Sağlıkta şiddet sorununu önlemeye yönelik tedbirlere ilişkin

Ülkemizde son dönemde silaha erişimin daha kolay ve kontrolsüz hale gelmesi, önümüzdeki süreçte sağlıkta şiddet suçlarının daha da vahim bir hal alması endişelerini artırmaktadır. Nitekim halihazırda hastanelerin psikiyatri servisleri ve akıl hastaneleri dışında hastane içerisinde silah bulundurmayı engelleyen bir düzenleme bulunmuyor (Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un Ek-1. Maddesine göre). Bu durumda hastane güvenliği tarafından hastane giriş kapılarında ateşli silah tespiti yapılsa dahi el konulamamaktadır. Öte yandan ruhsatlı dahi olsa bir ateşli silah taşınması tüm hastanede risklidir. Dolayısıyla sağlık kurumları, hastaneler içerisinde silah bulundurma konusunda acilen bir yasal düzenlemeye ihtiyaç vardır.

Sağlık çalışanlarının şiddete uğramasında hasta beklentisinin karşılanmaması bir başka gerekçe olarak sunulmaktadır. Günümüzde hekim-hasta ilişkisi medya, öğrenme kaynaklarının gelişimi ve sağlık politikaları ile yeni bir boyuta taşınmıştır ve doyumsuz, beklentisi yüksek bir hasta grubu (tüketici) ortaya çıkmıştır. Popülist politikalarla beklentisi yüksek tutulan bu kişiler hastanelere başvurduklarında kalabalık ve beklentisinin karşılanmadığı bir ortamla karşılaşmaktadır. Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları Sendikası'nın (Sağlık-Sen) 2022 Yılı Sağlıkta Şiddet Raporu'nda sağlık çalışanlarına yönelik 249 şiddet olayının meydana geldiği, 422 sağlık çalışanının şiddete maruz kaldığı, | doktor ve 1 güvenlik görevlisinin ise görevi başında hayatını kaybettiği belirtilmiştir.

Bakanlığınız tarafından kamu ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarında ve üniversitelerin sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde, sağlık hizmeti sunumu sırasında veya bu görevlerden dolayı personele karşı işlenen suçları kayıt altına alan Beyaz Kod sistemi 14 Mayıs 2012 tarihinde uygulamaya konulmuştur. Ancak sağlık çalışanını korumak, sağlık çalışanını şiddet ortamından uzaklaştırmak ve ilerleyen süreçte hukuki zemin hazırlamak amacı hedeflenmesine rağmen Beyaz Kod verileri kamuoyuyla paylaşılmamaktadır. Verilerin paylaşılmaması şiddeti önleme politikalarının altını boşaltmaktadır. Bakanlığınızın açıkladığı en son Beyaz Kod bildirimlerine göre ise | Aralık 2015- 30 Kasım 2022 tarihleri arasında 23 bin 86 sağlık personeli şiddet nedeniyle Beyaz Kod bildirimi yapmıştır.

Özetle, sağlıkta şiddetin kurumsal, kişisel ve toplumsal sebeplerden kaynaklanan bir halk sağlığı sorunu olduğunu; bu üç neden içerisinde kurumsal sebeplerin kilit rolü üstlendiğini vurgulamalıyım.

Bu bağlamda;