Van'ın Gürpınar ilçesinde inşa edilecek bir barajın çevresel etkilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96? ncı ve 99" uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Gül ÇMAZ SAYYİĞİT Van Milletvekili

Seçim bölgem Van'ın Gürpınar ilçesinde yeni bir barajın inşa edileceğine yönelik bilgiler basında 'yer almıştır. Bunun doğal yaşam döngüsü üzerindeki etkileri de tartışılmaya başlanmıştır. Çünkü Muradiye ilçemizde yapılan Hidroelektrik Santrali (HES) ile birlikte su seviyesinin düşmesi ile oksijen azalmasının canlı yaşamı üzerindeki etkisi bilinmektedir. Aynı şekilde Zilan Deresi üzerinde yapılmak istenen HESlerin de mevcut ekosistem ile kültürel doku üzerindeki etkileri de ciddi tartışmalara sebep olmuştur. Bugün de Gürpınar ilçemizde yapılacağı belirtilen Norduz Barajı'nın ekolojik dengeye zarar verebileceği belirtilmektedir. Söz konusu barajın yapılması durumunda; Oğuldam ve Geçerli sakinlerinin yerinden olacakları, tarihi Dor Meryem Kilisesinin zarar göreceği, nesli tükenme tehlikesi altındaki kırımızı benekli alabalık türü ile dünyada sadece Van'da bulunan Norduz koyununun ciddi şekilde etkileneceği uzmanlarca ifade edilmektedir.

Norduz bölgesinde yapılacak bir barajın hem doğal yaşam, hem de kültürel doku üzerinde yaratacağı olumsuz sonuçlar, bölge sakinlerinin kaygılarını derinleştirmektedir. Çünkü Çatak, Muradiye, Geliy& Zilan başta olmak üzere doğaya yönelik sınırsız müdahaleyle birlikte sonuçlar da ağır olmaktadır. Özellikle 90'lı yıllarda Geçerli sakinlerinin köylerini terk etmemeleri sayesinde nesli yok olmaktan kurtulan ve eşsiz özellikler taşıyan Norduz koyunu türü üzerindeki riskler göz ardı edilemez. Van'ın sahip olduğu doğal, tarihi ve kültürel değerleri gözetmeden atılan her adım, kentimizin sahip olduğu binlerce yıllık birikiminin de birkaç on yıllık çalışmalara heba edilmesine neden olmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 1 — Van'ın Gürpınar ilçesi sınırlarında bulunan Norduz bölgesine baraj yapılacağı doğru mudur? Baraj inşasına ihtiyaç duyulmasının sebebi nedir?

2. 2 — Van / Gürpınar'ın Norduz bölgesine baraj yapımına ne zaman karar verilmiştir? Barajın yapımıyla ilgili hangi bilgiler vardır?

3. 3—Van/ Gürpınar ilçesinde halihazırda kaç tane baraj ve HES bulunmaktadır? Bunların doğal ve kültürel yaşama etkileri analiz edilmiş midir?

4. 4 — Van / Gürpınar ilçesinin Norduz bölgesinde baraj yapımının doğal, tarihi ve kültürel yaşam üzerinde yaratacağı tehlikeler araştırılmış mıdır?

5. 5 — Van / Gürpınar'ın Norduz bölgesinde inşasına başlanacağı belirtilen barajla ilgili Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanmış mıdır?

6. 6 — Van / Gürpınar'ın Norduz bölgesinde baraj yapımıyla birlikte yöreye özgü alabalık ile dünyada eşsiz olan Norduz koyunu nasıl korunacaktır?

7. 7 — Van / Gürpınar'ın Norduz bölgesinde barajdan etkilenmesi öngörülen mahalle ve yurttaş sayısı kaçtır? Ekonomik ve sosyal açıdan yaşanacak mağduriyetler hesaplanmış mıdır?

8. 8 — Van / Gürpınar'ın Norduz bölgesinde yapılacak bir barajın birçok olumsuz etkisi düşünülerek kararın gözden geçirilmesi sağlanacak mıdır?