Maden işletme ruhsatına dair çeşitli verilere ve ruhsatlandırılan alanlara ilişkin
Kaynak göster
Gökhan Günaydın (CHP), 9 Ağustos 2023 tarihinde 7/2952 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 29 gün sonra, 7 Eylül 2023).
Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul). “Maden işletme ruhsatına dair çeşitli verilere ve ruhsatlandırılan alanlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2952, 9 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2952-maden-isletme-ruhsatina-dair-cesitli-verilere-ve-ruhsatlandirilan-alanlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7c90b575-1809-4e01-9a2a-0189de571dae
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 29 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.
Saygılarımla. — Dgç. Dr. göklian N Istambul Milletvekili
Türkiye'nin doğal ve toplumsal yaşamı, ormanları, tarım alanları, meraları, kültürel zenginlikleri özellikle 2014 yılından bu yana maden ruhsatlarının tehdidi altındadır. Halihazırda yürürlükte olan 3213 sayılı Maden Kanunu 1985 yılından bu yana 21 kez değişmiş, her değişiklikle daha fazla alan maden ruhsatlarına ve bunlarla ilişkili madencilik faaliyetlerine olanaklı hale getirilmiştir. Bu değişikliklerin en kapsamlısı 2014 yılında yapılmıştır. Böylelikle "ormanlar, muhafaza ormanı, ağaçlandırma alanları, özel koruma bölgeleri, milli parklar, tabiat parkları, sit alanları, tarım alanları, su havzaları ve benzeri doğal ve kültürel zenginlikleri olan ve sebeple koruma altına alınmış alanlar" madencilik faaliyetlerine açılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kaz Dağları'nda, Artvin'de, Erzincan ve Tunceli'de, Niğde'de, Uşak'ta, Afyon'da, Bursa'da, Tokat'ta, Ordu'da, Muğla'da ve daha bir çok yerde madencilik faaliyetleri, doğal ve toplumsal yaşam üzerinde yıkıcı etkilerini genişleterek devam etmektedir. Ülke genelinde kömür, altın, bakır gibi endüstriyel madenleri ve bu bağlamda 15 kenti odağına alan TEMA Vakfı'nın 2021 tarihli araştırmasına göre, bu kentlerin "62'si maden ocağı için ruhsatlandırılmıştır. Ruhsatların en yoğun olduğu bölgelerin başında "679 ile Kaz Dağları gelmektedir. Çanakkale ve Balıkesir'in sınırları içinde yer alan bölgede toplam 1634 maden ruhsatı düzenlenmiştir. Artvin, Eskişehir, Zonguldak-Bartın, Ordu ruhsatlılık oranının 9670'in üzerinde olduğu kentler olarak dikkati çekmektedir. Ruhsat türlerinden işletme ve arama safhasındaki ruhsatların en yoğun olduğu kentler ise Zonguldak-Bartın, Çanakkale ve Balıkesir'dir. Yine Vakfın 2022 tarihli araştırmasına göre, doğal varlıklar bakımından zengin bir ekosisteme sahip 24 ilin ortalama 963'ü maden şirketlerine ruhsatlandırılmıştır. 24 ilde ormanlar, korunan alanlar, tarım alanları ve kültür varlıkları üzerinde 20 bine yakın maden ruhsatı verilmiştir.
Son olarak geçtiğimiz hafta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 75'i deprem bölgesinde olmak üzere 478 maden sahasını ihaleye açtı. UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki bir alan da ihale listesinde yer aldı. Maden ve Petrol Genel Müdürlüğü (MAPEG) resmi internet sayfasında yayımlanan ihale listesine göre deprem bölgeleri de ihale listesinde yer almaktadır. Verilen bilgiye göre hayatın normale dönmediği, Maraş'ta 29, Malatya"da 26, Adıyaman'da 24 adet olmak üzere deprem bölgesinde toplam 75 adet alan ihaleye çıkarılmıştır.
Doğayı, tarım alanlarını ve kültürel varlıkları madencilik faaliyetlerine karşı kanun seviyesinde koruyan tek bir koruma statüsü bulunmuyor. Üstelik ülke genelinde madencilik faaliyetleri yaygınlaşırken, maden ruhsatlarının sayısı, dağılışı, yoğunluğu, ruhsat alanlarının tehdidi altında kalan doğal ve kültürel varlıklar ve yerleşim yerleri hakkında bilgiye ulaşmak neredeyse imkansızdır. Maden ruhsatlarına ilişkin bilginin şeffaf bir biçimde kamuya açık olmaması doğal varlıkların, tarımsal üretimin, su havzalarının ve kültürel zenginliklerin korunması için gerekli tartışma zemininin önünü kapatmakta, sivil toplum kuruluşlarından üniversitelere toplumsal kesimlerin ilgili politikalara müdahil olma, politika geliştirme ve çözümler önerme olanağını zayıflatmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2014-2023 yılları arasında kaç madene işletme ruhsatı verilmiştir ve cevher türü nedir? Bu dönemde iptal edilen işletme ruhsat sayısı kaçtır ve cevher türü nedir?
Türkiye genelinde halihazırda maden ruhsatlarının sayısı kaçtır? Bunların kaçı ihale edilmiş, kaçı beklemededir? İhale ruhsatları içinde işletme ruhsatları ve arama safhasındaki ruhsatların dağılımı nedir?
Ülkemizde halihazırda ruhsatlandırılan maden ocaklarının iller bazında dağılımı ve yoğunlaşma alanları nerelerdir?
Ruhsat alanlarının tehdidi altında kalan doğal ve kültürel varlıklar ve yerleşim yerleri nerelerdir?
Ülke genelinde maden şirketlerine ruhsatlandırılmış arazilerin işlevleri bakımından; ormanların, tarım alanlarının, meraların, koruma alanlarının, milli parkların, yaban hayatı koruma alanlarının yüzdelik dağılımı nedir?
İller bazında madenler için ruhsatlandırılan ormanların, tarım alanlarının, meraların, koruma alanlarının, milli parkların, yaban hayatı koruma alanlarının yüzdelik dağılımı nedir?
Söz konusu ruhsatlandırmalar yapılırken ekolojik denge ve kamu yararı gözetilmiş midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
İstanbul Milletvekili Sayın Gökhan GÜNAYDIN'ın tarafıma tevcih ettiği 7-2952 esas numaralı
• yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Çil AYRAKTAR Bakan
Bilgilerinizi arz ederim.
Telefon No:(312) 546 58 8I
GÜNAYDIN'IN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN : DÖNEM ; ESASNO CEVAPLAR ; 281 o 72952
2014 yılından itibaren Türkiye genelinde 7.026 sahaya işletme ruhsatı düzenlenmiştir. 2023 yılının Ağustos ayı itibari ile bu ruhsatlardan 4.981 tanesinin ruhsat hukuku devam ederken 2.045 tanesi terk veya iptal edilmiştir. Ruhsat hukuku süren 4.981 ruhsattan 2.121 tanesine işletme izni düzenlenmiştir. Söz konusu işletme izinli ruhsatların maden cinsine göre dağılımı; Alçıtaşı, Andezit, Bakır, Barit, Bazalt, Bentonit, Boksit, Çimento Hammaddesi, Demir, Feldispat, Granit, Kalker (mıcır), Diğer Agregalar, Kalsit, Kaolen, Krom, KurşuntÇinko, Kuvars-Kuvar Kumu, Kuvarsit, Linyit, Kömür, Taşkömürü, Manganez, Manyezit, Marn, Doğal Taşlar (Mermer, Traverten vb.), Pomza, Traş, Tuğla-Kiremit Kili, Diğer Killer, Metalik Madenler ve Kompleks Cevherler, Tuzlar ve Diğer Madenler şeklindedir.
Maden sahalarında madencilik faaliyetinin başlayabilmesi için ruhsat sahipleri tarafından izin alanına yönelik olarak Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir. Bahse konu izinlerin alınması sürecinde de yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkileri ilgili kurumlarca yerel halkla beraber etraflıca değerlendirilmekte olup bu izinlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına Bakanlığımızca müsaade edilmemektedir. Bu bağlamda madencilik faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel sorunlara ilişkin hususlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın görev alanına girdiğinden konuyla ilgili bu Bakanlıktan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Ülkemizdeki madencilik faaliyetlerine ilişkin istatistiki bilgilere Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün o www.mapeg.gov.ir internet adresindeki "Bilgi OMerkezi" osekmesinden ulaşılabilmektedir.
Önergede yer alan diğer hususlara ilişkin bilgililerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Çil AYRAKTARBakan