TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifleri ile yazılı soru ve Meclis araştırması önergelerine ilişkin

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI

Sayı : Z-43452547-120.07.034645S8$ 1.06.2025

Konu : Soru Önergesi

Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU Kocaeli Milletvekili

İlgi O: 23.05.2025 tarihli ve 7/28820 esas numaralı yazılı soru önergeniz.

TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifleri ile yazılı soru ve Meclis araştırması önergelerine ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili

1. Soru Cevabı (6 sayfa) ği Ni

2. İade Edilen Yazılı Soru Önergelerinin Önerge Sahiplerine Göre Dağılımı Tablosu (1 Sayfa) TEESOLEN, Tel. No: (0312) 420 6771 Faks: (0312) 420 67 85 Tel. No: (0312) 420 83 97 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI

Cevap 1.- 28. Yasama Döneminde (11.06.2025 tarihi itibarıyla) Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığınca işleme alınan yazılı soru önergelerinin muhataplarına ve önergelerin son durumuna göre dağılımları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Geri Süresi İçinde Geçtikten Cevaplanma Muhatap Toplam Alman Cevaplanmayan Süresi Devam TBMM Başkanlığı 113 112 1 Cumhurbaşkam Yarduncılığı 1.200 656 409 119 16 (Cevdet Yılmaz) Adalet Bakanlığı 4.009 308 2.455 1.119 127 Aile ve Sosyal Hizmetler

Bakanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik 1.450 164 745 506 35 Bakanlığı Çevre, ŞehircUik ve İklim 3.124 212 1.327 1.478 107 Değişikliği Bakanlığı Dışişleri Bakanlığı 384 33 69 275 7 Enerji ve Tabii Kaynaklar 1.034 215 732 53 34 Bakanlığı Gençlik ve Spor Bakanlığı 588 1 36 31 509 11

Hazine ve Maliye Bakanlığı 1.016 141 707 144 24

İçişleri Bakanlığı 3.917 195 2.376 1.254 92

Kültür ve Turizm Bakanlığı 781 22 310 424 25

Milli Eğitim Bakanlığı 2.219 2 329 1.721 102 65

Milli Savunma Bakanlığı 329 104 187 29 9

Sağlık Bakanlığı 2.381 224 1.060 1.021 76

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 317 109 32 155 21

Tarun ve Orman Bakanhğı 2.616 1 352 1.439 738 86

Ticaret Bakanlığı 511 114 356 33 8

Ulaştmna ve Altyapı Bakanlığı 1.719 413 1.057 196 53

Toplam 28.819 4 3.885 15.837 8.261 832 28. Yasama Döneminde (11.06.2025 tarihi itibarı yazılı soru önergelerinin öner yla) TBMM Başkanlığınca işleme alınan ge sahibinin üyesi olduğu siyasi partilere göre dağılımları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

N . pa mai Süresi Mülervekiln Mens bu Toplam Geri İçimde Geçtikten Cevaplanmayan imei" Bulundukları Siyasi Parti Alınan Cevaplanan Sonra Devam Eden Cevaplanan

Adalet ve Kalkınma Partisi 39 1 15 23 Cumhuriyet Halk Partisi 11.313 3 1.673 6.080 3.225 332 planın Eşitlik ve Demokrasi | | zzı4 743 4270 2433 268 Milliyetçi Hareket Partisi 303 58 186 55 ,4 İYİ Parti 4.522 1 551 2.434 1.454 82 Yeni Yol Partisi 432 19 86 228 99 Hür Dava Partisi 48 7 22 18 1 Yeniden Refah Partisi 144 18 62 47 17 Türkiye İşçi Partisi 264 37 153 68 6 Demokratik Bölgeler Partisi 10 3 6 1 Emek Partisi 352 29 175 139 9 Gelecek Partisi 16 4 5 5 2 Demokrasi ve Atılım Partisi 618 87 364 166 1 Demokrat Parti 102 15 55 30 2 Demokratik Sol Parti 4 3 | Saadet Partisi 574 92 340 142 Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi 2.188 521 1.492 175 Bağımsız Milletvekili 176 27 89 51 9

Toplam 28.819 4 3.885 15.837 8.261 832

Cevap 2., 3. ve 9.- TBMM Başkanlığına sunulan yazılı soru önergeleri ile Meclis araştırması önergelerinin hepsi teker teker Anayasa ve İçtüzük hükümlerine uygunluk noktasında IBMM Başkanlığınca incelenmekte ve yapılan değerlendirme sonucunda işleme alınarak gelen kâğıtlar listesinde yayımlanmakta veya sahibine iade edilmektedir.

Anayasa'nın 138"inci maddesinin üçüncü fıkrasında "Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz. " hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan TBMM İçtüzüğü'nün 67'nci maddesinin ikinci fıkrasında "Başkanlığa gelen yazı ve önergelerde kaba ve yaralayıcı sözler varsa, Başkan, gereken düzeltmelerin yapılması için, o yazı veya önergeyi sahibine geri verir." hükmüne; "Yazılı soru" başlığını taşıyan 96'ncı maddesinde "Yazılı soru, kısa, gerekçesiz ve kişisel görüş ileri sürülmeksizin; kişilik ve özel yaşama ilişkin konuları içermeyen bir önerge ile yazılı olarak cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir. Yazılı soru önergesi, sadece bir milletvekili tarafından imzalanır ve Başkanlığa verilir. Yazılı soru önergelerine belge eklenemez. Başkan, İçtüzük şartlarına uygun gördüğü önergeleri gelen kâğıtlar listesinde yayımlar ve ilgili Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlara gönderir." kuralına; "Sorulamayacak konular" başlıklı 97'nci maddesinde ise "Aşağıdaki sorular

Başkanlıkça kabul edilmez: a) Başka bir kaynaktan kolayca öğrenilmesi mümkün olan konular; b) Tek amacı istişare sağlamaktan ibaret konular" düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Anayasa ve İçtüzük hükümleri uyarınca;

1. Meclis araştırması önergeleri ile yazılı soru önergelerinin görülmekte olan bir dava hakkında yargı yetkisinin kullanılmasına müdahale anlamına gelebilecek ifadeler veya sorular içermemesi (Anayasa madde 138),

2. Meclis araştırması önergeleri ile yazılı soru önergelerinin kaba veya yaralayıcı ifadeler içermemesi (İçtüzük madde 67),

3. Yazılı soru önergelerinin kısa olması (İçtüzük madde 96),

4. Yazılı soru önergelerinin gerekçesiz olması (İçtüzük madde 96),

5. Yazılı soru önergelerinde kişisel görüş ileri sürülmemesi (İçtüzük madde 96),

6. Yazılı soru önergelerinin kişilik ve özel yaşama ilişkin konular hakkında olmaması (İçtüzük madde 96),

7. Yazılı soru önergelerine belge eklenmemesi (İçtüzük madde 96),

8. Başka kaynaktan kolayca öğrenilmesi mümkün olan konular hakkında yazılı soru önergesi verilmemesi (İçtüzük madde 97), ve

9. Herhangi bir konuda istişare edilmesi amacıyla yazılı soru önergesi verilmemesi (İçtüzük madde 97) gerekmektedir. TBMM Başkanlığına sunulan yazılı soru önergeleri ile Meclis araştırması önergelerinin söz konusu hususlara uygun olup olmadığının değerlendirilmesi ve uygun bulunmayanların işleme alınmaması (iade edilmesi) yetkisi ise yine TBMM İçtüzüğü hükümleri ile (madde 67 ve 96) TBMM Başkanı'na verilmiştir.

24 ila 28. Yasama Dönemlerinde (11.06.2025 tarihi itibarıyla) işleme alınan, süresi içinde cevaplanan, süresi geçtikten sonra cevaplanan ve iade edilen yazılı soru önergelerinin sayısı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

24. Dönem | 25. Dönem | 26.Dönem | 27. Dönem | 28. Dönem İşleme Alınan 64.112 2.222 28.989 80.651 28.819 Süresi İçinde Cevaplanan 14.251 165 3.187 10.781 3.885 Süresi Geçtikten Sonra Cevaplanan 24.996 0 9.999 41.998 15.837 İade Edilen 4.907 389 2.768 1.387 334

Cevap 4.- 28. Yasama Döneminde TBMM Başkanlığınca iade edilen yazılı soru önergelerinin önerge sahiplerine göre dağılımı Ek-2'de yer alan tabloda gösterilmiştir. Cevap 5. ve 12.- 28. Yasama Döneminde (11.06.2025 tarihi itibarıyla) ihtisas komisyonlarında görüşülüp rapora bağlanarak Genel Kurul gündemine giren kanun tekliflerinin teklif sahibi milletvekillerinin mensubu bulundukları siyasi partilere göre dağılımı aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

28. Yasama Dönemimde Gündeme Alınan Kanun Tekliflerinin Partilere Göre İstatistiği Kanun Teklifi Sahibi | Gündeme Giren Kanun | Gündemde Kanunlaşan Milletvekillerinin Üyesi | Teklifi Sayısı (Gündemde | Bulunan (Kanun | Kanun Teklifi Olduğu Siyasi Partinin Adı Bulunan * Kanunlaşan) Teklifi Sayısı Sayısı Adalet ve Kalkınma Partisi 190 99 91 Hür Dava Partisi 1 1 -

Cevap 6. ve 11.- 28. Yasama Döneminde (11.06.2025 tarihi itibarıyla) Genel Kurulda görüşülerek kabul edilen Meclis araştırması önergelerinin ilk imza sahibi milletvekillerinin/grup başkanvekillerinin mensubu bulundukları siyasi partilere göre dağılımları aşağıdaki tabloda österilmiştir.

Meclis Araştırması Önergesi Sahibi Milletvekillerinin/Grup Meclis Araştırması Başkanvekillerinin Mensubu Bulundukları Siyasi Parti Açılması Kabul Edilen

Adalet ve Kalkınma Partisi 9 Cumhuriyet Halk Partisi 9 Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi 7 Milliyetçi Hareket Partisi 9 İYİ Parti 9 Yeni Yol Partisi 3 Saadet Partisi 5 Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi 2

Toplam 33

28. Yasama Döneminde (11.06.2025 tarihi itibarıyla) Genel Kurulda görüşülerek kabul edilen Meclis araştırması önergeleriyle toplamda 9 Meclis Araştırması Komisyonu kurulmuş, 8 Meclis Araştırması Komisyonu fiilen toplanmış, 2 Meclis Araştırması Komisyonu ise | çalışmalarını tamamlayarak hazırladığı raporunu TBMM Başkanlığına sunmuştur. Meclis | Araştırması Komisyonlarının son durumları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. |

28. Yasama Döneminde Kurulan Meclis Araştırması Komisyonları Durumu .Balıkçılık ve Su Ürünleri Sektöründe Yaşanan Sorunların Araştırılarak Alınması Komisyon Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Raporu Dağıtıldı Komisyonu Erzincan"ın İliç İlçesindeki Bir Altın Madeninde Meydana Gelen Kazanın Tüm Komisyon

Yönleriyle Araştırılması ve Benzer Kazaların Önlenmesine Yönelik Tedbirlerin Raporu Basım

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Aşamasında | Yapay Zekânın Kazanımlarına Yönelik Atılacak Adımların Belirlenmesi, Bu Komisyon | Alanda Hukuki Altyapının Oluşturulması ve Yapay Zekâ Kullanımının Raporunun Barındırdığı Risklerin Önlenmesine İlişkin Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Yazım Süreci Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Devam Ediyor Çocukların Her Türlü Şiddet, İhmal ve İstismardan Korunarak Akıl, Ruh ve Beden Komisyon Sağlıklarının Gelişimi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Raporunun Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Yazım Süreci Devam Ediyor

Kadınların Her Türlü Şiddet ve Ayrımcılığa Maruz Kalmalarının Önlenerek Bu Komisyon

Alandaki Mevcut Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi ve Alınması Gereken Ek Raporunun

Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Yazım Süreci Devam Ediyor

Bazı Özel Sağlık Kuruluşlarında Yaşanan Bebek Ölümlerinin Tüm Yönleriyle Komisyon

Araştırılması, Özel Sağlık Kuruluşlarının Yenidoğan, Çocuk, Engelli ve Yaşlılarla Raporunun İlgili Bakım Servislerindeki Uygulamalarının ve Mevzuatın İncelenerek Alınması Yazım Süreci

Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Devam Ediyor Komisyonu

Bolu Kartalkaya Mevkiinde Bulunan Bir Otelde Meydana Gelen Yangın Komisyon Faciasının Tüm Boyutlarıyla Araştırılarak İlgili Kurum ve Kuruluşların Çalışmaları Sorumluluklarının Tespit Edilmesi ve Benzer Olayların Önlenmesi İçin Alınması Sürüyor Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması

Komisyonu

2025 Yılının Nisan Ayında Ülkemizde Gerçekleşen Zirai Don Olayının Komisyon Sonuçlarının Araştırılması, Üreticilerin ve Tarımsal Ürünlerin Uğradığı Zararların Çalışmaları Tespiti ve Gelecekte Yaşanabilecek Benzer Olayların Etkilerinin En Aza Sürüyor

İndirilmesi İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu

Engelli Bireylerin Toplumsal Hayata Katılımlarının Güçlendirilmesi, Komisyon Üye Karşılaştıkları Sorunların Tespit Edilmesi ve Bu Sorunlara Kalıcı Çözümler Seçimi Üretilmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Aşamasında

Cevap 7.- 28. Yasama Döneminde (11.06.2025 tarihi itibarıyla) TBMM Başkanlığınca işleme alınan yazılı soru önergelerinin önerge sahibinin üyesi olduğu siyasi partiye göre toplam sayıları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Siyasi Parti VE illeti Sey, Yazılı Soru Sayısı

Adalet ve Kalkınma Partisi 10 39 Cumhuriyet Halk Partisi 132 11.313 Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi 54 7.714 Milliyetçi Hareket Partisi 19 303 İYİ Parti 40 4.522 Yeni Yol Partisi 20 432 Hür Dava Partisi 3 48 Yeniden Refah Partisi 4 144 Türkiye İşçi Partisi 3 264 Demokratik Bölgeler Partisi 3 10 Emek Partisi 2 352 Gelecek Partisi 4 16 Demokrasi ve Atılım Partisi 15 618 Demokrat Parti 3 102 Demokratik Sol Parti 1 4

Saadet Partisi 20 574 Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi 53 2.188 Bağımsız Milletvekili 16 176 Toplam 402 28.819

Cevap 8.- İçtüzüğün "Komisyonlarda inceleme süresi" başlıklı 37*nci maddesi "Kanun tekliflerinin esas komisyonlara havale gününden itibaren en geç kırkbeş gün içinde sonuçlandırılması gerekir." hükmü ile "Bu sürenin bitiminde teklifin doğrudan Genel Kurul gündemine alınmasını teklif sahipleri isteyebilirler. Bu istemler üzerine komisyon ve teklif sahibi beşer dakikayı geçmemek üzere söz alabilir. Genel Kurul işaret oyuyla karar verir. " hükümlerini haizdir. Dolayısıyla İçtüzüğün 37'nci maddesi uyarınca kanun tekliflerinin doğrudan görüşülmesi söz konusu olmamakla birlikte, süresi içerisinde esas komisyonda görüşülmeyen kanun tekliflerinin doğrudan Genel Kurulun gündemine alınmasına ilişkin önergeler görüşülerek karara bağlanmaktadır.

11.06.2025 tarihi itibarıyla İçtüzüğün 37'nci maddesi uyarınca komisyonda süresi içinde görüşülmeyen kanun tekliflerinin doğrudan Genel Kurulun gündemine alınmasına ilişkin 46 "önerge" Genel Kurulda görüşülmüş olup, 45 "önerge" kabul edilmeyerek ilgili kanun teklifleri doğrudan Genel Kurul gündemine alınamamış, 1 "önerge" kabul edilerek ilgili kanun teklifi doğrudan Genel Kurul gündemine alınmıştır.

Cevap 10. ve 13.- İçtüzük'ün 99'uncu maddesinin birinci fikrasında yazılı sorunun cevabının bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya ait olduğu bakanlık eliyle Meclis Başkanlığına sunulacağı, Meclis Başkanının bu cevabı derhal soru sahibine ileteceği ve süresi içerisinde gelen cevapların alındığı günkü veya bir sonraki birleşim tutanağına ekleneceği hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin son fıkrasında ise süresi içerisinde cevaplandırılmayan yazılı soru önergelerinin gelen kâğıtlar listesinde ilan edileceği ve bu durumun Cumhurbaşkanı yardımcısına veya bakanlara gönderileceği düzenlenmiştir.

Başkanlığımızca mezkur İçtüzük hükmü çerçevesinde yazılı soru önergelerinin cevapları önerge sahibinin adı, esas numarası ve konu uyumluluğu açılarından kontrol edilerek soru sahibine iletilmekte olup, önergelere verilen cevapların içeriğine ilişkin herhangi bir kayıt veya istatistiki veri tutulmamaktadır. Süresi içerisinde gelen cevaplar, alındığı günkü veya bir sonraki birleşim tutanağına eklenmekte, süresi içerisinde cevaplandırılmayan yazılı soru önergeleri gelen kâğıtlar listesinde ilan edilmekte ve bu durum yazılı soru önergelerinin muhataplarına bildirilmektedir.

Bunun dışında Anayasa ve İçtüzük'te Başkanlığımıza soru önergelerinin cevaplandırılmasına veya gelen cevapların içeriğine yönelik denetim görev ve yetkisi verilmemiştir. Dolayısıyla önergelerin cevaplandırılması noktasında Başkanlığımızın yetkisi önerge muhatabı ve sahibi arasında koordineyi sağlamakla sınırlıdır.

Bununla birlikte, önceki yasama dönemlerinde olduğu gibi bu yasama döneminde de Başkanlığımızca 05.12.2023, 28.06.2024 ve 05.12.2024 tarihlerinde Cumhurbaşkanı yardımcısı ile bakanlıklara yazılı soru önergelerinin cevaplandırılma durumunu gösteren yazılar yazılmıştır. Bu yazılarda yazılı soru önergelerine süresi içinde cevap verilmesi ve verilecek cevapların TBMM'nin saygınlığına uygun olacak şekilde soruları tam olarak karşılayan, yeterli ve tatminkâr nitelikte hazırlanması hususu iletilmiştir. Bu uygulamaya devam edilecektir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI İade Edilen Yazılı Soru Önergelerinin Önerge Sahiplerine Göre Dağılımı

Milletvekili Önerge Sayısı Milletvekili Önerge Sayısı Adalet KAYA i Mustafa BİLİCİ 1 Ali BOZAN 2 Mustafa KAYA 1 Asu KAYA I Mustafa Sezgin TANRIKULU 8 Aşkın GENÇ 1 Müzeyyen ŞEVKİN 2 Ayşegül DOĞAN 3 Namık TAN 1 Ayten KORDU 17 Nejla DEMİR 7 Ayyüce TÜRKEŞ TAŞ 1 Nevroz UYSAL ASLAN 13 Berdan ÖZTÜRK. 1 Nurten YONTAR 1 Beritan GÜNEŞ ALTIN 6 Oğuz Kaan SALICI 2 Burcugül ÇUBUK 2 Okan KONURALP 1 Burhanettin BULUT 1 Onur DÜŞÜNMEZ 3 Celal FIRAT 5 Orhan SARIBAL 1 Cengiz ÇİÇEK 13 Osman Cengiz ÇANDAR 1 Ceylan AKÇA CUPOLO 12 Ömer Faruk GERGERLİOĞLU 16 Çiçek OTLU 3 Ömer Faruk HÜLAKÜ 4 Çiğdem KILIÇGÜN UÇAR 1 Ömer ÖCALAN 9 Deniz DEMİR 1 Özgül SAKİ 4 Doğan BEKİN 2 Özgür CEYLAN 3 Ediz ÜN 1 Perihan KOCA DOĞAN 2 Elvan IŞIK GEZMİŞ 1 Pervin BULDAN 1 Evrim KARAKOZ 2 Sabahat ERDOĞAN SARITAŞ 1 Faik ÖZTRAK 1 Saliha Sera KADIGİL 5 Ferit ŞENYAŞAR 4 Salihe AYDENİZ 3İ George ASLAN 3 Selcan TAŞCI 3 Gökhan GÜNAYDIN 1 Selçuk ÖZDAĞ 1 Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT 4 Semra ÇAĞLAR GÖKALP 3 Gülcan KIŞ 1 Semra DİNÇER 1 Gülderen VARLI 7 Serhat EREN 20 Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT 3 Serkan SARI 1 Hakan Şeref OLGUN 1 Sevda KARACA DEMİR 11 Halide TÜRKOĞLU 1 Sevilay ÇELENK ÖZEN i Hasan ÖZTÜRK. i Seyit TORUN 7 Hasan ÖZTÜRKMEN 3 Sezai TEMELLİ i Haydar ALTINTAŞ 1 Sinan ÇİFTYÜREK 1 Heval BOZDAĞ 2 Sümeyye BOZ ÇAKI 3 Hikmet Yalım HALICI 1 Talat DİNÇER 1 Hüseyin OLAN 1 Tulay HATIMOĞULLARI ORUÇ 1 İbrahim AKIN 3 Turhan ÇÖMEZ 1 İsa Mesih ŞAHİN 1 Uğur BAYRAKTUTAN 3 İskender BAYHAN 11 Ulaş KARASU 2 Kamuran TANHAN 4 Ümit DİKBAYIR 1 Keskin BAYINDIR 1 Ümit ÖZLALE 1 Keziban KONUKCU KOK 2 Vezir Coşkun PARLAK 3 Mahmut DİNDAR 5 Yasin ÖZTÜRK 11 Mehmet Rüştü TİRYAKİ 1 Yılmaz HUN 3 Mehmet TAHTASIZ 1 Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU 3 Mehmet Zeki İRMEZ ii 4 Zeynel EMRE 2 Meral DANIŞ BEŞTAŞ 4 Zeynep ODUNCU KUTEVİ 3 Murat BAKAN i Zülküf UÇAR 2