Depolamalı RES/GES ön lisans başvurularına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 86 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98'inci, Meclis İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygıyla arz ederim.
5 Temmuz 2022 tarihinde yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu değişikliğiyle, elektrik depolama tesisi kurmayı taahhüt eden girişimcilere taahhüt ettikleri depolama gücüne eşdeğer seviyede rüzgâr veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurma önlisansı hakkı tanınmıştır. Hâlihazırda lisans sahibi olan yatırımcılar ise, taahhüt edilen depolama kapasitesi kadar mevcut kurulu güçlerini artırma imkânı elde etmiştir. Bu yeni düzenlemeler, EPDK tarafından 19 Eylül 2022'ye dek kamuoyunun görüşüne sunulmuş; taslak yönetmelik, geçici 36. madde ile asgari sermaye ve teminat mektubu şartını içermeden hazırlanmıştır.
Ancak EPDK'nın 27 Ekim 2022 tarihli ve 11328 sayılı Kurul Kararı'yla üretim lisansı ve önlisans başvurularında asgari sermaye ve teminat hesaplama esasları netleştirilmiş; 100 MWe kurulu güce sahip rüzgâr santralleri için 65 milyon TL, güneş santralleri için 51 milyon TL asgari sermaye şartı getirilmiştir. Ardından, 19 Kasım 2022'de Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, depolamalı elektrik önlisanslarına özgü asgari sermaye ve teminat mektubu şartları taslaktaki haliyle tamamen kaldırılmıştır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 30 Aralık 2022'de yayınladığı "Türkiye Ulusal Enerji Planı"na göre 2030'a dek 18,1 GW rüzgâr ve 32,9 GW güneş enerjisi kapasitesi hedeflenirken, Ocak 2023 itibarıyla TEİAŞ verileri toplam 200 GW'yi aşkın depolamalı RES/GES önlisans başvurusu alındığını ve bu başvuru hacminin plan hedeflerinin yaklaşık dört katı olduğunu ortaya koymuştur. EPDK, bu yoğun talebin 33.250 MW'lık bölümüne önlisans tahsis etmiştir.
Sayıştay 2023 Denetim Raporu'nda, bu ölçekteki önlisans tahsisinin enerjide kaynak çeşitliliği ve planlama dengesini zedeleme riski taşıdığına dikkat çekmiş; dağıtım sistemine bağlanacak RES ve GES santrallerinin bölgesel ve yerel kapasitesinin yıllık olarak TEİAŞ tarafından belirlenmesini sağlayacak yasal bir düzenleme yapılmasını tavsiye etmiştir. Bu bağlamda;
SORULAR
EPDK'nın, Eylül 2022'de yayımlanan taslak yönetmelikte asgari sermaye ve teminat şartı öngörmezken; 19 Kasım 2022 tarihli yönetmelikle sadece depolamalı önlisans başvurularında bu şartları kaldırması hususunda Bakanlığınızın yazılı görüşüne ihtiyaç duymuş mudur? Bir görüş alınmışsa Bakanlık görüşünüz hangi mahiyette olmuştur?
Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte EPDK'nın aldığı başvurularda "depolama kapasitesi kadar üretim kapasitesi için de önlisans tahsis edileceği" yönünde Bakanlığınıza yazılı bir açıklama veya görüş bildirilmiş midir? Bir görüş alınmışsa Bakanlık görüşünüz hangi mahiyette olmuştur?
Bakanlığınız, YEKA lisanslarında tarife indirimi ve katkı payı yarışması yoluyla hazine desteği sağlarken; depolamalı elektrik önlisans tahsislerinde ne tür bir tarife düzenlemesi veya hazine katkı payı mekanizması öngörmüştür? Bakanlığınız bu konuda yazılı görüş vermiş midir?
EPDK'nın, depolamalı elektrik önlisans başvurularını 14 Ekim 2023 tarihi itibarıyla geçici durdurma kararı alması öncesinde kabul edilen başvurular nasıl değerlendirilecek ve hangi kriterlerle sonlandırılacaktır? Bakanlığınızın bu konudaki değerlendirmesi nedir?
Sayıştay raporunda da belirtildiği üzere, Bakanlık hedeflerinin yaklaşık 4 katı başvuru alındığında; enerjide kaynak çeşitliliği ve konvansiyonel üretim politikalarında sapma ihtimali bulunmakta mıdır? Bu konuda Bakanlığınızın görüşü nedir?
EPDK'ya usulüne uygun yapılan önlisans başvurularının YEKA sahaları ile çakışması durumunda hukuki süreç nasıl işleyecektir? Bakanlığınız tarafından bir düzenleme ya da protokol yapılması planlanmakta mıdır?
Depolamalı önlisans tahsisleri, Bakanlığınızın YEKA programına nasıl etki edecektir? Olumlu veya olumsuz etki öngörüyorsanız, gerekçeleri nelerdir?
Sayıştay'ın TEİAŞ 2023 Denetim Raporu'nda önerilen "dağıtım sistemine bağlanacak RES ve GES santrallerinin bölgesel/yerel kapasitesinin yıllık olarak TEİAŞ tarafından belirlenmesi" önerisiyle ilgili olarak, Bakanlığınız ne tür bir yasal düzenleme veya çalışma başlatmıştır?
Aynı trafo merkezlerine yapılan sanayici başvurularının durdurulması sonucu doğabilecek hak ve ekonomik kayıpların tazmini konusunda Bakanlığınız bir çalışma veya düzenleme öngörüyor mu? Tazminat mekanizması planlanmışsa, ayrıntıları nelerdir?
05.2025
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
' DÖNEM | ESASNO | 283 | 729095
19/11/2022 tarihli ve 32018 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"le depolamalı elektrik üretim tesisi kurmak amacıyla yapılacak önlisans başvurularına ilişkin usul ve esaslar, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği"ne (Yönetmelik) eklenmiş olup, bu düzenleme çerçevesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 19/11/2022 tarihinde önlisans başvuruları alınmaya başlanarak 28/09/2023 tarihine kadar başvuru alımlarına devam edilmiştir.
Başvurulara ilişkin 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 7417 sayılı Kanunla değişik 7'nci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan; "(Ek: 1/7/2022-7417/56 md.) Elektirik depolama tesisi kurmayı taahhüt eden tüzel kişilere, kurmayı taahhüt ettikleri elektrik depolama tesisinin kurulu gücüne kadar Kurum tarafından rüzgâr ve/veya güneş enerjisine dayalı elektrik üretim tesisi kurulmasına ilişkin önlisans verilir. Bu kapsamdaki üretim tesisleri için Kanunun 7'nci maddesinin dördüncü fıkrası hükümleri uygulanmaz. Bu fikra kapsamında kurulacak tesisler için, önlisans ve lisans verme koşulları ile tadili ve iptali, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde teminatın irat kaydedilmesi hususları ve bu kapsamda üretilen elektrik enerjisinin depolama tesisi üzerinden sisteme verilmesi dahil, uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından yönetmelikle düzenlenir... " hükmü ile EPDK'ya verilen yetki kapsamında hazırlanan ikincil mevzuat değişikliklerine ilişkin taslaklar 02/09/2022 ila 19/09/2022 tarihleri arasında Kurum internet sitesinde kamuoyu görüşüne açılmış olup, ikincil mevzuatlarda yapılması planlanan değişikliklere ilişkin sektör paydaşları ile kamuoyunun görüşleri ve değerlendirmeleri alınarak mevzuat değişikliği süreci tamamlanmıştır.
Bununla birlikte ilgili başvurulara ilişkin 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda 05/07/2022 tarihinde yapılan değişiklikte ölçüm şartı isteme ve yarışma yapılması gibi düzenlemelere yer verilmemiş olup, bu durum muvacehesinde diğer tüm üretim başvurularında olduğu gibi HES, doğalgaz, kömür ve biyokütle gibi depolamalı elektrik üretim tesisine ilişkin başvurularda da başvuru sahiplerinin değerlendirmeye alınma sırasına göre kapasite tahsisleri yapılmıştır.
Kapasite tahsisi gerçekleşen projelerin yaklaşık 33 GW gücündeki 676 adedine EPDK tarafından önlisans; bu projelerden Yönetmeliğin 17'nci maddesinde belirlenen yükümlülükleri yerine getiren 100 MW gücündeki 1 adet RES ve 94 MW gücündeki 3 adet GES projesine ise üretim lisansı verilmiştir.
EPDK'ya yapılan önlisans başvuruları; GES projeleri için 30/06/2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretimi Başvurularının Teknik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" ve RES projeleri için 0/10/2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Rüzgâr Kaynağına Dayalı Elektrik Üretimi Başvurularının Teknik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" esaslarına göre incelenmektedir. İlgili Yönetmeliklerde yer alan hükümlere göre Aday YEKA veya YEKA ilan edilen sahalar ile kesişme veya çakışma olması durumunda ise söz konusu başvuru olumsuz değerlendirilmektedir.
"2035 Yenilenebilir Yol Haritası"nda her yıl en az 2000 MW YEKA yarışmasıyla bağlantı kapasite tahsisi hedeflenmekte olup, bu doğrultuda çalışmalar planlandığı şekilde yürütülmektedir.