Psikologların sorunlarına ilişkin

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA

Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Kemal MEMİŞOĞLU tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

SORULAR

1. 05.2925 t ŞIK İstanbul Milletvekili

   Sağlık hizmetlerinin önemli bir bileşeni olan psikologların yaşadıkları sorunların başında meslek yasalarının bulunmayışı gelmektedir. Binlerce psikoloğu etkileyen bu sorun otuz yıldan fazladır çözüm beklemektedir. Bu durum görev tanımlarının belirsizliği, çalışma standartlarının olmaması, suistimallerin ve etik dışı uygulamaların yaşanması gibi birçok soruna yol açmaktadır. Psikologlar arasında faaliyet gösteren denek temsilcilerinden tarafımıza iletilen bilgilere göre günümüzde yaklaşık olarak her dört psikologdan üçü görev tanımlarının belirsizliği nedeniyle hak ihlallerine maruz kalmaktadır.

   2011 yılında kabul edilen Torba Yasa bu alandaki sorunlara çözüm olmamış, aksine birtakım yeni problemlere neden olmuştur. 06.04.2023 tarihinde bu alandaki sorunların çözümü iddiasıyla Ruh Sağlığı Kanununu Teklifi ilgili komisyonlara sunulmuş fakat seçimin ardından bu konuda herhangi bir adım atılmamıştır.

   Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 29.03.2025 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan "Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkın Yönetmelik" ise süregelen sorunları katlayarak yenilerini eklemiştir. Yönetmelik, klinik psikologlar dışına kalan psikoloji lisansı dahil çeşitli lisans ve yüksek lisans programlarının yetiştirdiği, ömürlerini örgün eğitimler kadar uluslararası geçerli sertifika programlarıyla eğitimlerde geçiren psikologların emeğinin değersizleştirilmesine ve çalışma haklarının ellerinden alınmasına neden olacaktır. Yönetmelik kapsamında sağlanması istenen fiziki koşulların mesleki pratik ile alakasının olmaması, diploma türü ve mesleki yeterlilik konusunda halihazırdaki karmaşayı derinleştirmesi, verilen hizmetin niteliğini olumsuz yönde etkileyecek maddeler içermesi gibi diğer başlıklar da psikologlar arasında tepkiye yol açmıştır. Buna ek olarak, yönetmeliğin yürürlüğe girmesi halinde psikologlar ile danışanları arasında halihazırda devam eden psikolojik destek süreçlerinin sekteye uğraması ihtimali bulunmakta ve bu durum ciddi bir halk sağlığı sorunu yaratma potansiyeli barındırmaktadır.

   Meslek yasası başlığına ek olarak yeterli kamusal istihdam olanaklarının sağlanamaması on binlerce sağlık emekçisinin yaşadıklarıyla benzer şekilde psikologların da en önemli sorunlarından bir diğeridir. Önceki seçim dönemlerinde atama ve istihdam konusunda verilen sözler tutulmamış ve binlerce psikolog işsizliğe ve kötü çalışma koşullarına mahkum edilmiştir.

   Tüm bu sorunlar yalnızca psikologları değil psikososyal açıdan sağlık gereksinimi olan yurttaşlarımızı da nitelikli sağlık hizmetlerine ulaşamadığı için doğrudan etkilemektedir.

   Bu bağlamda;

2. Genel seçimler öncesi ilgili komisyonlara iletilen fakat seçim sonrası rafa kaldırıldığı anlaşılan Ruh Sağlığı Kanunu Teklifi hakkında güncel durum nedir? Yasanın çıkarılmasına dair önümüzdeki dönemde Bakanlığınızca herhangi bir girişimde bulunulacak mıdır?

3. Psikososyal sağlık hizmetlerinin temel sağlık hizmetleri içerisinde değerlendirilmesine ve kamusal sağlık sistemine entegrasyonuna yönelik önümüzdeki dönemde herhangi bir yasal düzenleme yapılacak mıdır?

4. 2015 yılında bizzat dönemin Sağlık Bakanı tarafından "her aile sağlığı merkezine bir psikolog" sözünün hayata geçirilmesi için Bakanlığınızca herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?

5. 29.03.2025 tarihli "Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkın Yönetmelik" hazırlanırken ilgili mesleki dernekler ve sendikalardan görüş alınmış mıdır? Aynı dernekler ve sendikalar tarafından yönetmelik aleyhinde yapılan itirazlar dikkate alınacak mıdır? Etik ve bilimsel değerlerin kıstas alındığı, halkın sağlık gereksinimlerine gerçekten yanıt veren yeni bir yönetmelik veya mevcut yönetmelik çalışmasının yeniden gözden geçirilmesi için Bakanlığınızca bir çalışmanız olacak mıdır?

6. Psikologların istihdam sorunlarının kalıcı çözümü ve yurttaşlarımızın psikososyal sağlık gereksinimlerinin niceliksel ve niteliksel olarak yeterli düzeyde karşılanabilmesi için Bakanlığınızca uzun vadeli bir planlama yapılmakta mıdır?