Sivas'ın Zara ilçesine bağlı Dipsizgöl köyünde kurulması planlanan selestit tuzu ocağına ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede, TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tel: 410 14 45

İSTANBUL (MİLLETVEKİLİ

SAYIN AHMET ŞIK'IN TBMM 7/30116 ESAS SAYILI 712016 YAZILI SORU ÖNERGESİNE av 6

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Sivas ili Zara ilçesine bağlı Dipsizgöl Köyü'nde, tarım, orman ve mera arazilerini de kapsayan bölgede selestit tuzu ocağı kurulmak isteniyor. BARİT Maden Türk Anonim Şirketi tarafından yürütülmek istenen, projeye ilişkin hazırlanan ÇED dosyası saha gözlem ve araştırmalarından yoksun, farklı ÇED dosyalarından kopyalama yapılarak hazırlanmış, açıkça yanlış ve yalan ifadeler barındırmaktadır. Durum böyle olmasına rağmen projeye Bakanlığınıza bağlı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nce ÇED Gerekli Değildir kararı verilmiş olup proje halkın kutsal kabul ettiği Seyid Kasım Baba Ziyaret Alanı'nı da kapsıyor. Projenin hayata geçmesi halinde nadir yaban canlıları ve endemik bitkiler başta olmak üzere doğal yaşama ve alevi inanç kültürüne telafisi mümkün olmayan zararlar verecektir.

Doğal, kültürel ve inanç alanlarına zararlar vereceğini dile getiren yurttaşlar söz konusu projenin iptal edilmesi için dava açmış olup, hukuki süreç devam etmektedir.

Bu bağlamda;

I- Proje sahasında bulunan Alevi toplumu için önemli bir yer olan Seyid Kasım Baba ziyaret alanı ve "Can Gölleri"nin kültürel ve inançsal değerlerine rağmen ÇED Gerekli Değildir kararı hangi gerekçelerle verilmiştir? Bu alandaki maden faaliyetleri, Alevi inanç özgürlüğünü, çevre halkını ve köyün yaşamsal varlığını tehdit etmekte midir?

2- Proje'nin bulunduğu bölgede yer alan maden ve enerji projeleri dikkate alınarak kümülatif etki değerlendirme raporu hazırlanmış mıdır?

3- TUCN Kırmızı Listesi'nde nesli tehlike altında olarak kodlanan ikiçiçekli safran, kuş ayağı otu, top diken, sarı sığırkuyruğu gibi bitkilerin yaşadığı bölgede flora koruma çalışması nasıl yapılacaktır? Arap tavşanı ve vaşak gibi nesli tehlike altındaki türlerin yaşam alanı olan proje bölgesinde koruma çalışması yapılması planlanmakta mıdır?

4- Projenin tarım ve hayvancılık faaliyetlerine yapacağı olumsuz etkilere ilişkin araştırma yapılmış mıdır?

5- Dipsizgöl Köyü'nün tek akar su kaynağı, maden ruhsat sahasında yer almakta mıdır? Bu kaynak suya bağlı 12 adet doğal çeşme neden ÇED sunum dosyasında yer almamıştır?

6- ÇED dosyasında su kaynağının yanlış gösterilmesi, flora fauna bilgilerinin tamamen yanıltıcı olması gibi çok sayıda kasıtlı yalan bilgi sebebiyle ÇED dosyasının iptali ve şirket hakkında cezai işlem uygulanması düşünülmekte midir? ÇED raporunun, kopya içerik ve sahaya aykırılık gerekçesiyle iptali düşünülmekte midir? CEVAPLAR

Sivas İli'nin Zara İlçesi'ne bağlı Dipsizgöl Köyü Mevkii 107 ada 26 ve 27 parsel ve 138 ada 37 parselde bulunan 3253597 erişim numaralı 150 ha maden ruhsatlı sahanın 19,14 ha'lık kısmında Barit Maden Türk A.Ş. tarafından toplam 280.000 ton/yıl (168.000 ton/yıl cevher, 112.000 ton/yıl pasa) kapasite ile patlatmasız açık işletme yöntemi ile stronsiyum tuzu ocağı işletilmesi planlanmıştır. Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantıları anılan Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca, Çevresel Etki Değerlendirmesi ÇED Yönetmeliği Ek-I Listesi'nde yer alan projelerin inceleme ve değerlendirme aşamasında gerçekleştirilmektedir. ÇED Yönetmeliği Ek-1 Listesi'nde 25/a Maddesi "25 hektar ve üzeri arazi yüzeyinde (Kazı ve döküm alanı dâhil) planlanan açık işletmeler," olup, bu proje alanı 25 ha'dan daha küçük olduğu için Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantıları yapılmamıştır.

Söz konusu projenin inceleme ve değerlendirilmesi aşamasında, Sivas Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) tarafından proje sahası ve çevresinde ayrıca, Proje Tanıtım Dosyası'nda (PTD) gerekli incelemeler yapılmıştır. Bununla birlikte, ilgili kurumlar; DSİ 19. Bölge Müdürlüğü, Kayseri Orman Bölge Müdürlüğü, Sivas İl Özel İdaresi, Sivas İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Sivas Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün ildeki teşkilatı olan Sivas İl Şube Müdürlüğü'nden de kurum görüşü alınmıştır.

Bu kurum görüşleri ile Sivas Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) tarafından talep edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda ilk sunulan Proje Tanıtım Dosyası (PTDY'nda belirtilen üretim yönteminde revizyona gidilmiş, alan küçültülerek yayla evlerine mesafe arttırılmış, gerekli açıklama, hesaplama, harita, şekil vb. ile taahhütlere yer verilmiştir. Nihai PTD'de çevresel etkilere karşı alınan tedbir ve taahhütlerin yeterli görülmesi, hesaplama ve modelleme sonuçlarının 2872 sayılı Çevre Kanunu'nda öngörülen sınır değerleri sağlaması nedeni ve söz konusu proje alanı 25 ha'dan daha küçük olduğundan, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği Ek-2 Listesi Madde 45/a "Madenlerin çıkarılması (Ek-l listesinde yer almayanlar)" kapsamında kalmakta olup, projeye ilişkin inceleme ve değerlendirme anılan Yönetmeliğin 16. maddesi doğrultusunda yapılması sonucunda 17. maddesi uyarınca Söz konusu projeye, Sivas Valiliği ( Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) tarafından ÇED Raporu hazırlanmasına gerek olmadığına dair 06.03.2025 tarihli ve E-202511 sayılı "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmiştir

Verilen karar bir izin niteliği taşımamakta olup, ilgili kurum ve kuruluşlardan yasal izinler ( Örneğin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından işletme izni ise Sivas Valiliği İl Özel İdaresi tarafından İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı vb.) alınmadan işletme aşamasına geçilmemektedir.

Proje sahibi tarafından söz konusu proje ile ilgili olarak yürürlükteki mevzuat çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli izinler alınarak işletme aşamasına geçilmesinin ardından Sivas Valiliğince (o (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) yapılacak denetimlerde PTD'de taahhüt edilen hususlara ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanun kapsamında yayımlanan mevzuata aykırı bir uygulamanın tespit edilmesi durumunda anılan Kanun çerçevesinde yasal işlem yapılacaktır.