İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/27963 GEÇ CEVAPLANDI · 43 GÜN

Türkiye'nin ihracat performansının geliştirilmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

Kaynak göster

Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 30 Nisan 2025 tarihinde 7/27963 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 12 Haziran 2025).

Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Türkiye'nin ihracat performansının geliştirilmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27963, 30 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27963-turkiye-nin-ihracat-performansinin-gelistirilmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/af25020b-8635-4125-90ef-0196afecea98

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 43 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak yanığanmasını saygılarımla arz ederim. a

Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili

Türkiye'nin ihracat performansına ilişkin olarak;

SORULAR

  1. 2024yılında 174,2 milyon tonluk mal ihracatı gerçekleştirilmiş ve kilogram başına ihracat fiyatı 1,50 dolar seviyesinde seyretmiştir. 2001 yılında 41 milyon ton olan ihracat miktarının bugün 174,2 milyon tona ulaşması, ihracat hacminde çok büyük bir artış olduğunu göstermektedir. Ancak, birim fiyatların 2015 yılına kadar ciddi yükseliş gösterdiği halde son 2015 yılından itibaren yatay seyrettiği ve pek çok sektör ile üründe rakip ülkelerin altında kaldığı görülmektedir. Bu durumun temel nedenleri nelerdir? İhracat fiyatlarının artırılması için Bakanlığınızın 2025 yılı Mayıs -Aralık döneminde belirlediği somut stratejiler nelerdir?

  2. Katma değerli ihracatın artırılması yönünde yüksek düzeyde teşvikler ve destekler sağlanmasına rağmen iş dünyasında bu konuda yeterli bilinç, istek ve aksiyonun zayıf olduğu belirtilmektedir. Bakanlığınız, firmaların katma değerli üretime ve markalaşmaya yönelik motivasyonunu artırmak için 2025 yılı Mayıs -Aralık döneminde hangi yeni politikaları uygulamayı. planlamaktadır?

  3. Firmaların çoğunluğunun rekabeti sadece maliyet minimizasyonu ve düşük fiyatla satış olarak algılaması, tasarım, kalite, satış sonrası hizmetler ve sürdürülebilirlik gibi rekabet unsurlarının geri planda kalmasına neden olmaktadır. Ayrıca, imalat sanayinde firmaların ölçek yetersizliği (ortalama çalışan sayısı 11, yılık üretim değeri 1,5 milyon dolar civarında) rekabet gücünü sınırlandırmaktadır. Bakanlığınız, firmaların ölçeklerini büyütmeleri ve rekabet anlayışlarını geliştirmeleri için 2025 yılı Mayıs -Aralık döneminde ne tür destekler vermektedir?

  4. Enflasyon ve sık değişen mevzuat gibi faktörler firmaların geleceği öngörebilmesini zorlaştırmakta, bu da uzun vadeli yatırımların önünde engel teşkil etmektedir. Bu ekonomik belirsizliklerin ihracat fiyatları ve kalitesi üzerindeki etkilerini azaltmak için 2025 yılı Mayıs -Aralık döneminde hangi önlemler alınacaktır?

  5. Sanayi sektöründeki firmaların büyük kısmının düşük ve orta-düşük teknolojili alanlarda yoğunlaşması (örneğin, tekstil ve hazır giyim 9020, gıda 415, fabrikasyon metal 9615, mobilya 9610) nedeniyle yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payı halen sınırlıdır. Bu sektörel dağılımın ve teknoloji kapasitesinin iyileştirilmesi için Bakanlığınızın 2025 yılı Mayıs -Aralık döneminde planladığı dönüşüm stratejileri nelerdir?

  6. Bakanlığınızın ihracatın niceliksel artışının yanı sıra niteliğinin ve katma değerinin artırılması için

    2025 yılı Mayıs -Aralık döneminde uygulamaya koyacağı somut politikalar ve hedefler nelerdir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·

İlgi (o : 14.05.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E 1628918 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU tarafindan verilen 7/27963 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (2 Sayfa) Faks No: (0312) 44913 41 Soru Önergeleri Birim ET

İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr

TİCARET BAKANLIĞI

Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na Ait 7/27963 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 6) İhracat birim endeksindeki gelişmelerde katma değerli üretim, rekabet unsurları, küresel olarak emtia fiyatları ile avro-dolar paritesi gibi pek çok faktör belirleyici olmaktadır. Bu etkilerin sektör bazında ihracat birim fiyatlarına yansımaları da farklılaşabilmektedir.

Ticaret Bakanlığı olarak dış ticaret politikalarımızın amacı, mal ve hizmet ihracatını sürdürebilir bir şekilde artırmak ve cari işlemler dengesinde kalıcı fazla sağlayarak makroekonomik kırılganlıkları azaltmak, böylece sağlıklı bir büyüme zemini oluşturmakla birlikte; ihracatçılarımızın rekabet avantajlarını güçlendirmek için yapısal reformlara öncelik vererek yüksek katma değerli üretim ve ihracata odaklanmaktır.

Bu sayede, yüksek teknoloji, tasarım ve inovasyon temelli ürünlerin ihracatını destekleyerek firmalarımızın uluslararası pazarlarda yalnızca fiyat değil, kalite ve yenilik açısından da öne çıkması hedeflenmektedir.

Ar-Ge, dijitalleşme ve yeşil dönüşüm gibi küresel eğilimlere uygun şekilde kurgulanan ihracat destekleri; markalaşma, Turguality, Ur-Ge, Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Programı (KTZ), ve Yeşil Mutabakata uyum gibi çok yönlü programlar ile de zenginleştirilmiştir. Aynı zamanda e-ihracat altyapısının güçlendirilmesi, dijital pazarlama, sipariş yönetimi ve yurtdışı pazaryeri entegrasyonu gibi özel desteklerle ihracatın dijital dönüşümü desteklenmektedir.

İhracat desteklerimiz teknoloji odaklı ve katma değerli üretimi ve ihracatı artırma hedefi taşıyan tüm ihracatçılarımızın hizmetine sunulmaktadır.

Bununla birlikte, Bakanlığımız tarafından ihracatçılarımıza yönelik kapsamlı ticari verileri ve pazar analizi araçlarını sunan Kolay İhracat Platformu ve E-Kolay İhracat Platformu projeleri hayata geçirilmiştir. Söz konusu platformlar nezdinde, dış ticarete başlangıçtan dijital pazarlamaya ve destek mevzuatına uzanan geniş bir yelpazede eğitim içerikleri ücretsiz olarak sunulmaktadır. Yapay zekâ teknolojisiyle geliştirilen Kolay İhracat Platformu (KİP) ve E-Kolay İhracat Platformu (E-KİP) ile ihracat yapmak isteyen firmalara, hedef pazar önerileri, potansiyel ithalatçı bilgileri, sektör ve ülke analizleri, e-ihracatta pazar yeri analizleri gibi ihtiyaç duyulan her türlü bilgiyi tek noktadan sunan çevrimiçi danışmanlık hizmeti sağlanmaktadır.

Türkiye'nin ekonomik kalkınmasının, inovasyon ve teknolojiyi temel alan, katma değeri yüksek, güçlü bir ihracat yapısından geçtiğinin bilinciyle, başta kamu ve özel sektör olmak üzere tüm paydaşlarımızla birlikte hareket ederek, ihracatımızın rekabetçi yapısını inovatif politikalarla daha da artırma ve bu yönde ihracatçılarımızın karşılaştıkları engelleri ortadan kaldırma yolunda kararlılıkla çalışılmaktadır.

Bunun yanı sıra, Bakanlığımız tarafından ihracatçımızın en doğru ve en güncel bilgiye ulaşması ve bilgiyi en etkin şekilde kullanmayı öğrenmesi yolunda azami çaba sarf edilmektedir. Ekonomik ve ticari dinamiklerin hızla değiştiği günümüz koşullarında, küresel trendleri yakalamak ve doğru bilgiyi en etkin şekilde ulaştırmak için birçok proje geliştirilmektedir.

Bu kapsamda, Bakanlığımızın görev alanı dahilindeki konularda iş çevrelerinin bilgilendirilmesini teminen kapsamlı eğitim programları düzenlenmektedir. Söz konusu eğitim programlarında, ihracat desteklerinden gümrük süreçlerine, ticarette teknik engellerden yeşil mutabakata kadar detaylı konu başlıkları altında katılımcılara eğitim verilmektedir. Çevrimiçi ve yüz yüze düzenlenen eğitim programlarına 2024 yılında yaklaşık 29.000 kişi katılım sağlamıştır.

Bakanlığımızın "Kampüste Dış Ticaret" programları uygulaması kapsamında üniversite öğrencileri ile Erzurum, Eskişehir, Mersin ve Kayseri?de bir araya gelinmiş olup, gençlerin ihracat ile tanışması ve ihracat yapmak isteyen gençlere yönelik bir yol haritası çizilmesi hedefiyle eğitimler gerçekleştirilmiştir. Önümüzdeki dönemde ülkemizin diğer illerinde de artan bir hızla anılan eğitimlere devam edilecektir.

Öte yandan, ülkemizde kadın girişimciliğinin gelişmesini sağlayacak sağlıklı ekosistemi oluşturmak için Bakanlığımız tarafından başta kadın olmak üzere tüm girişimcilerimizin bilgi, deneyim ve network ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla çalışmalar yürütülmektedir. 2019 yılından 2024 yılına kadar başarıyla yürütülen ve 6.500"den fazla girişimcimizin katılım sağladığı Export Akademi — Kadın ve Genç Girişimci İhracatçı Yetiştirme Programı ile girişimcilerimiz hem ihracat süreçleri hakkında bilgilendirilmiş hem de programın katılımcılarına network kurma olanağı sağlanmıştır. Export Akademi programları kapsamında 2024 yılında Gaziantep, Ankara ve İstanbul'da ihracat yapmaya istekli, potansiyeli olan girişimcilerimizle bir araya gelinmiştir. Bu programlarda, Bakanlığımız ve özel sektörden alanında uzman profesyoneller tarafından katılımcılara Amazon, Etsy vb. online pazarlarda satış yöntemleri, ihracatın finansmanına yönelik enstrümanlar, lojistik, gümrük mevzuatı, e-ticaret alt yapı sistemleri, dijital pazarlama ve ihracatta devlet desteklerine ilişkin eğitim verilmiştir.

Ayrıca, ihracat kültürünü tabana yaymak, firmalarımızın nitelikli insan kaynağına erişimini artırmak ve küresel ticaretin gerektirdiği becerilere sahip profesyoneller yetiştirmek amacıyla, İhracat Akademisi Bakanlığımız ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) iş birliğiyle hayata geçirilmiştir. Bugüne kadar yürütülen tüm eğitim faaliyetlerini akademik ve kurumsal bir çatı altında toplayan İhracat Akademisi ile Bakanlığımız, sektör temsilcileri ve üniversitelerimizin seçkin akademisyenlerinden oluşan güçlü bir kadroyla, ihracatın tüm süreçlerine hâkim, donanımlı insan gücünün yetiştirilmesi hedeflenmektedir.

İhracat Akademisi'nin Marmara Üniversitesi ve Ankara Üniversitesinde başlayan ilk dönemleri başarıyla tamamlanmış olup, önümüzdeki dönemde İhracat Akademisi'nin diğer illerimizde yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar büyük bir hızla devam etmektedir. Bu kapsamda, İstanbul ve Ankara'dan sonra İhracat Akademisi'nin Konya, Kayseri, Bursa ve Gaziantep başta olmak üzere ülkemizin birçok ilinde eğitimlerine başlaması planlanmaktadır.

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir