Sivas'ın Zara ilçesine bağlı Dipsizgöl köyünde kurulması planlanan selestit tuzu ocağının çevresel etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Seçim bölgem Sivas'ın Zara ilçesine bağlı Dipsizgöl köyünde tarım ve mera arazilerinin olduğu alanda selestit tuzu ocağı kurulmak istenmektedir. Halkın kutsal kabul ettiği Seyid Kasım Baba Ziyaret Alanı'nı da kapsayan bölgedeki projeye ilişkin "ÇED gerekli değildir" kararı verilmiştir.

Yayla köyü niteliği de bulunan bölgedeki tuz ocağı faaliyetlerinin yapılması, bölgede yaşayan kişilerin tek geçim kaynağı tarım ve hayvancılığı bitirecek, hem endemik bitki ve nesli tükenme tehdidi altında olan hayvanlara hem de maden sahasının bulunduğu yerdeki köyün tek su kaynağına telafi edilemeyecek büyük zararlar verecektir.

Proje kapsamında; Alevi vatandaşlarımızın kutsal ziyaretlerinden biri olarak kabul edilen Seyid Kasım Baba ile çevresindeki Beyaz Göz, Mavi Göz, Kırık Ayna ve Sessiz Dil gölleri ve "Çin Şeddi" olarak bilinen alan tehdit altına girecektir.

Ayrıca, köy ve çevresindeki yaklaşık 150.000 ağacı barındıran ormanlık alan ile bölgede yaşayan kaya kartalı, kınalı keklik, dağ keçisi, "chinchilla" olarak da bilinen kemiriciler başta olmak üzere doğadaki tüm canlılar ve bölgede yapılan geleneksel arıcılık faaliyetleri de büyük zarar görecek, hatta sona erecektir.

Bu çerçevede;

1. Dipsizgöl Köyü'nde yapılmak istenen projesine "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmesinin gerekçesi nedir? Projeye "olumlu" görüş bildiren kamu kurumu var mıdır, var ise bunlar hangileridir?

2. Projenin hayata geçirilmesine yönelik olarak bölge halkının görüşü alınmış mıdır? Alınmış ise içeriği nedir, alınmamış ise gerekçesi nedir?

3. Alevi vatandaşlarımız tarafından kutsal sayılan ve manevi değeri olan Seyid Kasım Baba ziyaret alanında ve çevresindeki göller için proje uyarınca, ziyaretçilerinin ve ziyaret alanının zarar görmemesi için ne tür tedbirler alınmıştır? '

4. Projenin hayata geçirilmesinden sonra bu faaliyetlerin insan sağlığına, doğal hayata, endemik bitkilere, çevreye, tarım alanlarına ve su havzalarına, arıcılık faaliyetlerine yönelik olumsuz etkilerine nasıl engel olunması düşünülmektedir? Bu konuda bakanlığınızın aldığı önlemler nelerdir?

• -Projeden beklenen ekonomik faydalar ile çevrede doğuracağı geri döndürülemez riskler nasıl bir denge kurulmaktadır? Olası, doğal tahribatlarının önlenmesi için bakanlığınızın bu projeyi iptal etmesi gündeminizde midir? Olacak mıdır?

CEVAP

29 Temmuz 2022 tarih ve 31907 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği; Ek-I Listesi (ÇED Uygulanacak Projeler), 25. Madde (a) bendinde "25 hektar ve üzeri arazi yüzeyinde (Kazı ve döküm alanı dâhil) planlanan açık işletmeler,"

Ek-2 Listesi Çevresel Etkileri Ön İnceleme ve Değerlendirmeye Tabi Projeler (Ek-1 Listesinde Yer Alan Alt Sınırlar Bu Listede Üst Sınır Olarak Alınır) 45. Madde (a) bendinde "Madenlerin çıkarılması (Ek-1 listesinde yer almayanlar)" yer almaktadır.

Sivas İli, Zara İlçesi, (Dipsizgöl (Köyü Mevkii, 107 ada 26 ve 27 parsel ve 138 ada 37 parselde 3253597 erişim numaralı 150 ha maden ruhsatlı sahanın / 9,14 ha'lık kısmında, Barit Maden Türk A.Ş. tarafından toplam 280.000 ton/yıl (168.000 ton/yıl cevher, 112.000 ton/yıl pasa) kapasite ile patlatmasız açık işletme yöntemi ile stronsiyum tuzu ocağı işletilmesi planlanmıştır. Söz konusu proje alanı 25 ha'dan daha küçük olduğundan ÇED Yönetmeliği Ek-2 Listesi kapsamında kalmakta olup, söz konusu inceleme ve değerlendirme bu doğrultuda yapılarak Sivas Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce 06.03.2025 tarihli "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmiştir.

Söz konusu projenin inceleme ve değerlendirilmesi aşamasında, Sivas Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce proje sahası ve çevresinde ayrıca Proje Tanıtım Dosyasında (PTD) gerekli incelemeler yapılmış olup DSİ 19. Bölge Müdürlüğü, Kayseri Orman Bölge Müdürlüğü, Sivas İl Özel İdaresi, Sivas İl Tarım Ve Orman Müdürlüğü, Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Sivas Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün ildeki teşkilatı olan Sivas İl Şube Müdürlüğü'nden kurum görüşü alınmıştır. Bu kurum görüşleri ile Müdürlüğümüzce talep edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda PTD'de gerekli açıklama, hesaplama, harita, şekil vb. ile taahhütlere yer verilmiştir.

Söz konusu projenin çevresel etkileri ve faaliyet sona erdikten sonra sahanın rehabilitasyonuna ilişkin açıklama ve taahhütler PTD'de mevcut olup, proje sahibi tarafından söz konusu proje ile ilgili olarak yürürlükteki mevzuat çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli izinler alınarak işletme aşamasına geçilmesinin ardından Sivas Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce yapılacak denetimlerde PTD'de taahhüt edilen hususlara ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanun kapsamında yayımlanan mevzuata aykırı bir uygulamanın tespit edilmesi durumunda anılan Kanun çerçevesinde yasal işlem yapılacaktır.

Ayrıca, söz konusu proje için "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmiş olduğundan ÇED Yönetmeliği uyarınca yeniden değerlendirme yapılması ya da Sivas Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce kararın iptal edilmesi mümkün değildir. Bununla birlikte söz konusu ÇED kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali talebi ile 2025/416 esas numarası ile dava açılmış olup, Sivas İdare Mahkemesi tarafından verilecek karara göre iş ve işlemler yürütülecektir.