Çocuk işçiliğinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 13 Haziran 2025 tarihinde 7/29358 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 381 gün sonra, 29 Haziran 2026).
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Çocuk işçiliğinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29358, 13 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29358-cocuk-isciliginin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c62fe82b-5616-449b-9075-019778d5d92d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 381 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98. TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 13.06.2025.
Nevw"oz Uysal ASLAN
12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü kapsamında Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) tarafından yapılan açıklamalar, Türkiye'de çocuk sömürüsüne dair vahim tabloyu bir kez daha gözler önüne sermiştir. TÜİK verilerine göre 2024 yılı itibariyle kayıtlı çocuk işçi sayısı | milyon 372 bin olarak açıklanmış; ancak Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamındaki 500 bin çocuk. kayıt dışı çalışan çocuklar ve 15 yaş altı çocuklar bu sayıya dahil edilmemiştir. Gerçek çocuk işçi sayısının 3 ila
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
4 milyon arasında olduğu tahmin edilmektedir.
İşçileştirilen çocuklar sorunu yalnızca yoksulluğun sonucu değil, aynı zamanda sosyal politikaların yetersizliğiyle beslenen sistematikbir sömürü biçimine dönüşmüştür. MESEM uygulamalarıyla çocuk sömürüsü. çıraklık adı altında meşrulaştırılmıştır. Bu kapsamda 2023- 2024 eğitim-öğretim yılında en az 9 çocuk, 2025 yılının ilk 106 gününde ise 19 çocuk İş cinayetleri sonucu yaşamını yitirmiştir. İSİG verilerine göre, son 12.5 yılda en az 770 çocuk çalışırken hayatını kaybetmiştir. Bu çocukların çoğu kayıt dışı, güvencesiz işlerde çalıştırılmaktadır. Mevsimlik tarım işçiliği. inşaat ve sanayi sektörleri en riskli alanlar arasında yer almaktadır.
Türkiye, taraf olduğu ILO'nun 138 ve 182 sayılı sözleşmeleri ile BM Çocuk Hakları Sözleşmesi gereğince çocuk işçiliğini ortadan kaldırmakla yükümlüdür. Bu bağlamda devletin politika tercihlerinin, veri eksikliklerinin, denetim zafiyetlerinin ve sosyal destek yetersizliğinin sorgulanması kamu yararı açısından elzemdir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2024 yılı itibariyle kayıtlı çalıştırılan sayısı kaçtır? Bu veriye MESEM kapsamında çalışan çocuklar, 15 yaş altı çocuklar ve kayıt dışı çalışan çocuklar dahil edilmiş midir?
Son 10 yıl içerisinde iş cinayeti sonucu hayatını kaybeden çocuk sayısı nedir? Bunların kaçı kayıt dışı, kaçı devlet destekli programlar kapsamında çalışırken yaşamını yitirmiştir?
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin (İSİG) raporunda belirtilen, son 12,5 yılda 770 çocuk işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği bilgisi Bakanlık kayıtlarında mevcut mudur? Bu verilere ilişkin resmi açıklamanız nedir?
Türkiye'de işçileştirilen çocukların çalıştığı en yaygın sektörler hangileridir? Bu sektörlerde çocuk söürüsüyle mücadeleye yönelik özel denetim veya önleme programı yürütülmekte midir?
Mevsimlik tarım işçiliğinde çocukların çalıştırılmasına ilişkin Bakanlığınızca yürütülen herhangi bir izleme, önleme veya destek programı var mıdır?
Çocuk işçiliğiyle mücadelede ILO ve UNICEF gibi uluslararası kurumlarla işbirliği yürütülmekte midir? Yürütülüyorsa, bu işbirliklerinin kapsamı nedir?
Türkiye'de çocukların çalıştırılmasını tamamen sona erdirmeye yönelik ulusal bir eylem planı veya strateji belgesi mevcut mudur? Varsa bu planın hedefleri, takvimi ve bütçesi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 24.06.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1651356 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Şırnak Milletvekili Sayın Nevroz UYSAL ASLAN tarafından yöneltilen 7/29358 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Bakanlığımız çocuk işçiliği konusunda çalışmalar yapan kamu kurum ve kuruluşları, meslek kuruluşları, işçi-işveren kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamaktadır.
Bu kapsamda, Ülkemiz Uluslararası Çalışma Örgütünün 138 sayılı İstihdama Kabulde Asgari Yaşa İlişkin Sözleşmeyi ve 182 sayılı En Körü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesini onaylamış olup, ulusal mevzuatı ile politika ve programlarını söz konusu sözleşmelere uygun olarak düzenlemiştir.
Çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılması amacıyla "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı (2017-2023)' uygulanmıştır. Cumhurbaşkanlığı İkinci 100 Günlük İcraat Programı kapsamında, 81 ilde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri 2019 yılı Ocak ayı itibarıyla kurulmuştur.
Ayrıca, Bakanlığımız koordinasyonunda 2025-2028 dönemi için hazırlanan yeni Ulusal İstihdam Siratejisi 1 Şubat 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sirateji'nin, Sosyal Koruma - İstihdam İlişkisinin Güçlendirilmesi Temel Politika Alanı altında çalışma hayatında temel hakların korunması ve insana yakışır işlerin desteklenmesi kapsamında çocuk işçiliği ile mücadeleye yönelik tedbirlere yer verilmiş olup, ilgili kurum ve kuruluşlarla çalışmalar yürütülmektedir.
Öte yandan, başta mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocukları olmak üzere, çalışan/çalışma riski altında olan çocukların çalışma hayatından çekilerek eğitime yönlendirilmeleri amacıyla Bakanlığımız tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla, uluslararası kuruluşlarla, sivil toplum kuruluşlarıyla proje ve protokol çalışmaları yürütülmektedir. Bu kapsamda ILO ile işbirliği içerisinde Mevsimlik Tarımda Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi Projesi, Türkiye'deki Mevsimlik Fındık Tarımında En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Sona Erdirilmesine Yönelik Kapsamlı Model Projesi, Mevsimlik Tarımda Fındık Hasadında En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi Projesi yürütülmekte olup ayrıca UNICEF ile işbirliği içerisinde Ortak İşbirliği Geliştirilmesi Yoluyla Çocuk İşçiliği ile Mücadele Projesi yürütülmektedir.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca yürütülen tüm teftişlerde çocuklar öncelikli risk grubu olarak belirlenmekte, ayrıca çocuk işçiliğine ilişkin şikayet ve ihbarlar öncelikli olarak değerlendirilerek tefliş kapsamına alınmaktadır. Gerçekleştirilen teftişler sonucunda ise 4857 sayılı İş Kanununun "Çalıştırma Yaşı ve Çocukları Çalıştırma Yasağı" başlıklı 71 inci maddesi ile bu maddeye dayanılarak hazırlanan Yönetmelik hükümlerini ihlal eden işyerleri hakkında gerekli idari işlemler uygulanmaktadır.
Ayrıca, sigortalı sayılarına ve iş kazalarına ilişkin veriler Sosyal Güve Kurumu resmi web sitesinde (www.sgk.gov.tr) yer almaktadır. "
Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68