Bolu F Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bazı mahkumların tahliye edilmediği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 8 Mayıs 2025 tarihinde 7/28081 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 250 gün sonra, 13 Ocak 2026).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Bolu F Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bazı mahkumların tahliye edilmediği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28081, 8 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28081-bolu-f-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bazi-mahkumlarin-tahliye-edilmedigi-iddiasina-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d1821109-b1ac-4d62-9e0c-0196b580bd43
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 250 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'nci ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. İbrahim AKIN
Çeşitli cezaevlerindeki siyasi mahpusların haksız nedenlerle infazlarının yakılması, tahliyelerinin engellenmesi vb gibi sorunlar sıklıkla gündeme gelmekte ve cezaevlerinde mahpuslar üzerindeki bu gibi adaletsizlikler ve baskılar kamuoyunda haklı tepkilere yol açmaktadır.
Bu uygulamaların örneklerinin sıklıkla yaşandığı cezaevlerinden biri de Bolu F Tipi Cezaevidir. Geçtiğimiz günlerde Bolu F Tipi Cezaevindeki 33 mahpusun tahliyesinin haksız ve hukuksuz bir şekilde 3 yıl ile 3 ay arasında değişen süreler boyunca engellendiği basına yansımış durumdadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Konuyla ilgili avukatların, Bolu F Tipi Cezaevinde tahliyesi engellenen mahpuslara dair hazırladığı rapora göre mahpusların tahliyelerinin "keyfi" ve "soyut" gerekçelerle engellendiği, Kürtçe konuşmak, gazete bulundurmak, kitap okumak, belli radyo programlarını takip etmek, gibi gerekçelerle "iyi halli" olunmadığı yönünde kararlar verildiği kayıt altına alınmıştır.
Aynı raporda tahliyeleri engellenen 33 mahpusun isimlerinin Nedim Yılmaz, Abdullah Çelik, Şahap Elbasan, Deniz Öztürk, Nurettin Ataman, Keyfo Başak, Sinan Türkmen, Muhammed İsmail, Halil Dağ, Ataş Göbe, Suat Gökalp, Ramazan Vural (engelli ağır hasta), Ali Murat Çalık, Hacı Ekinci, Bülent Güneş, Muzaffer Ateş, (70 yaşında ağır hasta), Ahmet Mustafa, Sabit Kaya, A. Abdi İbrahim, Aydın Adıyaman, Hasan İnci, Serhat Öztürk, Abdulhamit Ahras, Tuncay Doğan, Maruf Türkan, Mehmet Şirin Bozçalı, Mehmet Deniz Güzel, Özgür Sincar, Ömer Okul, Zeki Eşin, Murat Çetinkaya, Refik Sünkür (engelli hasta) ve Ramazan Kıran olduğu; bu mahkumların tahliyelerinin 3 yıl ile 3 ay arasında değişen süredir engellendiği belirtilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Haksız nedenlerle tahliyesi engellenen mahpuslarla ilgili ne gibi bir çalışma yürüteceksiniz?
Başta Bolu F Tipi Cezaevindeki 33 mahkum olmak üzere tahliyesi cezaevi yönetimi tarafından keyfi nedenlerle engellenen mahpusların tahliye edilmesini sağlayacak bir çalışmanız olacak mıdır?
6 Mayıs 2025 tarihi itibariyle Türkiye'deki cezaevlerinde infaz sürelerini doldurdukları halde, çeşitli nedenlerle tahliye edilmeyen mahpus sayısı kaçtır? Bu mahpusların cezaevlerine öre dağılımı nasıldır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1630684 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İzmir Milletvekili İbrahim Akın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/28081 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) rep
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 3eHySfn - 6NeUpGC - be/mFda - cflIl4- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-844-4125/5779 Konu : Yazılı soru önergesi 1210112026
Sayın İbrahim AKIN İzmir Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/28081 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır.
I- A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
B) 5275 sayılı Kanunun;
I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fikrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden AWWE15/ - ATEAgOo - dzPeGPF - 2ka PPS ile erişebilirsin , Mevzuat Genel Müdürlüğü programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında,. açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fikra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden AWWE1S/ - ALEAgOo - dzPeGPF - 2ka PPS ile erişebilirsin . Mevzuat Genel Müdürlüğü
HI- Bolu Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen cevapta; Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda koşullu salıverilme, hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesine ilişkin tüm uygulamaların mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği, soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden AWWE15/ - ATEAgOo - dzPeGPF - 2kappsS- ileerişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan