Çıraklık eğitiminde yaşanan sorunlara ilişkin

b) 01/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1654402 sayılı yazınız. ©) 07/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1657828 sayılı yazınız.

ç) 07/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1657840 sayılı yazınız.

d) 09/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1659696 sayılı yazınız.

e) 09/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1660398 sayılı yazınız.

3/09212-13 aki.

713674 Gk 147 7la29192-3Y4

3194736 7123798 7)2091y 25 /l 30024

Fl 3o01SO

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Bingöl Milletvekili Ömer Faruk HÜLAKÜ'nün 7/29312 ve 7/29313, Kayseri Milletvekili M. Baki ERSOY'un 7129674, Kars Milletvekili Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'in 7/29792, Samsun Milletvekili Mehmet KARAMAN"'ın 7729793, 7/29794 ve 7/29796, Bursa Milletvekili Mehmet ATMACA"nın 7/29798, Trabzon Milletvekili Yavuz AYDIN'ın 7/29924, İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU" nun 7/29925, Düzce Milletvekili Talih ÖZCAN"ın 7/30024 ile İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ"ın 7/30150 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek"te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bakani

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı ho YÜZYILI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) kökleri Anadolu'da 11. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar sanat, ticaret ve ekonomi alanlarında ışık tutan esnaf ve sanatkâr kurumu niteliğindeki Ahilik kültürüne dayanan iş yeri tabanlı mesleki eğitimi öne çıkaran bir programdır. Cumhuriyet sonrası çıraklık eğitimine ilişkin ilk yasal düzenleme 1977'de 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu ile yapılmış, 1986'da çıkarılan 330$ sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile çırak, kalfa ve ustaların eğitimi ile okullarda ve işletmelerde yapılacak mesleki eğitime ilişkin esaslar belirlenmiştir. Çıraklık eğitimi, 02.12.2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun ile zorunlu örgün ortaöğretim kapsamına alınmıştır. 1977 yılından bugüne mesleki eğitim merkezleri bir mesleki ve teknik eğitim program türü olarak uygulanmaya devam etmektedir.

Mesleki eğitim merkezi programı, örnekleri farklı ülkelerde de bulunan iş yeri tabanlı mesleki eğitim programı olarak uygulanmaktadır. Bu programda öğrenciler teorik eğitimlerini okulda pratik eğitimlerini ise işletmelerde usta öğretici gözetiminde ve koordinatör öğretmenlerin kontrolünde belirli bir program dâhilinde almaktadırlar. Mesleki eğitim merkezi programının işletmeler ile kurulmuş olan organik bağı ve iş birliği neticesinde öğrencilerin mesleki bilgi, beceri ve yetkinliklerinin gelişmesine büyük ölçüde olumlu etkisi olduğu değerlendirilmektedir.

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun "Denetleme ve Ceza" başlıklı ' 41'inci maddesinde yer alan "Bu Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Bakanlıkça; iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca denetlenir." hükmü doğrultusunda iş yerlerinin iş sağlığı ve güvenliği bakımından denetim görev ve yetkisi 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilgili mevzuatı uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına âittir.

Söz konusu Kanun uyarınca on ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler, çalıştırdıkları personel sayısının yüzde beşinden az olmamak üzere mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumu öğrencilerine beceri eğitimi yaptırmakla yükümlüdürler. Bu işletmeler ile zorunlu olmamasına rağmen öğrencilere beceri eğitimi yaptırmak isteyen işletmeler, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre il, ilçe ve okul müdürlüklerinde oluşturulan işletme belirleme komisyonlarınca mesleki eğitime uygunluk bakımından değerlendirilmektedir.

Değerlendirmede komisyonlar; işletmelerin mesleki eğitime uygunluğunu, işletmede öğretim programına uygun üretim ve hizmet yapıldığını, öğretim programının en az 6 80'inin uygulanmasını sağlayacak donanıma sahip olduğunu, 3308 sayılı Kanun gereğince on veya daha fazla öğrenciye mesleki eğitim yaptıracak işletmelerde eğitim biriminin bulunduğunu, meslek alan/dallarında görevlendirilecek usta öğretici/eğitici personelin bulunduğunu, öğrencilerin giyinme, temizlik ve sosyal gereksinimleri için uygun yerlerin bulunduğunu, işletmelerdeki mesleki eğitim uygulamasının il sınırları dışında yapılmasını gerektiren programlarda öğrencilerin konaklama ve yemek gereksinimlerinin ilgili işletme tarafından karşılandığını, önceki ders yılında ilgili işletmede mesleki eğitim uygulanmış ise eğitimin bu yönetmelik ve öğretim programına uygun olarak yapılmış olduğunu, işletmelerde sağlık ve güvenlik koşullarının tam olarak sağlanıp sağlanmadığını göz önünde bulundurarak belirlemektedir.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre öğrencilere mesleki eğitim yaptırmak için iş yerinde usta öğretici bulunması şarttır. Öğrenciler, usta öğretici gözetiminde ve bir program dâhilinde işletmede beceri eğitimi alırlar, Öğrencilerin işletmede aldıkları beceri eğitimlerinin müfredata uygunluğu, görevlendirilen koordinatör öğretmenler tarafından düzenli olarak kontrol edilmektedir.

Mesleki Eğitim Merkezi Programı'na (MESEM) kayıtlı öğrenci sayısı 15.05.2025 tarihi itibarıyla 492.627 olup, bu öğrencilerin 90.676'sı kız, 401.95 Vi ise erkektir.