Gaziantep'te maden işletme ruhsatı verilen alanlara ilişkin
Kaynak göster
Sevda Karaca Demir (EMEP), 7 Kasım 2025 tarihinde 7/36323 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 17 Aralık 2025).
Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “Gaziantep'te maden işletme ruhsatı verilen alanlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36323, 7 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36323-gaziantep-te-maden-isletme-ruhsati-verilen-alanlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c9e4987c-f4a7-4d9d-b2ec-019a6dfb7895
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 40 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 28 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gaziantep madencilik ihaleleriyle yeni bir çevresel ve toplumsal yıkım sürecine sürüklenmektedir. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından 2024 yılı başından bu yana Gaziantep'te açılan ihalelerde 19 ayrı maden şirketine toplam 9 ruhsat alanı satılmış; bu alanlar 1.472 hektar (yaklaşık 2.061 futbol sahası) büyüklüğe ulaşmıştır. Ruhsat sahalarının önemli bir kısmı ormanlık alanlar, tarım arazileri ve su havzaları üzerinde yer almakta, bazıları baraj göllerine 70 metre kadar yaklaşmaktadır.
Özellikle Nurdağı ve İslahiye ilçelerinde, 6 Şubat depremlerinde tamamen yıkılmış bölgelerde yeni maden ruhsatlarının verilmesi, ekosistemi ve halk sağlığını tehdit etmektedir. Gaziantep genelinde 48 maden projesi ÇED sürecindedir ve bunların "033'ü için "ÇED gerekli değildir" kararı verilmiştir. Bu durum, ÇED süreçlerini engel olarak gören maden şirketlerinin kâr ve rantı için önündeki ÇED engellerini kaldırırken, halkın yaşamını, tarım ve ormanlık alanları, bir bütün olarak da ekolojik hayatı tehdit etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2024 yılı başından itibaren Gaziantep'te MAPEG tarafından ihalesi yapılan tüm maden ruhsat alanlarının ilçe, köy ve koordinat bazında listesi nedir? Bu ruhsatların kaçı ormanlık alan, mera, tarım arazisi veya su havzası içinde yer almaktadır?
Nurdağı ve İslâhiye ilçelerinde, 6 Şubat 2023 depremlerinde ağır yıkıma uğramış bölgelerde aktif veya planlanan maden ruhsatları hangi şirketlere verilmiştir?
Deprem bölgesinde, 1. derece fay hattı üzerinde bulunan maden sahaları için herhangi bir jeolojik risk analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları kamuoyuyla neden paylaşılmamaktadır?
Gaziantep'teki maden projelerinin "633'üne "ÇED gerekli değildir" kararı verilmesinin gerekçesi nedir? Bu kararlarda yerel halkın, meslek odalarının veya çevre örgütlerinin görüşleri alınmış mıdır?
Baraj gölüne 70 metre, tabiat parkına 1.600 metre mesafede bulunan ruhsat alanlarının su kaynaklarına etkisi üzerine Bakanlığınızca herhangi bir hidrolojik veya ekolojik etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?
Aşırı su tüketimiyle bilinen madencilik faaliyetlerinin, Gaziantep'in artan kuraklık riski ve su stresi üzerindeki etkilerine dair Bakanlığınızın herhangi bir önleyici planı bulunmakta mıdır?
Halkın geçim kaynağı olan tarım, zeytincilik ve hayvancılık faaliyetlerini doğrudan tehdit eden bu ruhsatlar iptal edilip alanların koruma statüsüne alınması yönünde bir çalışma yürütülmekte midir?
Soma, Ermenek ve İliç'teki madenlerde yaşanan iş cinayetleri; madenlerde hem işçi sağlığı ve güvenliği hem de çevresel tahribat açısından önlem alınmadığını gösteren en belirgin örneklerdir. Bu kapsamda her işçi ölümü ve ortaya çıkan çevresel tahribat sonrası bu eksiklere dikkat çekerek önlemlerin alınacağı ifade edilse de ne etkin bir denetim ne de önleme ve koruma olmadığı açıktır. Maden şirketlerine yönelik denetimlerin sıklığı ve içeriği nedir? Bu denetimlerde çevresel tahribat, işçi sağlığı ve güvenliği veya su kirliliği tespit edilmiş midir?
Bakanlığınız, Gaziantep'te art arda açılan bu ihalelerin yerel halkta yarattığı ekolojik yıkım ve yaşam alanı kaybı endişelerine ilişkin bir çalışma düşünmekte midir?
TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23
E-Posta
: sevdakaraca(Dtbmm.gov.tr
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Gaziantep Milletvekili Sayın Sevda KARACA DEMİR'in tarafıma tevcih ettiği 7/36323 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte yd an BAYRAKTAR cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
Bakan Ek: Önerge Cevabı (2 Sayfa) 03125464646 ETK Uzman Yardımcısı 03122225760 Telefon No:(312) 346 58 59
DEMİR'İN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN ' DÖNEM |! ESASNO CEVAPLAR lo 284 : 736323
Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Bu bilgiler ışığında Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından Gaziantep ilimiz sınırları içerisinde 01.01.2024-25.11.2025 tarihleri arasında ihalesi yapılan 17 adet sahanın 7 adedi için arama/işletme ruhsatları düzenlenmiş olup, bu sahaların hiçbirine henüz işletme izni düzenlenmemiştir.
Maden Yönetmeliği'nin "Sicilin incelenmesi" başlıklı 97'nci maddesinde "... İlgisini inanılır kılan herkes, sicil kayıtlarının maden sicil memurlarından biri huzurunda gösterilmesini isteyebilir " şeklinde düzenleme yer almakta olup, bu çerçevede işletmelerin isimleri ve ruhsat bilgileri doğrudan açık bilgi şeklinde paylaşılamamaktadır. Nitekim aynı konuya ilişkin daha önce Bakanlığımız aleyhine açılan dava üzerine Ankara 16. İdare Mahkemesi tarafından verilen E:2016/2684, K:2018/177 sayılı kararda özetle; "4982 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle ve Yönetmeliğin 34'üncü maddesiyle "ticari sır" kapsamındaki bilgi ve belgeye erişimi kısıtlayan kuralın, bir ticari işletme veya şirketin faaliyet alanı ile ilgili yalnızca belirli sayıdaki mensupları ve diğer görevlileri tarafından bilinen, elde edilebilen, özellikle rakipleri tarafından öğrenilmesi halinde zarar görme ihtimali bulunan ve üçüncü kişilere ve kamuya açıklanmaması gereken, işletme ve şirketin ekonomik hayattaki başarı ve verimliliği için büyük önemi bulunan; iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, mali, iktisadi, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi hammadde kaynakları, imalatının teknik özellikleri, Jiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve perakendeci müşteri potansiyeli ve ağları, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin veya bu gibi bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile ticari sır kavramının birlikte değerlendirilmesinden; şirketlerin pazar payları, müşteri potansiyeli ve ağlarına, izne tâbi veya tâbi olmayan. sözleşme bağlantılarına ilişkin bilgilerin ticari sır kapsamında kaldığı, ticari sır olarak nitelendirilebilecek belgelerin ise 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilmeyeceği açıktır. " denilmek suretiyle şirket isimleri, kapasite bilgileri vb. hususların ticari sır kapsamında olduğu ve kamuya açıklanmaması gerektiği ifade edilmiş olup, açılan bu davanın reddine karar verilmiştir. Bu karar üzerine yapılan istinaf başvurusu da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesinin E.2018/836, K.2018/1092 sayılı kararıyla reddedilerek karar kesinleşmiştir.
3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup çok az riskli ruhsatlar 36 ay, az riskli ruhsatlar 24 ay, riskli ruhsatlar 12 ay ve çok riskli ruhsatlar ise 6 ayda bir periyodik olarak denetlenmektedir. Ayrıca Bakanlığımız haricinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca da kendi mevzuatları kapsamında denetimler yapılmaktadır.
Bununla birlikte yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği ÇED sürecine ilişkin işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların
DEMİR'İN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN ' DÖNEM ESASNO
CEVAPLAR 28-44 © 7-36323 görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.