İşletmelere yönelik teşvik programlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 92 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafında yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av.Dr.M-Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından açıklanan şirket kuruluş ve kapanış verileri ile Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan icra ve iflas dosyalarına ilişkin istatistikler, Türkiye ekonomisinin önemli bir kırılma sürecinden geçtiğini göstermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle; TOBB'un Ocak 2025 verilerine göre şirket kuruluşlarında 9612,8'lik bir düşüş yaşandığı, şirketlerin sermaye yapısının 9024,7 oranında azaldığı ve kapanan şirket sayısının bir önceki aya göre 9674,1 oranında arttığı görülmektedir. T.C. Adalet Bakanlığı verilerine göre icra dosyalarının sayısı 22.558.572'ye ulaşmıştır. Bu durum, işletmelerin ve bireylerin ekonomik sıkışıklık içinde olduğunu ortaya koymaktadır.
Bu bağlamda ;
. Ekonomik belirsizliklerin şirket kuruluşlarını olumsuz etkilemesini engellemek amacıyla
SORULAR
Bakanlığınız tarafından kısa ve orta vadede alınması planlanan önlemler nelerdir?
. Şirketlerin kapanış oranlarının yükselmesinin önüne geçmek için KOBİ'ler başta olmak üzere işletmelere yönelik yeni teşvik paketleri veya destek programları hayata geçirilecek midir?
. İcra dosyalarının hızla artmasının önüne geçmek için finansal yapılandırma, borç erteleme veya kredi desteği gibi politikalar düşünülmekte midir?
Sanayi ve üretime dayalı bir ekonomik modelin desteklenmesi adına vergi indirimleri, yatırım teşvikleri ve sanayiye yönelik özel kredi programları uygulamaya konulacak mıdır?
. Yerli sermayenin güçlendirilmesi ve yabancı sermaye bağımlılığının azaltılması (Doğrudan yatırımlar için gelen Yabancı Sermaye hariç) adına hangi yeni adımlar atılacaktır?
. Türkiye ekonomisinin kısa ve orta vadeli büyümesini desteklemek için sürdürülebilir ve kalıcı yapısal reformlarla ilgili Bakanlığınızın 2025 yılında planladığı somut adımlar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
TANRIKULU"'na âit yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mavde.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7127888 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
2025-2027 Orta Vadeli Programda, vergi politikalarımız ile büyüme ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde yatırımın, istihdamın, üretimin, ihracatın ve rekabet ortamının desteklenmesine devam edileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, cari açığın azaltılarak ithalat bağımlılığı yüksek olan ara malı ve ürünlerin üretiminin artırılması, teknolojik dönüşümü sağlayacak yüksek ve orta-yüksek teknoloji içeren yatırımların desteklenmesi, en az gelişmiş bölgelere sağlanan yatırım desteklerinin artırılması, bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılması, destek unsurlarının etkinliğinin artırılması ile kümelenme faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla çok kapsamlı bir teşvik sistemi oluşturulmuştur.
Teşvik sistemi kapsamında; bölgesel teşvik sistemi, öncelikli yatırım konularının teşviki, stratejik yatırımların teşviki, cazibe merkezlerinin teşviki ve genel teşvik uygulamaları olmak üzere belirlenmiş kriterler çerçevesinde bölgelere, konulara ve yatırımlara farklı teşvik unsurları uygulanmaktadır. Teşvik unsurları; katma değer vergisi iadesi ve indirimi, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işçi ve işveren hissesi desteği, faiz ve kâr payı desteği, yatırım yeri tahsisi, enerji tüketim harcamalarının karşılanması, ücret desteği sağlanması, yatırıma ortak olunması, alım garantisi, alt yapı yatırım desteği, faiz hibe desteği gibi birçok bileşenden oluşmaktadır. Sağlanan teşviklerden olan indirimli kurumlar vergisi ile yatırımcılara, yatırım yapılan bölgeye, yatırım büyüklüğüne ve yatırım konusuna göre farklı oranlarda destek sağlamaktadır. Gelir vergisi mükellefleri de ilgili şartları sağlamaları koşuluyla bu teşvikten yararlanabilmektedir.
Ayrıca, yatırım ortamını daha cazip hale getirerek mevcut yatırımcıların faaliyetlerini genişletmesini sağlamak ve uluslararası doğrudan yatırımları artırmak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, avans yöntemiyle sağlanan yatırım taahhütlü avans kredileri (YTAK) cari açığı azaltıcı ve katma değerli yatırımların Türk lirası olarak finansmanına yönelik olarak kullandırılmaktadır. Bununla birlikte, uluslararası doğrudan yatırımları artırmak amacıyla Türkiye Uluslararası Doğrudan Yatırım Stratejisi (2024-28) yayımlanmıştır. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programıyla yüksek teknoloji yatırımlarına 30 milyar dolar değerinde destek sağlanması hedeflenmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Diğer taraftan, 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından tarımsal üretimin ve T. Halk Bankası A.Ş. tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz/kâr payı destekli krediler kullandırılmaktadır. Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025-2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 16.01.2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Karar'da belirlenmiştir. T. Halk Bankası A.Ş. aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak 9050 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır.
Bu kapsamda bahsi geçen uygulama çerçevesinde; 2024 yılı içinde faaliyet gösteren 232.192 esnaf ve sanatkâra yaklaşık 115 milyar TL'lik, 2025 Mayıs sonu itibarıyla ise 111.475 esnaf ve sanatkâra yaklaşık 68 milyar TLlik Hazine faiz destekli kredi kullandırılmıştır. Böylelikle 2025 Mayıs sonu itibarıyla faaliyet gösteren 790.019 esnaf ve sanatkârın Hazine faiz destekli kredi bakiyesi 268 milyar TI.*ye ulaşmıştır. Ülke genelinde 2025 yılı için esnaf ve sanatkârlara tahsis edilen bütçe tutarı 60 milyar TL olarak öngörülmektedir.
Ayrıca, Hazine destekli kefalet sistemi ile KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır. Sistem kapsamında hâlihazırda 15 adet destek paketi yürürlükte olup, söz konusu destek paketleri kapsamında 13.06.2025 tarihi itibarıyla 59,4 milyar TL kefalet karşılığı 69,2 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Hâlihazırda kullandırılabilecek 92,4 milyar TL kefalet karşılığı 111,2 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar ise, Sanayii ve Teknoloji Bakanlığı ile
Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan