Orman yangınları ile mücadeleye ve alınan önlemlere ilişkin

Türkiye'nin özellikle yaz aylarında artan sıcaklık ve kuraklık koşulları, kırsal alanlarda hem orman yangınlarının hem de tarımsal alanlarda çıkan yangınların ciddi boyutlara ulaşmasına zemin hazırlamaktadır. Bu durum, geçmiş yıllarda yaşanan ağır kayıplar ve mağduriyetler göz önünde bulundurulduğunda, önümüzdeki dönemlerde de benzer afetlerin yaşanacağına dair büyük bir endişeyi beraberinde getirmektedir. Ancak bu endişe sadece doğanın karşı karşıya olduğu tehditten kaynaklanmayıp, yangınlarla mücadelede ve sonrasında mağduriyetlerin giderilmesinde sergilenen yetersizlik ve bölgesel adaletsizlik iddialarıyla da derinleşmektedir.

Özellikle Kürt nüfusun yoğun yaşadığı illerde, yangınlara karşı müdahalede gecikmeler olduğu, yangın söndürme araçları ve personel sayısının yetersiz kaldığı, havadan müdahale olanaklarının bölgeye ulaştırılmadığı, afet sonrası desteklerin ise ya geç sağlandığı ya da yetersiz kaldığı sık sık kamuoyunun gündemine gelmektedir. Bu durum, yangınlara karşı alınan önlemlerde ve kaynak dağılımında ayrımcılık yapıldığı iddialarını da kuvvetlendirmektedir.

Hatırlanacağı üzere; 20 Haziran 2024 tarihinde Diyarbakır'ın Çınar (Xana Axpar) ilçesinde başlayan ve rüzgarın da etkisiyle Mardin'in Mazıdağı (Şemrex) ilçesine kadar yayılan yangın, bu sorunların en somut ve yıkıcı örneği olmuştu. Yangın, bölgedeki mahalleleri etkisi altına almış; 15 vatandaşımız hayatını kaybetmiş, 78 kişi yaralanmış, yüzlerce hayvan telef olmuş, yüzlerce hektar tarım ve orman alanı yok olmuştu. Halkın geçim kaynağı olan tarım alanlarının ve hayvancılığın tahrip olması, bölge halkını ekonomik ve sosyal açıdan derin bir mağduriyetin içine sürüklemişti.

Yangınların ardından hasar gören tarım alanlarının yeniden kazandırılması, çiftçilerin kayıplarının tazmini ve ekonomik destek sağlanması hayati önem taşırken; yangın sonrası ormanlık alanların yeterince ağaçlandırılıp ağaçlandırılmadığı, bu süreçte şeffaflık ve etkinlik olup olmadığı da ayrıca sorgulanması gereken önemli bir konudur. Çünkü ormanların yok olması, sadece ekolojik dengeyi değil, bölge halkının uzun vadeli geçim kaynaklarını da doğrudan etkilemektedir.

Bu kapsamda yangınlara karşı alınan önlemlerin yeterliliği, bölgesel eşitlik gözetilip gözetilmediği, mağduriyetlerin ne ölçüde giderildiği ve yangın sonrası ekolojik onarım çalışmalarının durumu konusunda kamuoyunun tam anlamıyla bilgilendirilmesi, ciddi bir sorgulama konusu ve devletin asli sorumluluğudur.

Bu bağlamda,