İşitme engelli bireylere ilişkin

İlgi (o : a) 26.05.2025 tarihli ve 1634428 sayılı yazınız.

b) 07.07.2025 tarihli ve 1657828 sayılı yazınız.

İlgi yazılar ekinde alınan Hatay Milletvekili Sayın Nermin YILDIRIM KARA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/28297, 7/28299 ve 7/29730 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Ek 4)18231

I - 7/28297 Cevap Metni (3 Sayfa) 2 - 7128299 Cevap Metni (3 Sayfa) Gk.l6$

3 - 729730 Cevap Metni (2 Sayfa) 7123233 Telefon No:(312) 705 58 09 m

7/3430 SGEU

Hatay Milletvekili Sayın Nermin YILDIRIM KARA ya Ait 7/29730 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız bünyesinde, Sağlık Bakanlığının yetkili hastanelerinden alınan Engelli Sağlık Kurulu Raporlarını esas alan "Ulusal Engelli Veri Sistemi" yer almaktadır. Söz konusu sistemde, Engelli Sağlık Kurulu Raporu almak için yetkili hastanelere başvurmuş ve hizmet almak için Devlet ile temasa geçmiş bireyler yer almaktadır. Mayıs 2025 itibarıyla söz konusu veri tabanında 4,4 milyon kişi yer almaktadır. Engel gruplarına ilişkin daha kapsamlı veriler Sağlık Bakanlığı bünyesinde toplanmaktadır.

Diğer taraftan, Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYD) aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında 9040 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya 9640 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.

2022 sayılı Kanun gereğince 65 yaşını doldurmuş, sosyal güvencesi olmayan ve kendisi ile eşi dikkate alınmak suretiyle kişi başına düşen ortalama aylık geliri net asgari ücretin 1/3'ünden az olan Türk vatandaşları Yaşlı Aylığından faydalanabilmektedirler.

Yaşlı ve engelli vatandaşlarımızın ev temizliği ve kişisel bakımları gibi zaruri ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Ulusal VEFA Programı, ihtiyaç sahibi engelli vatandaşlarımızın topluma uyumunu kolaylaştıracak her türlü araç gereç ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Engelli İhtiyaç Yardımı, özel eğitime ihtiyacı olan özel gereksinimli öğrencilere yönelik Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması gibi çeşitli yardım programları yürütülmektedir.

Ayrıca Bakanlığımız ALO 144 Sosyal Yardım Hattı aracılığı ile SYD Vakıfları tarafından yürütülen sosyal yardımlar ile proje desteklerine ilişkin her türlü talep, öneri ve şikâyet alınmakta, veri tabanı incelenerek arayan kişilere başvurularının durumu hakkında bilgi verilmekte ve ilgili İVİlçe SYD Vakfına yönlendirmeleri yapılmaktadır. Hizmetin etkinliğini ve erişilebilirliğini artırmak amacıyla işaret dili bilen personeller görevlendirilerek, telefon görüşmesi yapamayan işitme ve konuşma engelli vatandaşlarımızla görüntülü görüşme yapılmaktadır.

Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı bilgiler ve veriler Bakanlığımız internet sitesinden takip edilebilmektedir. Öte yandan, Ülkemizde kamuda 4,890 işitme engelli birey memur olarak istihdam edilmiş durumdadır. Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde ise 212 işitme engelli birey istihdam edilmiştir.

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'un yayımlanmasının hemen ardından Bakanlığımız taşra ve merkez teşkilatında muhtelif illerde 90 işaret dili tercümanı istihdam edilmiştir. Bu kapsamda; e Ülke genelinde Bakanlığımıza bağlı 53 ilde, 76 Türk İşaret Dili tercümanı istihdam edilmektedir. Söz konusu personelimiz Bakanlığımıza ve diğer kamu kurum ve kuruluşlara gelen talepler doğrultusunda sağır vatandaşların iletişim ihtiyaçlarına çeviri yaparak destek vermekte, ayrıca Bakanlığımız tarafından ve/veya kamu kurum, kuruluşları ve STK'lar tarafından düzenlenen toplantı, seminer vb. etkinliklerde işaret dili çevirilerini yapmaktadır. e Bununla beraber, kamu hizmetlerinin sunumunda yaşanabilecek erişim ve iletişim sorunlarının önüne geçebilmek amacı ile uzaktan erişim sistemleri devreye alınmıştır. Sağlık, acil durum, eğitim vb. birçok konuda kamu hizmetlerinin erişiminde işitme engelli bireyler uzaktan görüntülü arama ile hizmet alabilmektedir. 2022 yılı itibariyle hizmete açılan AİLEM Engelsiz İletişim Merkezi kapsamında 10 yeni Türk İşaret Dili tercümanı istihdam edilmiştir. Hem mobil uygulamadan hem de web uygulaması aracılığıyla tek tuşla erişilebilen merkezimiz haftanın her günü 08.00 -22.00 saatleri arasında hizmet vermektedir. e İşitme kayıplı/sağır bireyler bakanlığımız hizmetlerine ise, ALO 183 Hattına 0 549 381 0 183 nolu hat üzerinden; ALO 144 hattına 0 549 441 21 44 nolu hat üzerinden direkt görüntülü olarak ulaşabilmekte ve orada görevli tercümanlar aracılığı ile bilgilendirme ve yönlendirme hizmetlerine kolaylıkla erişebilmektedir. Alo 144 ve ALO 183 hatlarında ikişer olmak üzere toplam 4 Türk İşaret Dili tercümanı istihdam edilmiştir.

Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan