Antalya Müzesi'nin yıkılması hakkındaki karara ilişkin
Kaynak göster
Sururi Çorabatır (CHP), 16 Mayıs 2025 tarihinde 7/28630 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 139 gün sonra, 2 Ekim 2025).
Sururi Çorabatır (CHP, Antalya). “Antalya Müzesi'nin yıkılması hakkındaki karara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28630, 16 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28630-antalya-muzesi-nin-yikilmasi-hakkindaki-karara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2762f8bc-50f4-4b79-96e5-0196ed7d2499
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 139 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Özellikle Perge'de bulunan Roma Dönemi eserleriyle ve müze kurtarma kazılarından ortaya çıkan ilginç ve ünik buluntularıyla Antalya Müzesi, dünyanın en önemli müzeleri arasında sayılmaktadır. 1964 yılında düzenlenen ulusal proje yarışmasıyla inşa edilerek 1972 yılından bu yana hizmet veren Müze, 1988 yılında "Avrupa Konseyi Yılın Müzesi" ödülüne layık görülmüştür. Bu müzenin yıkılarak yeniden yapılması yönünde alınan karar, başta mimarlık ve şehircilik meslek örgütleri olmak üzere birçok sivil toplum kuruluşu, akademisyen ve vatandaşlar tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Cumhuriyet tarihi açısından önemli bir yapı olan müzenin modern mimarlık mirası olarak korunması gerektiği ve güçlendirme seçeneğinin değerlendirilmesi gerektiği yönünde bilimsel görüşler öne sürülmüştür. Ayrıca müzenin tescil başvurusunun reddedilmesi, yapı hakkında kamuoyunda daha fazla şeffaflık ve uzman katılımı talebine neden olmuştur.
Bu bağlamda;
SORULAR
2020 yılında verilen "güçlendiriemeyecek kadar riskli" raporuna rağmen müzenin 5 yıldır hizmet vermeye devam etmesi nasıl açıklanmaktadır?
Antalya Müzesi'nin yıkılarak yeniden yapılmasına karar verilmesinde hangi teknik ve mali gerekçeler esas alınmıştır? Bu süreçte arkeologlar, şehir plancıları, mimarlar, mühendisler ve yerel yönetim temsilcilerinin görüşlerine başvurulmuş mudur?
Müzenin güçlendirilerek yeni projeye dahil edilmesi, bu ödüllü yapının korunması ulusal ve uluslararası prestij açısından korunarak modernleştirilmesi seçeneği neden değerlendirmeye alınmamıştır? Müzenin yıkılması halinde Türkiye'nin modern mimarlık mirası açısından yaşayacağı kültürel kayıp hakkında Bakanlığınız ne tür bir değerlendirme yapmaktadır?
Müzenin tescil edilmesine yönelik yapılan başvurunun reddedilme gerekçesi nedir? Bu karar hangi kurul ya da uzman görüşüne dayanarak verilmiştir?
Yeni Müzenin yapım süresi ile bu süreçte mevcut bina ve içerisindeki eserlerin teşhirine ilişkin bir planlamanız var mıdır? Bu binanın yapımı Antalya'nın halihazırdaki ihtiyacının yanı sıra kaç yıllık teşhir, tanzim ve depolama ihtiyacını karşılayacağı öngörülmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Müzelerle ilgili projelendirme, güçlendirme, onarım çalışmaları yatırım programları kapsamında ödenekler nispetinde değerlendirilerek yürütülmektedir.
Antalya Müzesi'nin modern müzecilik anlayışını devam ettirememesi, mevcut kullanım alanlarının ve depo alanlarının yetersiz olması, konservasyon işlemlerinin yapılabilmesi için yeterli alanların ve ofislerin bulunmaması gibi teknik gerekçelerin yanında beton mukavemetinin belirlenen sınır değerlerin altında kalmasına ve nervürsüz düz inşaat demiri kullanılmasına dair statik gereklilikler ile 2018 yılında Deprem Yönetmeliği'nin güncellenmesi de göz önünde bulundurulduğunda yeni bir müze yapılması zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Antalya ilinde, 20 Mart 2025 tarihinde STK'ların katılımı ile gerçekleşen toplantıda yeni müzeye ilişkin hazırlanan projeler paylaşılarak görüş alınmıştır. Günümüz koşullarına uygun, çağdaş müzecilik anlayışına ve ihtiyaçlarına yönelik hazırlanacak yeni bir müze projesinin yine aynı yerde hayata geçirilmesi, kent belleğinde "müze" olarak yer etmiş alanın kent içinde "referans nokta" olma özelliğini koruyarak, mevcut durumda yetersiz kalan tüm işlevlere yönelik (depo, laboratuvar, sergi alanları vb.) ihtiyaçları da karşılamaktadır.
Antalya Arkeoloji Müzesi'nin tesciline ilişkin başvurular, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 10.04.2025 tarihli kararı ile değerlendirilmiş olup müze binasının yapıldığı dönemden günümüze kadar geçen süreçte ihtiyaca cevap verebilmek amacıyla birçok kez tadilat geçirdiği, ilk yapıldığı dönemdeki fiziki durumundan farklı bir durumda olduğu; hem mevcut durumunun hem de yapıldığı dönemdeki yapısının Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespit ve Tescili Hakkında Yönetmelik ile getirilen kıstasları belirgin bir biçimde, ayrı ayrı ya da bir bütünlük içerisinde taşımadığı; sanat, mimari, tarihi, estetik, mahalli, dekoratif, simgesel, belgesel, işlevsel maddi, hatıra, izlenim, özgünlük, teklik, nadirlik, homojenlik değerlerini net bir şekilde tek tek ya da bütüncül olarak bulundurmadığı; bununla birlikte mevcut yapı her ne kadar doğal çevreye uyumlu bir konturda olsa da bunun tek başına tescil için yeterli bir ölçüt olmadığı; yapısal durum, malzeme, yapım tekniği, biçim bakımından da kültür varlığı niteliği göstermediği gerekçeleriyle tescili uygun bulunmamıştır.
Yeni müze yapımının iki etap halinde yaklaşık 2 yıl içerisinde tamamlanması planlanmaktadır. İlk etap kapsamında mevcut binada yer alan tüm eserlerin yeni müze tamamlanana kadar uygun koşullarda muhafaza edilebilmelerini teminen tüm fiziki koşulların sağlandığı geçici eser depoları yapımı, eserlerin uzmanlar denetimi ve gözetiminde bu depolara nakledilmeleri ve bu işlemlerin eksiksiz yerine getirilmelerinden Oosonra omevcut müzenin yıkımının o gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Bahse konu "Müze Projesi," benimsenen esnek tasarım dili doğrultusunda gelecekte gelişebilecek ihtiyaçlara göre alanda bırakılan rezerv niteliğindeki boş alanlara doğru eklenerek büyüyebilecek şekilde tasarlanmıştır.