Kira artış oranlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 109 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 96 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 08.05.2025 e ALTINTAŞ
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 Mayıs ayı enflasyon verilerine göre, kira artışlarının belirlenmesinde esas alınan 12 aylık enflasyon oranı *048,73 olarak açıklanmıştır. 2022'de uygulamaya konulan ve daha sonra uzatılan *025'lik kira artışı tavanının kaldırılmasının ardından, kira zamlarının yeniden TÜFE oranına bağlanmasıyla birlikte, birçok kiracı ciddi mağduriyet yaşamaktadır. Belirlenen enflasyon hedeflerinin tutturulmasında art arda başarısız olunması nedeniyle, kira artış oranlarının TÜFE'ye endekslenmesi uygulaması kümülatif olarak çok ciddi kira maliyetlerine ulaşılmasına neden olmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle büyükşehirlerde konut kiralarının yüksek seviyelerde olması, 9648,73'lük artışla birlikte hane halkı gelirinin önemli bir kısmının kira harcamalarına gitmesine yol açmakta, bu durum temel yaşam giderlerini karşılamakta zorlanan dar ve orta gelirli yurttaşları daha da kırılgan hale getirmektedir. Barınma hakkı, Anayasa ile güvence altına alınmış temel bir insan hakkı olmasına rağmen, mevcut düzenlemeler kiracıyı yeterince koruyamamaktadır. Dolayısıyla, kira artışlarına karşı dar gelirli yurttaşları koruyacak ve barınma krizini önlemeye yönelik daha kalıcı yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi elzemdir.
Bu çerçevede;
-İ1) ©625'lik kira artış tavanının kaldırılmasının ardından, kira piyasasında yaşanan gelişmeleri Bakanlığınız nasıl değerlendirmektedir?
SORULAR
Kira artış oranlarının yeniden TÜFE ortalamasına bağlanması sonrasında, hane halkı gelirinin kira harcamalarına oranı ne düzeydedir? Bu artışın özellikle büyükşehirlerdeki kiracılar üzerindeki etkisine ilişkin bir çalışmanız var mıdır?
W48,73'lük artış, özellikle sabit gelirli, emekli, asgari ücretli yurttaşlar açısından hangi sosyal riskleri doğuracaktır? Bu konuda alınması planlanan önleyici tedbirler var mıdır?
Kira piyasasında yaşanan dengesizliklerin ve fahiş zamların önlenmesi amacıyla kira desteklerinin hayata geçirilmesi gündeminizde midir?
1 Temmuz 2025 itibariyle yeniden kira artış sınırı düzenlemesinin hayata geçirilmesi yönünde bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 21/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1630684 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Haydar ALTINTAŞ'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Meba
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7128124 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Haydar ALTINTAŞ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hizmetler sektörü dezenflasyon politikalarına daha geç tepki vermekte ve kira, eğitim gibi kalemler başta olmak üzere geriye dönük fiyatlama davranışının yüksek olması nedeniyle katılık sergilemektedir. Bu kapsamda konut arzını artırmak, deprem kaynaklı konut stokundaki kayıpları telafi etmek ve vatandaşlarımızın konuta erişimini kolaylaştırmak amacıyla politika ve tedbirler uygulanmaktadır. Sosyal konut hamlesi kapsamında 2023-28 döneminde 500 bin sosyal konut, I milyon konutluk arsa ve 50 bin işyerine yönelik çalışmalar devam etmektedir. Önümüzdeki dönemde enflasyondaki düşüş, beklentilerdeki iyileşme, hizmet enflasyonundaki katılıkların azalmasıyla birlikte kira ve konut fiyatlarındaki artışın daha da yavaşlaması öngörülmektedir.
Ayrıca, 2025 yılı Ocak ayında kamu görevlilerinin ve memur emeklilerinin aylıklarında yüzde 11,54 oranında, SSK ile Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında yüzde 15,75 oranında artış yapılmıştır. 2025 yılı Temmuz ayında da kamu görevlilerinin ve memur emeklilerinin aylıklarında yüzde 15,57 oranında, SSK ile Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında yüzde 16,67 oranında artış yapılmıştır. Böylece, 2025 yılında kamu görevlilerinin ve memur emeklilerinin aylıklarında yüzde 28,91 oranında, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında yüzde 35,05 oranında artış yapılmıştır.
Diğer taraftan, asgari ücrette sene başından geçerli olmak üzere 930,01 oranında artış sağlanmıştır. Ayrıca, emeklilerin bayram ikramiyeleri 4.000 TL'ye yükseltilmiş ve 2025 yılı Ocak ayı ödeme döneminden itibaren geçerli olmak üzere 14.469 TL olan en düşük emekli aylığı 2025 yılı Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren 16.881 TL'ye yükseltilmiştir.
Tüm bu artışlarla birlikte, 2002 Aralık ayından bugüne aile yardımı dahil en düşük memur maaşında reel olarak yüzde 262 oranında, en düşük emekli aylığında reel olarak yüzde 621 oranında ve asgari ücrette reel olarak yüzde 237 oranında artış sağlanmıştır. Söz konusu reel artışların çalışanların ve emeklilerin satın alma güçlerini artırdığı görülmektedir.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Adalet Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sebsoruonergeleri(d hınmb.govir Elektronik Ağ: www.hmb.gow.tr
Mehmet ŞİMŞEKBakan