Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde yürütülmesi planlanan bir madencilik faaliyetinin çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Celal Fırat (DEM Parti), 25 Haziran 2025 tarihinde 7/30111 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 104 gün sonra, 7 Ekim 2025).
Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde yürütülmesi planlanan bir madencilik faaliyetinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30111, 25 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30111-ankara-nin-golbasi-ilcesinde-yurutulmesi-planlanan-bir-madencilik-faaliyetinin-cevresel-et (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f6953e2f-6826-437d-9f52-0197ab117fb2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 104 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Celal FIRAT İstanbul Milletvekili
Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde, Eymir ve Mogan göllerinin su toplama havzasında yer alan ve Alevi nüfusun yaşadığı Kırıklı Köyü ve çevresi, Yıldızlar SSS Holding'in kömür madeni projesi ile tehdidi altındadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
1100 hektarlık ruhsatlı alanın 150 hektarlık kısmı için başlatılan ÇED süreci, Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ)'nin olumsuz görüşü nedeniyle sonlandırılmış; ancak şirket bu kararı bertaraf etmek için projeyi 24,93 hektarlık bir alana düşürerek yeniden başvuru yapmıştır. ÇED Yönetmeliği'ne göre 25 hektar altındaki projeler için "ÇED gerekli değildir" kararı verilebilmekte; şirketin bu düzenlemeyi hukuken kötüye kullandığı ise bilirkişi raporuyla da tespit edilmiştir.
Kırıklı köyü halkı ve çevre köy sakinleri, yıllardır bölgede faaliyet yürüten madenlerin yol açtığı hava, su, toprak kirliliğinden ve halk sağlığı üzerindeki olumsuz. etkilerinden şikayetlerini muhtelif zamanlarda kamuoyuna duyurmaya çalışmışlardır. ASKİ'nin itirazına rağmen Ankara Valiliği'nin "ÇED gerekli değildir" kararı vermesi, göllerin ve su kaynaklarının korunması konusunda kamu sorumluluğunun ihlal edildiğine işaret etmektedir. Bilirkişi raporunda, şirketin proje tanıtım dosyasının hatalarla dolu, taraflı ve etkileri gizlemeye yönelik olduğu açıkça belirtilmiştir. Tüm bu gelişmeler, yaşam alanlarını korumak isteyen halkın anayasal haklarının ve çevresel adaletin göz ardı edildiğini göstermektedir.
Ni 30144 Bu bağlamda:
SORULAR
Ankara Gölbaşı'nda, Eymir ve Mogan göllerinin su toplama havzası içinde yer alan ve ÇED süreci ASKİ'nin olumsuz görüşüyle iptal edilen madencilik faaliyetinin, proje alanı düşürülerek yeniden başlatılması Bakanlığınızın bilgisi ve onayı dahilinde mi gerçekleşmiştir?
Proje tanıtım dosyasının, bağımsız bir çevre danışmanlık firması yerine, proje sahibi şirketin yönetim kurulu üyesi tarafından hazırlanmış olduğu iddiası doğru mudur? Doğru ise bu mevzuata aykırı değil midir?
Ankara Valiliği tarafından verilen "ÇED gerekli değildir" kararına ilişkin bilirkişi raporunda yer alan eksiklikler ve halk sağlığını tehdit eden unsurlar doğrultusunda Bakanlığınız bu maden faaliyetini iptal edecek midir?
4, ASKİ'nin olumsuz görüşü, Bakanlığınızca neden dikkate alınmamaktadır? Bu görüşün göz ardı edilmesinin gerekçesi nedir?
ÇED Yönetmeliğindeki 25 hektar sınırının şirketler tarafından kötüye kullanılmasını engellemek için Bakanlığınız bir önlem alacak mıdır?
Bölgede halihazırda faaliyet yürüten maden ocaklarının halk sağlığına ve çevreye etkileri konusunda Bakanlığınız tarafından yapılmış herhangi bir izleme, ölçüm veya sağlık araştırması mevcut mudur? Mevcutsa sonuçları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Bölgede yer alan Alevi Kırıklı Köyü ve çevresindeki yurttaşların itirazlarına rağmen proje devam ettirilecek midir? Bakanlığınız, tarım ve hayvancılıkla geçinen bu halkın yaşam hakkını ve geçim kaynaklarını korumak adına nasıl bir tutum alacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
1. Ankara Gölbaşı'nda, Eymir ve Mogan göllerinin su toplama havzası içinde yer alan ve ÇED süreci ASKİ'nin olumsuz görüşüyle iptal edilen madencilik faaliyetinin, proje alanı düşürülerek yeniden başlatılması Bakanlığınızın bilgisi ve onayı dahilinde mi gerçekleşmiştir?
2. Proje tanıtım dosyasının, bağımsız bir çevre danışmanlık firması yerine, proje sahibi şirketin yönetim kurulu üyesi tarafından hazırlanmış olduğu iddiası doğru mudur? Doğru ise bu mevzuata aykırı değil midir?
3. Ankara Valiliği tarafından verilen "ÇED gerekli değildir" kararına ilişkin bilirkişi raporunda yer alan eksiklikler ve halk sağlığını tehdit eden unsurlar doğrultusunda Bakanlığınız bu maden faaliyetini iptal edecek midir?
4. ASKİ'nin olumsuz görüşü, Bakanlığınızca neden dikkate alınmamaktadır? Bu görüşün göz ardı edilmesinin gerekçesi nedir?
-5) ÇED Yönetmeliği'ndeki 25 hektar sınırının şirketler tarafından kötüye kullanılmasını engellemek için Bakanlığınız bir önlem alacak mıdır?
6) Bölgede halihazırda faaliyet yürüten maden ocaklarının halk sağlığına ve çevreye etkileri konusunda Bakanlığınız tarafından yapılmış herhangi bir izleme, ölçüm veya sağlık araştırması mevcut mudur? Mevcutsa sonuçları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
7) Bölgede yer alan Alevi Kırıklı Köyü ve çevresindeki yurttaşların itirazlarına rağmen proje devam ettirilecek midir? Bakanlığınız, tarım ve hayvancılıkla geçinen bu halkın yaşam hakkını ve geçim kaynaklarını korumak adına nasıl bir tutum alacaktır?
CEVAPLAR
Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz e-çed sistemine 24.07.2023 tarihinde başvurusu yapılan söz konusu projede beyan ve taahhüt edilen alan büyüklüğü 24.93 hektar olup 25 hektar altında kaldığından; 29.07.2022 tarihli ve 31907 sayılı ÇED Yönetmeliği EK 1 Listesi 45. Maddesi "Madencilik projeleri"; a bendi; Madenlerin çıkarılması (Ek-I listesinde yer almayanlar), kapsamında incelenmiştir.
ASKİ'nin 05.12.2023 tarihli ve E-16673455-045-517275 sayılı görüş yazısında "nofer tasdikli taahhütnamede yer alan hususların Proje Tanıtım Dosyasına işlenerek harfiyen uyulması, 23 Ocak 2010 tarihinde Resmi Gazete ile yürürlüğe giren "Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliği"nin 4. Maddesi gereğince faaliyet sonrası sahanın rehabilite edilmesi ve altyapı tedbirleri yönünden ASKİ Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği hükümlerine uyulması şartıyla bahsi geçen projenin uygulanmasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır." denilmekte olup; görüş olumludur.
Alan büyüklüğü 24.93 hektar olup 25 hektar altında kaldığından; 29.07.2022 tarihli ve 31907 sayılı ÇED Yönetmeliği EK II Listesi 45. Maddesi "Madencilik projeleri"; a bendi; Madenlerin çıkarılması (Ek-1 listesinde yer almayanlar) kapsamında incelenmiş olup; Yönetmelik hükümleri uygulanmıştır.
Tüm maden ocakları 29.07.2022 tarihli ve 31907 sayılı ÇED Yönetmeliği çerçevesinde incelenmektedir. İlgili Yönetmeliğin 16. Maddesinin "dosyadaki bilgiler dikkate alınarak ilgili kurum/kuruluşlardan yazılı görüş istenebilir" hükmü gereğince ilgili kurumlardan görüş alınmaktadır. Söz konusu projeye ilgili olarak Ankara 25. İdare Mahkemesi'nin 08.07.2025 tarih, E:2024/456, K:2025/1089 sayılı ve Ankara 25. İdare Mahkemesinin 2024/908 Esas nolu dosya için verilen kararlar doğrultusunda ÇED Gerekli Değildir Kararı iptal edilerek geçersiz sayılmıştır.