Ankara'da üzeri kapatılan derelerin oluşturduğu taşkın riskine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Ankara, topografik olarak çanak özellikleri gösteren bir yapıya sahiptir. Kentin çevresinde farklı yüksekliklere sahip tepeler mevcuttur. Çanağın kenarındaki yükseltilerden aşağıya doğru akan sular, Ankara'da birçok derenin oluşmasına neden olmuştur. İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesinin verilerine göre Ankara Çanağı olarak adlandırılan bölgede 200'den fazla dere bulunmaktadır ve bu derelerin bir bölümü yıl boyunca su taşımaktadır. Yüksek tepelerden aşağıya inen suların sağlıklı şekilde tahliye edilmesi için şehirdeki büyük akarsular ve bunların irili ufaklı kollarını oluşturan dereler hayati önem taşımaktadır.

Ankara'da 1950'li yıllarda başlayan plansız ve gelişigüzel yapılaşma kentin doğal yapısını da olumsuz yönde etkilemiştir. Ankara'da bulunan onlarca dere zaman içinde ya üstü kapatılarak yer altına alınmış ya da kanalizasyon sistemine dahil edilmiştir. Üstü kapatılan bölgeler imara açılmış, derelerin yatağına apartmanlar yapılmış, bazı derelerin üstü kamusal alanlara dönüştürülmüştür.

Küresel iklim değişikliğinin etkisiyle birçok yerde olduğu gibi Ankara'da da son yıllarda aşın hava koşulları oluşmaya başlamıştır ve sık sık mevsim normallerinin üzerinde yağışlar gerçekleşmektedir. Derelerin üzerinin kapatılması nedeniyle yoğun yağışlar taşkınlara ve büyük sellere yol açmakta, bu sellerde can ve mal kayıpları olmaktadır. Örneğin 2022'nin Haziran ayında meydana gelen sel felaketinde 6 kişi hayatını kaybetmiştir. Can kayıplarının yanı sıra yüzlerce ev ve işyerini su basmış ve vatandaşlar çok büyük maddi kayıp yaşamıştır. Konuyla ilgili uzmanlar ve meslek örgütleri, sel felaketlerinin boyutunun artmasında Ankara derelerinin üstünün kapatılmasının ve yağmur sularının toprakla buluşabileceği doğal yolların yok edilmesinin çok etkili olduğunu belirtmektedirler. Ankara, özellikle mevsim geçişi dönemlerinde aşırı hava koşullarıyla karşı karşıya kalmaya devam etmektedir. Dolayısıyla üstü kapatılmış olan derelerin yarattığı potansiyel tehdit her geçen gün artmaktadır.

Bu bağlamda;

I- Ankara'da bugüne kadar üzeri kapatılan kaç akarsu bulunmaktadır? Bunlardan kaç tanesinin üzeri beton ve/veya asfaltla kapatılmış ve yer altında akmaya devam etmektedir. Kaç tanesi kanalizasyon sistemine dahil edilmiştir?

2- Derelerin üzerinin kapatılmasının sel ve taşkın olaylarına etkisiyle ilgili Bakanlığınızın yaptığı bir çalışma var mıdır? Bu konuda Bakanlığınıza ulaşan bilirkişi ve/veya uzman raporu var mıdır?

3- Konuyla ilgili meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından Bakanlığınıza ulaşan herhangi bir başvuru, sunulan rapor ya da benzeri çalışma mevcut mudur? Bu kuruluşların başvurularına olumlu ya da olumsuz geri dönüş yaptınız mı?

4- Üzeri kapatılan akarsuların doğal ve beşeri olarak arz ettikleri riskler ve gelecekte meydana gelebilecek olumsuzluklarla ilgili bir çalışma yürütüyor musunuz?

5- Ankara'nın derelerinin üzerinin tekrar açılması için konunun diğer paydaşlarını da dahil ederek bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz?

CEVAPLAR

Önergedeki hususlara ilişkin bilgilerin Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.