Asgari ücrete yapılan zamma ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 180 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Asgari ücreti düzenleyen 4857 sayılı kanunun 39.maddesiyle asgari ücretin "iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için belirlendiğini hükme bağlamıştır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile belirlenen asgari ücret en geç iki yılda bir belirlenmiş olsa da "işçinin ekonomik ve sosyal durumunun" gözetilmesi ilkesi nedeniyle 2022 ve 2023 yıllarında yapılan Temmuz ara zammının 2025 yılında da uygulanması elzemdir.
TÜİK'in 2023 yılı haziran ayı için açıklamış olduğu resmi enflasyon oranı yüzde 38,21 ile 2025 mayıs ayı için açıklamış olduğu yüzde 35,41 oranlarının yakınlığı da bu gerekliliği ortaya koymak adına önemlidir. Benzer şekilde, 2023 yılında yapılan ara zam öncesi asgari ücretteki reel kayıp ile 2025 yılında asgari ücrette yaşanan reel kayıp da yaklaşık yüzde 15'lerdedir.
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2023 Eylül ayında açıklanan Orta Vadeli Program'da (OVP) belirlenen enflasyon hedefleri 2024 için yüzde 33; 2025 için ise yüzde 15,2 iken bu hedeflere ulaşılacağı hesabıyla 2024 yılından itibaren asgari ücrete yapılacak Temmuz ara zam uygulamasından vazgeçilmiştir. Ancak; bilindiği üzere 2024 yılı enflasyon oranı yüzde 44,38 olarak gerçekleşmiş olmasına rağmen, 1 yıldır zam almayan işçilere gerçekleşen enflasyon oranının 14,38 puan altında yüzde 30 olarak gerçekleşmiştir. Görüleceği üzere 2023'te açıklanan ama tutmayan OVP'deki 2024 enflasyon hedefi (9033)'nin de altnda bir zam yapılmış ve asgari ücret alan işçilerin maaşları 2025 yılı için belirlenen zam açıklandığında reel olarak aşınmıştır.
2024 Eylül ayında revize edilen OVP'ye göre ise 2025 yılı enflasyon hedefi yüzde 17,5 olmasına rağmen, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan 2025 yılının 2. Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla yapılan bilgilendirme toplantısında 2025 yılı enflasyon tahminini yüzde 24 seviyelerinde gerçekleşeceğini söylemiştir. Kısaca 2024 Eylül ayında revize edilen OVP'de hedeflenen, 2025 yılı enflasyon oranından yüzde 37 daha yüksektir. SR
Dolayısıyla düşük tutulan ama tutmayan enflasyon hedefleriyle maaşlardaki reel düşüş her ay sürmektedir.
Asgari ücretle geçinen milyonlarca vatandaşımızı ve bakmakla yükümlü oldukları aileleri ilgilendiren asgari ücrete ara zam yapılıp yapılmayacağına ilişkin kamuoyunun bilgilendirilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda;
Türkiye'de asgari ücretle çalışanların sayısı nedir ve toplam istihdamın ne kadarına tekabül etmektedir?
TÜİK'in açıkladığı 2024 yılı resmi enflasyon oranı (yüzxe 44,38)'den 14,38 puan aşağıda zam yapılmıştır. Bu durum asgari ücretlinin reel kaybını nasıl telafi edecektir. Bu konuda Bakanlığınızın ilgili diğer Bakanlıklarla yaptığı bir çalışma söz konusu mudur?
TÜİK'in enflasyon verileri ile asgari ücret artışı arasındaki makas giderek açıldığı görülmektedir. Bu durum, yoksulluk ve gelir adaletsizliğini derinleştirmeyecek midir?
Anayasa'nın 55. maddesi, devlete 'çalışanların yaşam düzeyini yükseltme" yükümlülüğü getirir. İlgili madde "Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır. Asgari ücretin tespitinde çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu da gözönünde bulundurulur." İlkesini hükme bağlamıştır. Reel ücretlerdeki bu düşüş, Anayasal bir ihlal oluşturmuyor mu?"
Anayasamızın 55.maddesinin ruhuna ve 4857 sayılı iş kanunun 39.maddesine uygun olarak 2022 ve 2023'te olduğu gibi, enflasyonun ücret artışını aştığı durumlarda ara zam yapılması uygulaması tekrar gündeme alınacak mıdır? Asgari ücret tespitinde kullanılan *sepet' ve 'enflasyon hesaplama yöntemi" revize edilecek midir?"
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
EXE İlgi © : 09.07.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1659696 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Zeynel EMRE tarafından yöneltilen 7/29960 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesi ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci Jikrasının (0 bendi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ücretlerin asgari hadlerinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile Asgari Ücret Yönetmeliğinde belirlenen ilke ve esaslara göre belirleneceği öngörülmüştür. Asgari ücret, brüt olarak tespit edilmekte ve kanuni kesintiler yapıldıktan sonra kalan miktar işçiye ödenmektedir. Asgari ücrel, kamu düzeni ile ilgili olup işçilere Asgari Ücret T. espit Komisyonunca belirlenen miktarın altında bir ücretin ödenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, asgari ücretin üzerindeki ücret ve sosyal haklar ise, işçi ve işveren arasında akdedilen iş sözleşmeleri ve taraflar arasında gerçekleşen toplu iş sözleşmeleri ile ya da işyeri personel yönetmelikleriyle serbestçe belirlenebilmektedir.
Öte yandan, 2025 yılında geçerli olan asgari ücret brüt 26.005,90 TL, net 22.104,67 TL olarak belirlenmiştir. Böylece, bir önceki döneme göre net asgari ücrelle 20 30 oranında artış yapılmıştır. 2002 yılında 184,25 TL olan net asgari ücret, 2025 yılında 22.104,67 TL olmuştur. "
Prof. Dr. Vedat BİKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68