Cezaevlerinde idare ve gözlem kurulları tarafından alınan kararlara ilişkin
Kaynak göster
Ali Bozan (DEM Parti), 9 Ağustos 2023 tarihinde 7/2918 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 103 gün sonra, 20 Kasım 2023).
Ali Bozan (DEM Parti, Mersin). “Cezaevlerinde idare ve gözlem kurulları tarafından alınan kararlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2918, 9 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2918-cezaevlerinde-idare-ve-gozlem-kurullari-tarafindan-alinan-kararlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/09c483db-7635-4e77-b09b-0189e39cc7ca
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 103 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96/ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz edelim.
İ ALİ BOZAN
1 Ocak 2021 tarihinde yürürlüğe giren yönetmeliğe göre kurulan ve mahpusların koşullu salıverilme kararları üzerinde etkili olan Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulları, cezaevlerindeki mahpuslara karşı kullanılan bir baskı aygıtına dönüşmüştür. Kurulların sunduğu çeşitli gerekçelerle birçok hükümlünün infazı yakılmıştır. İdare ve Gözlem Kurullarınca değerlendirmeye tabi tutulma uygulaması ile birlikte, cezaevlerindeki koşullu salıverme şartları oluşmuş hükümlülerin, kurulun raporlarına binaen iyi halli sayılmadığı, koşullu salıverme hakkından faydalandırılmadığı ve bu kişiler içinde hasta hükümlülerin de bulunduğu gözlemlenmektedir. Kurulların bu tutumu, birçok hükümlüyü hürriyetinden alıkoyduğu gerçeği ortadadır. Yine koşullu salıverme şartları oluşmuş bazı hükümlülere verilen hücre cezalarıyla da infaz yakmalar gerçekleşmektedir. Çeşitli gerekçelerle infazı yakılan hükümlülerin serbest bırakılması, kamuoyu vicdanında yaratılan tahribatların giderilmesi yönünde önemli bir adım olacaktır.
Bu bağlamda;
• İdare ve Gözlem Kurulları kurulduğu günden bu yana Türkiye genelinde illere göre kurullarca tahliyeleri ertelenen mahpus sayısı kaçtır?
SORULAR
Son 5 yılda aldıkları hücre cezaları nedeniyle Türkiye genelinde illere göre, cezaların infazını tamamlamasına rağmen tahliye edilmeyen mahpus sayısı kaçtır?
Cezaların infazları tamamlanmış olmasına rağmen, İdare ve Gözlem Kurulları kararları nedeniyle tahliyeleri ertelenen mahpusların tahliye erteleme gerekçeleri nelerdir?
Bakanlığınızca, tahliye ertelemeye ve infaz yakmaya sebebiyet veren hücre cezalarının gerekçeleri ve kurul kararları denetlenmekte midir?
İdare ve Gözlem Kurullarının mahpusların aleyhine vermiş olduğu kararlara karşı yapılan kaç itiraz olmuştur? Bu itirazların kaç tanesi olumlu sonuçlanmıştır?
Bakanlığınız tarafından hapishanelerdeki idare ve gözlem kurullarını ve kararlarını denetleyen bir birim veya mekanizma var mıdır?
İnfaz yakma kararları nedeniyle engellenen tahliyelerin yol açtığı umut hakkının ihlali, kişi hürriyetinin ihlali, hükümlülerin ve ailelerinin yaşadıkları mağduriyetler hakkında Bakanlığınız adım atacak mıdır?
İdare ve Gözlem Kurullarının oluşturulma şekli, verdikleri kararların kamuoyu vicdanını rahatsız etmesi, verilen kararların doğrudan kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkını ihlal etmesi sebepleriyle ilgili yönetmeliğin ortadan kaldırılması veya iptal edilmesine dair herhangi bir çalışmanız var mıdır? 9- 765 Sayılı Türk Ceza Kanunu uyarınca müebbet cezası almış ve 30 yıllık süreyi cezaevinde tamamlamış olmasına rağmen, İdare ve Gözlem Kurulları kararları nedeniyle tahliyesi ertelenen mahpus sayısı kaçtır? Tahliyesi ertelenen mahpusların cezaevlerine göre dağılımı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1268974 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Mersin Milletvekili Ali Bozan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2918 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Eer.
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :E-56020453-610-576-2475/5058 Konu : Yazılı soru önergesi İ 29/ 1 /2023
Sayın Ali BOZAN Mersin Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2918 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. i
B) 5275 sayılı Kanunun;
İ- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm : aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna. ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır.
5275 sayılı Kanunun $9. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Mevzuat Genel Müdürlüğü
Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
C) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 17. maddesinin ikinci fıkrasında, tutuklu veya hükümlü iken firar veya ayaklanma suçundan mahkum edilmiş bulunanlar ile disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası almış olanların, bu disiplin cezaları kaldırılmış olsa bile şartla salıverilmeden yararlanamayacakları hükmü yer almaktadır.
Ç) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
İ- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109, maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında tüm uygulamalar, başta 5275 sayılı Kanun olmak üzere ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden PddpXrP - 2C6RFpf - N4/1I6FT - O1E9Nn8- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan