekstil ve hazırgiyim sektörünün gelişimi, rekabet gücünün artırılması ve sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik çeşitli proje, destek programları ve yatırım Oo teşvikleri (o sağlanmakta (olup bunlar (O hakkında Odetaylı (o bilgiye, www.yatirimadestek.gov.tr/ portalından ulaşılabilmektedir.

Bu noktada, sektöre sağlanan önemli bir imkân, proje ortakları KOSGEB, TÜBİTAK ve Bakanlığımız olan Dünya Bankası Destekli Sanayide Yeşil Dönüşüm Projesidir. İmalatçı KOBİ'lerimize, bu proje vasıtasıyla; yeşil Ar-Ge faaliyetlerini uygulama, makineleri yükseltme, yeni teknolojileri lisanslama, Ar-Ge personeli işe alımı, teknik yardım alma, prototipler, patent başvurusu, yeşil standartlar geliştirme/onaylama vb. için gerekli kredi desteği sağlanacaktır. Söz konusu desteğe, yeşil start-up*lar, KOBİ'ler, büyük firmalar veya firma konsorsiyumları başvurabilecektir.

Bu bağlamdaki bir diğer desteğimiz ise Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi programıdır. Bu kapsamda Bakanlığımız kayıtlarına göre 2023 yılında 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde muafiyetlerden yararlanan 1.290 Ar-Ge Merkezinin 82'si tekstil, teknik tekstil ve hazırgiyim sektörlerinde, 324 Tasarım Merkezinin 601 tekstil ve hazırgiyim sektörlerinde faaliyet göstermektedir.

Tekstil/hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren firmalarımız, yukarıda kısa belirtilen imkânlara ilaveten, Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar kapsamında enerji verimliliği ve kaynak verimliliği sağlayan, yenilenebilir enerji üretimini artıran yatırımlar "öncelikli yatırımlar" kapsamına alınarak desteklenmektedir. Öte yandan; hâlihazırda teşvik sistemi kapsamında, proje değerlendirme dokümanlarında, sürdürülebilirlik alanında yapılacak çalışmalara, ilave puanlama da yapılabilmektedir.

Cevap 2-3- SGK aylık istatistiklerine göre 2023 yılı Ocak ayında tekstil ve hazırgiyim sektöründeki işyeri sayısı 61.081 işyeri iken bu rakam Mayıs ayı itibariyle 61.808 işyerine ulaşmıştır. Bir önceki yılın aynı dönemine kıyaslandığında; 2022 yılı Ocak ayında bu rakam 59.264, Mayıs ayında ise 61.179'dur. Dolayısıyla 2023 yılında, 2022 yılının aynı dönemlerine kıyasla işyeri sayısında artış gözlenmektedir.

Öte yandan; deprem bölgesinde tekstil ve hazır giyim sektörünün önemli imalatçı-ihracatçılarını bünyesinde barındıran illerimizde Bakanlığımız ve bağlı kurum ve kuruluşlarınca gerçekleştirilen çalışmalara yoğun biçimde devam edilmektedir.

Nitekim bu kapsamda KOSGEB, depremin ilk gününden itibaren bölgedeki KOBİlere yönelik çalışmalar yürütmüş, KOBİ'lerin hızla toparlanmaları amacıyla işletmelerin KOSGEB"e olan 2023 yılı borçları ile felakette hayatını kaybeden işletmecilerin tüm borçları silinmiştir. Bölgede hasar gören işletmelerin faaliyetlerine dönebilmesi amacıyla Acil Destek Kredisi Programı başlatılarak bu durumdaki işletmelere ölçeklerine bakılarak | buçuk milyon TL'ye kadar hızlı finansman imkânı sağlanmıştır. Diğer taraftan KOSGEB, deprem bölgesinde imalat sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerin bakım, tadilat, onarım, personel, hammadde, malzeme, teçhizat, donanım gibi giderlerinin karşılanmasına katkı sağlamak amacıyla 75 bin TI'ye kadar geri ödemeli destek vermeyi sürdürmektedir.

Ayrıca, deprem nedeniyle işleri ve/veya işletmesi zarar gören esnaf ve sanatkârlarımıza Halk Bankasınca kullandırılan Hazine faiz destekli kredi ödemeleri 6 aylığına faizsiz olarak ertelenmiştir. Deprem sonrası dönemde, Hazine Destekli Kefalet Sistemi kapsamında daha çok firmanın finansmana erişimini kolaylaştırmak ve depremin ülkemiz genelinde ekonomik faaliyetler ve ticari işletmeler üzerindeki negatif etkilerini azaltmak amacıyla 250 milyar TL olarak yakın dönemde ilan edilen Kredi Garanti Fonu paketi ise 100 milyar TL artışla 350 milyar TI.>ye çıkarılmıştır.

Son olarak; bölgede OHAL süresince istihdamın korunmasına ilişkin alınan tedbirler çerçevesinde istisnai haller dışında işten çıkarmalar yasaklanmış olup, tarafların hak kaybına uğramaması için toplu iş sözleşmesi süreci kapsamında; yetki tespitlerinin verilmesi, toplu iş sözleşmelerinin yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavta ilişkin hak düşürücü süreler uzatılmıştır.

Mehmet Fatih KACIRBakan