Kadın cinayetlerinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Rıdvan Uz (İYİ Parti), 9 Mayıs 2025 tarihinde 7/28409 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 25 Temmuz 2025).
Rıdvan Uz (İYİ Parti, Çanakkale). “Kadın cinayetlerinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28409, 9 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28409-kadin-cinayetlerinin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/09c41c91-4af7-4338-bc7e-0196c3bf16a5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sn. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Kadına yönelik şiddet, Türkiye'de her geçen gün daha da derinleşen bir toplumsal yara haline gelmiştir. Şiddet, yalnızca fiziksel değil; aynı zamanda psikolojik, cinsel ve ekonomik boyutlarıyla da kadınların temel hak ve özgürlüklerine kastetmektedir. Devletin bu konuda etkin, kararlı ve kapsayıcı bir politika yürütme sorumluluğu Anayasa'nın 10. ve 41. maddeleri ile uluslararası yükümlülükler tarafından güvence altına alınmıştır.
Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun 2024 yılı verilerine göre yalnızca Kasım ayında 32 kadın erkekler tarafından öldürülmüş, 26 kadın ise şüpheli şekilde ölü bulunmuştur. 2023 yılı genelinde ise 315 kadın cinayeti işlenmiş, 248 kadın ise şüpheli şekilde ölü bulunmuştur. TÜİK'in 2014 yılında yayımladığı "Türkiye'de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması"na göre, Kadınların 9638'i fiziksel veya cinsel şiddete uğramıştır. Bu kadınların W11'i şiddeti resmi kurumlara bildirmemiş, çoğu zaman aile baskısı ya da "devletin koruyamayacağı" endişesiyle susmuştur. Şiddete uğrayan kadınların 673'ü evli, faillerin 963'ü eştir, 90'ı ise tanıdıktır. En sık görülen şiddet türleri ise duygusal (9682), fiziksel (9648), ekonomik (937), cinsel (9615) bilinmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye genelinde yalnızca 149 kadın konukevi bulunmaktadır. Toplam kapasite yaklaşık 3.500 kişidir. Ancak Türkiye'de yaklaşık 44 milyon kadın nüfusu göz önüne alındığında bu rakam ciddi anlamda düşüktür. BM standartlarına göre her 10 bin kadına 1 sığınak yatağı düşmesi gerekirken, Türkiye'de bu oran 10 kat daha azdır. KADES uygulamasını indirme oranı arttıkça farkındalık da yükselmiştir. Ancak, Telefon ve internet erişimi olmayan kırsal/kentsel yoksul kadınların bu hizmetten faydalanması mümkün olmamaktadır. Alternatif koruma ve ihbar sistemleri konusunda henüz etkin bir model sunulamamıştır.
Şiddet faillerine uygulanan "iyi hal ve tahrik indirimi" gibi uygulamalar kamuoyunda adalet duygusunu zedelemekte, şiddetin yeniden üretimine zemin hazırlamaktadır. Kadına şiddetle mücadele bütçesi hem genel bütçe içerisinde oldukça düşüktür hem de şeffaf değildir. 2024 yılında Bakanlık bütçesinden bu alana ayrılan kaynak hakkında kamuoyuna net veri sunulmamıştır. Kadına yönelik şiddeti önlemek yalnızca bir güvenlik meselesi değil; aynı zamanda bir insanlık, adalet ve sosyal eşitlik meselesidir.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
. 2023 ve 2024 yıllarında kadına yönelik şiddet nedeniyle hayatını kaybeden kadın sayısı nedir? Şüpheli kadın ölümleri kaçtır?
Bakanlığınızın yürüttüğü IV. Ulusal Eylem Planı'nın 2021-2024 yılları arasındaki uygulama sonuçlarına dair kamuoyuna sunulmuş bir değerlendirme raporu mevcut mudur?
. Türkiye genelinde faaliyet gösteren kadın konukevlerinin sayısı ve toplam kapasitesi nedir? Hangi illerde konukevi bulunmamaktadır?
KADES uygulamasını indirme ve etkin kullanma oranları nelerdir? Bu uygulamadan faydalanamayan (telefon/internet erişimi olmayan) kadınlar için alternatif bir sistem geliştirilmiş midir?
. Şiddet mağduru kadınlara yönelik sunulan psikososyal destek, hukuki yardım ve barınma desteği için ayrılan yıllık bütçe nedir?
. Aile içi şiddet ihbarlarına yönelik kolluk kuvvetlerinin ortalama müdahale süresi nedir?
Bu konuda yapılan denetimler ve eğitim programları nelerdir?
Kadın örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının kadına yönelik şiddetle mücadelede bakanlıkla iş birliği hangi düzeydedir? Bakanlığınız bu örgütlerin görüşlerini hangi sıklıkla dikkate almaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o :a)21.05.2025 tarihli ve 1630684 sayılı yazınız. b)28.05.2025 tarihli ve 1636504 sayılı yazınız.
İlgi yazılar ekinde alınan Çanakkale Milletvekili Sayın Rıdvan UZ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/28090 ve 7/28409 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan I - 7/28090 Cevap Metni (4 Sayfa) 2 - 7/28409 Cevap Metni (2 Sayfa)
Telefon No: G12) 705 7330
Çanakkale Milletvekili Sayın Rıdvan UZ"a Ait 7/28409 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı I Temmuz 2021 tarihinde uygulanmaya başlamıştır. Ulusal Eylem Planında yer alan faaliyetlerin etkin olarak hayata geçirilmesi amacıyla Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Yıllık Faaliyet Planları hazırlanmakta ve uygulanmaktadır.
Kadına yönelik şiddetle mücadelede koordinasyon mekanizmaları hem ulusal hem de yerel düzeyde tesis edilmiş durumdadır. Bakanlığımız koordinasyonunda periyodik olarak her yıl bir defa toplanan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Kurulu ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, meslek kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve özel sektör temsilcilerinin katılımı ile birlikte Bakanımız başkanlığında toplanmaktadır. Kurul bugüne kadar 18 toplantı gerçekleştirmiştir.
Koordinasyon Kurulu'nun son toplantısı, IV, Ulusal Eylem Planı'nın 4 yıllık uygulama sürecinin genel bir değerlendirmesinin yapılması ile 2026-2030 yıllarını kapsayacak V. Ulusal Eylem Planı'nın ana hedef ve stratejileri konusunda Kurul üyelerinin önerilerinin alınması gündemi ile 4 Şubat 2025 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
Eylem Planın Bakanlığımız sorumluluğunda bulunan 143 faaliyeti büyük ölçüde tamamlanmış durumdadır. Kalan faaliyetlerin 2025 yılı içinde tamamlanması, tamamlanamayan faaliyetlerin ise V. Ulusal Eylem Planı hazırlık çalışmalarında ele alınması planlanmaktadır.
Türkiye genelinde Bakanlığımıza bağlı 81 ilde 112 kadın konukevi, yerel yönetimlere bağlı 13 ilde 35 kadın konukevi, STK'lara bağlı 1 kadın konukevi, diğer kamu kurumlarına (Göç İdaresi Başkanlığı) bağlı 2 kadın konukevi olmak üzere toplam 150 kadın konukevi 3.683 kapasite ile hizmet vermektedir. 81 ilde Bakanlığımıza bağlı en az bir tane kadın konukevi bulunmaktadır. Ülke genelinde Bakanlı gımıza bağlı kadın konukevlerinin 2024 yılı doluluk oranı ortalama 9070-75 olarak gerçekleşmiştir.
Ayrıca şiddet mağduru kadınlara yönelik sunulan psikososyal destek ve barınma desteğinin 2025 yılı bütçesi bir önceki yıla göre 969,56 artmıştır.
Türkiye'de yasal olarak suç sayılan fiiller ve diğer adli vakalara ilişkin idari kayıt verileri, soruşturma ve kovuşturma evresinde görev ve sorumluluğu bulunan yetkili merciler tarafından toplanmaktadır. KADES ise İçişleri Bakanlığı tarafından geliştirilen kadınların acil durumlarda başvurulabilecek resmi bir acil yardım uygulamasıdır. Bu doğrultuda bahse konu veri ve bilgilerin ilgili Bakanlıklardan temin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Kadına yönelik şiddetin önlenmesi kapsamlı, uzun soluklu ve eşgüdümlü politikalar ile mümkündür. Bu çerçevede şiddetin önlenmesinde çok farklı kesim ve uygulayıcı tarafından çok disiplinli yaklaşım ile uygulanması gerekmektedir. Politikalarımız kamu kurumlarının yanı sıra sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, medya, sendikalar gibi birçok paydaşlarımızla sıkı bir ilişki ile şekillendirilmektedir.
2007 yılından bu yana çalışmalarını yürüten Kadına Yönelik Şiddet İzleme Komitesi'nden başlayarak Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile teşekkül ettirilen Koordinasyon Kurulu bünyesinde sivil toplum kuruluşları ile yakın iş birliğinde çalışılmaktadır. Ulusal Eylem Planında yer alan faaliyetlerin yerel düzeyde, yerelin ihtiyaçları ve mevcut dinamikleriyle etkin şekilde uygulanmasını teminen 81 ilde hazırlanan ve halen uygulanmakta olan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planı hazırlıkları, uygulanması ile Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Koordinasyon, İzleme ve Değerlendirme Komisyonların da illerde faaliyet gösteren ilgili STK'lar sürece dâhil edilmektedir. V. Ulusal Eylem Planı hazırlık çalışmaları kapsamında STK"larla yakın iş birliği sağlanmaya devam edilecektir.
Öte yandan kadına yönelik şiddetle mücadele alanında yürütülen çalışmaların paylaşılması, mevcut durumun ele alınması ve yapılabilecek çalışmaların istişare edilmesi amacıyla Sayın Bakanımız başkanlığında, STK istişare toplantıları düzenlenmektedir. Bu kapsamda bugüne kadar 3 toplantı gerçekleştirilmiş olup toplantılara düzenli olarak devam edilmesi planlanmaktadır.
Diğer taraftan | Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde Bakanlığımıza atfedilen görevler, 2024-2028 yıllarını kapsayan On İkinci Kalkınma Planında sivil toplum-kamu iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik tedbirler ve mevzuatta yer alan diğer bahse konu görevler kapsamında sosyal hizmet ve sosyal yardım faaliyetlerini yerine getirmek üzere kurulan diğer kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör kuruluşları ile ortak çalışmalar yapmak, plan ve programlar ortaya koymak Bakanlığın temel görevleri arasında sayılmaktadır.
Bu kapsamda, vatandaşlarımıza eşit ve adil hizmet anlayışı ile tüm toplum kesimlerine hizmet ulaştırma çalışmaları kamu kurum kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, akademisyenler, sendikalar, özel sektör kuruluşları ve ilgili tüm paydaşlarla birlikte katılımcı bir anlayışla gerçekleştirilmektedir. Bakanlığımız tarafından kadına yönelik hizmetler alanında merkez teşkilatınca 743 sivil toplum kuruluşu temsilcisinin katılım sağladığı 24 tematik etkinlik, taşra teşkilatınca ise 242 sivil toplum kuruluşunun katılım sağladığı 423 tematik etkinlik gerçekleştirilmiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan