Pamuk üreticilerinin destekleme primlerinin artırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 5 Mayıs 2025 tarihinde 7/27825 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 1 Eylül 2025).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Pamuk üreticilerinin destekleme primlerinin artırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27825, 5 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27825-pamuk-ureticilerinin-destekleme-primlerinin-artirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ead511fc-83a0-4e6d-b57f-0196a5fa3945
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 119 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 112 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı cevaplandırılmasını arz ederim.
5/05/2025
Türkiye'nin stratejik tarım ürünlerinden biri olan pamuk, tekstil ve hazır giyim sektörlerinin temel hammaddesini oluşturmaktadır. Ancak son üç sezondur pamuk üreticileri, artan üretim maliyetleri ve sabit kalan destekleme primleri nedeniyle ciddi ekonomik sıkıntılar yaşamaktadır. Tarımsal girdi fiyat endeksinin yüzde 135 oranında artmasına rağmen, destekleme primlerinin 1,6 TI. seviyesinde sabit kalması, üreticilerin zarar etmesine ve üretimden vazgeçmesine neden olmaktadır. Bu durum, hem üreticilerin gelir kaybına uğramasına hem de ülkemizin pamuk ithalatına olan bağımlılığının artmasına yol açmaktadır. Pamuk üretiminin sürdürülebilirliği ve üreticilerin desteklenmesi, tarım politikalarının öncelikli konularından biri olmalıdır.
Bu bilgilendirme ışığında:
SORULAR
Son üç sezonda pamuk üreticilerinin karşılaştığı ekonomik kayıplara ilişkin Bakanlığınızın yaptığı bir çalışma veya analiz mevcut mudur?
Tarımsal girdi fiyat endeksindeki yüzde 135'lik artışa rağmen, destekleme primlerinin sabit kalmasının gerekçesi nedir?
Pamuk üreticilerinin maliyetlerini karşılayabilmesi için destekleme primlerinde bir artış planlanmakta mıdır?
Pamuk üretiminin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla Bakanlığınızın kısa ve uzun vadeli stratejileri nelerdir? EN
Pamuk üreticilerinin yaşadığı sorunların çözümüne yönelik olarak sektör temsilcileri ve üretici birlikleriyle yapılan görüşmelerin sonuçları nelerdir?
Ülkemizin pamuk ithalatına olan bağımlılığını azaltmak için yerli üretimin artırılmasına yönelik hangi teşvik ve destek mekanizmaları uygulanmaktadır?
Pamuk üreticilerinin finansal sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla kredi, sigorta ve diğer finansal destek programları kapsamında yeni düzenlemeler yapılması planlanmakta mıdır?
E-mail: mustafa.bilici(Otömm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 2488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Destekler kapsamında;
"e 2024 üretim yılı için pamuk üreticilerimizin girdi maliyetlerini azaltmak amacıyla mazot ve gübre desteği dekara 472 TL, katı organik organomineral gübre desteği 40 TL, organik tarım ve iyi tarım uygulamaları kapsamında bireysel sertifikasyon için 110 TL, grup sertifikasyonu için 55 TL ve ürünü üreterek satışı gerçekleştiren çiftçilerimize kilogram başına fark ödemesi desteği 160 kuruş olarak belirlenmiştir. e Bununlabirlikte; lisanslı depolarda muhafaza edilen pamuk ürünü için Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin 9060'1 oranında kira, 9050si analiz desteği ile 100 TL/ton nakliye desteği olarak belirlenmiştir.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. 2025 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 244 TL'dir. Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir.
Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.
Yeni destekleme modeliyle; e Bitkisel üretim destekleri ilk defa 3 yılık olarak ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. e Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir. se Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. e Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.
Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.
Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir.
Söz konusu Karar kapsamında; temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme destekleme tutarı, destek katsayı değeri ile destek katsayısının çarpımı sonucu elde edilerek ödemeler gerçekleştirilecektir. 4'üncü kategoride yer alan ürünler için destek katsayısı 2,25 olarak belirlenmiştir. Bu grupta yer alan pamuk ürününü üreten bir çiftçimiz; e Temel destek kapsamında 549 TI /da, e Planlı üretime uygun üretim yaptığı takdirde temel desteğe ilave 549 TL./da, e Kamu araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından yurt içinde ıslah edilerek tescil edilen ve sertifikalandırılan tohumu kullandığı takdirde ilave 146,4 TL/da ve e Katı organik-organomineral gübre kullandığı takdirde ilave 51 TL/da, olmak üzere toplam dekara 1.295 TL destek alacaktır.
Bakanlığımızca 81 ilimizde uygulanmakta olan Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında ise: mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelere Tarımsal Ürünlerin İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanmasına Yönelik Yatırımlar kapsamında kütlü pamuğun işlenmesine yönelik kapasite artırımı ile teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon niteliğinde başvurular hibe kapsamında değerlendirilmektedir. Belirtilen konu başlığında Strateji Geliştirme Başkanlığı başvuruları uygun bulunarak programa alınıp tamamlanan projelere hibeye esas proje tutarının (100 Bin TL-16 Milyon TL) KDV hariç 9050'sine hibe desteği verilmektedir.
Türkiye'de 2024 yılında 466.927 ha alanda 2.243.000 ton kütlü pamuk karşılığı 829.910 ton lif pamuk üretimi gerçekleşmiştir.
Ayrıca Ulusal Pamuk Konseyi ile birlikte pamuğun üretimi ve sektördeki gelişmelere yönelik çalışmalar yürütülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan