2025 yılında hayvanlarda tespit edilen şap hastalığı vakalarına ilişkin
Kaynak göster
Şerafettin Kılıç (Yeni Yol), 2 Temmuz 2025 tarihinde 7/30297 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 97 gün sonra, 7 Ekim 2025).
Şerafettin Kılıç (Yeni Yol, Antalya). “2025 yılında hayvanlarda tespit edilen şap hastalığı vakalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30297, 2 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30297-2025-yilinda-hayvanlarda-tespit-edilen-sap-hastaligi-vakalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5afc7410-5296-47af-a638-0197cfebdcf3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 97 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Bakanlığınızın Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından İl Müdürlüklerine gönderilen yazı ile; Türkiye genelindeki hayvan pazarlarının, "şap hastalığı" vakalarındaki artış gerekçesiyle belirsiz bir süre ile kapatılmasına karar verilmiştir. Hayvan pazarlarının kapatılması, hayvan nakliyesi, besicilik faaliyetleri ve halk sağlığı açısından birçok boyutu olan bir meseledir.
Hayvancılık sektörü, özellikle küçük üreticiler için tek geçim kaynağıdır. Bu alanda alınacak önlemlerin hem bilimsel temellere dayanması hem de üreticiyi mağdur etmeyecek şekilde planlanması hayati önemdedir. Bu çerçevede, Bakanlığınızın konuya ilişkin yaklaşımı, yürüttüğü mücadele ve alınan önlemler kamuoyu tarafından merakla takip edilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye genelinde 2025 yılı içinde kaç şap hastalığı vakası tespit edilmiştir? Bu vakaların illere göre dağılımı nedir?
Hayvan pazarlarının kapatılmasına dair alınan kararlar hangi bilimsel gerekçelere dayandırılmıştır? Bakanlığınız tarafından yapılan risk değerlendirmesi ve analiz çalışmaları kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
Şap hastalığının yayılmasını önlemeye yönelik olarak hayvan taşıma, karantina, aşı uygulamaları ve denetim faaliyetleri hangi kapsamda yürütülmektedir?
Hayvan pazarlarının kapatılması sebebiyle ekonomik olarak zarar gören besicilere | yönelik herhangi bir tazminat, destekleme veya telafi programı planlanmakta mıdır?
Şap hastalığıyla mücadelede uzun vadeli ve sürdürülebilir bir strateji geliştirilmekte midir? Hayvancılık politikaları bu tür salgınlara karşı nasıl yeniden yapılandırılacaktır? ia: C304, Bakanlıkla ANKARA
£, ili Fit pe ıratetiin kilcğitomm.gov.i
Şerafettin KILIÇ Antalya Milletvekili
Üreticiler ile veteriner sağlık ekipleri arasındaki koordinasyon ve bilgilendirme süreçleri yeterince etkin midir? Yerel yönetimlerle iş birliği hangi düzeydedir?
Dışarıdan ithal edilen canlı hayvan ve karkas etler için de gereken denetimler yapılmakta mıdır? Son bir yılda dışarıdan alınan canlı hayvan ve karkas etler hangi testlerden geçmiştir?
Son bir yılda hastalık taşıdığı gerekçesiyle iade edilen ithal canlı hayvan veya et ürünü var mıdır? Var ise bunların miktarı veya sayısı nedir?
İç piyasada besicilerimiz ve tüketicilerimiz için hayvan alım satımı ve temini açısından ortaya koyduğunuz alternatif çözüm yolları nelerdir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası, C Blok
Tel 031242028 15-17/ Ooe-posta. serafetiin kilic;
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Şap hastalığı, ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle endemik olarak seyreden ihbarı mecburi hayvan hastalıkları arasında yer almaktadır. Hastalıkla mücadele kapsamında gerekli tüm iş ve işlemler Bakanlığımızın ilgili birimlerince ve hassasiyetle yürütülmektedir.
Ülkemizde endemik olarak seyreden şap hastalığına karşı, aşılama programı uygulanmaktadır. 2025 yılı bahar dönemi aşılama çalışmaları, Mayıs ayı itibarıyla tamamlanmıştır.
2025 yılında şap hastalığında gözlenen vaka artışlarının temel nedeni, hastalığa yol açan virüsün ülkemizde yeni bir serotipinin (Sat-1) ortaya çıkmış olmasıdır. Bu yeni serotipe karşı hayvanların bağışıklığının bulunmaması, hastalığın yayılımında en önemli etken olarak kabul edilmektedir.
Şap hastalığının yeni varyantına karşı 16 milyon 213 bin doz aşı üretimi tamamlanmış ve taşra birimlerimize dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Aşı üretim ve uygulama çalışmaları, hastalıkla etkin mücadele kapsamında yoğun şekilde devam etmektedir.
Bölgesel incelemeler neticesinde, hayvan hareketlerinin yoğun olduğu, mera kullanımının yaygınlaştığı ve hayvanlar arasında doğrudan temasın yüksek olduğu bölgelerde, hastalığın bulaşma hızı daha yüksek seyretmektedir. Bu durum, hastalığın yayılımında hayvan hareketliliği ve temasın ne denli etkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Salgın niteliği taşıyan hayvan hastalığı tespit edilmesi durumunda, mihraklarda koruma ve gözetim bölgesi oluşturulmaktadır. Hastalık sönüşü yapılana kadar epidemiyolojik incelemeler sonucu belirlenen sınırlar içerisinde hayvan giriş ve çıkışı yasaklanmakta ve hastalık mihrakını çevreleyen koruma ve gözetim bölgelerinde bulunan tüm hayvanlar aşılanmaktadır. Hastalık hakkında tüm paydaşları bilgilendirme ve eğitim çalışmaları, mihrakta temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri gerçekleştirilmektedir.
Ülke genelinde hayvan nakillerinden önce tüm hayvanların sağlık kontrolleri "Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik" kapsamında yapılmaktadır. Ayrıca Veteriner Yol Kontrol ve Denetim İstasyonları 7/24 çalışmaktadır.
Hayvan pazarları, kesimhaneler ve kurbanlık satış yerleri ile kesim yerlerine; il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinden alınan veteriner sağlık raporu ile sevk edilen tüm hayvanlar, sağlık taramasından geçirilerek gönderilmiştir. Yapılan kontroller sonucunda hastalık tespit edilen hayvanlarla ilgili mevzuat kapsamında gerekli iş ve işlemler uygulanmıştır.
Hayvan pazarlarının kapatılmasının yanı sıra, yapılan epidemiyolojik çalışmalar doğrultusunda riskli illerde, Hayvan Sağlık Zabıtası Komisyon Kararları ile il içi ve il dışı hayvan hareketlerine kısıtlamalar getirilmiştir. Bu kısıtlamalara uymayarak kontrolsüz hayvan hareketinde bulunan kişilere, ililçe tarım ve orman müdürlüklerince 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında cezai işlemler uygulanmaktadır.
Aşılama çalışmaları ve alınan tedbirler sayesinde hastalığın yayılımı büyük ölçüde kontrol altına alınmış, hayvan pazarlarının açılma süreci başlamıştır.
Bu kapsamda, aşılama oranı yüzde 85'in üzerine çıkan 44 ilimizde (Ağrı, Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Ankara, Ardahan, Artvin, Balıkesir, Bartın, Bilecik, Bolu, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Düzce, Edirne, Erzurum, Eskişehir, Hakkari, İstanbul, Iğdır, Karabük, Karaman, Kastamonu, Kayseri, Kars, Kırıkkale, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Kütahya, TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Nevşehir, Niğde, Sakarya, Sinop, Sivas, Tekirdağ, Tokat, Van, Yalova, Yozgat ve Zonguldak) hayvan pazarları yeniden açılmıştır.
Aşılı hayvan popülasyonunun, sürü bağışıklığının sağlanabileceği oranlara ulaşmasıyla birlikte, hastalık risk kriterleri doğrultusunda diğer illerin hayvan varlığı ve hayvan hareketliliği değerlendirilerek, hayvan satış yerlerinin kademeli olarak yeniden açılması planlanmaktadır.
Şap hastalığı, aşılı ari bölgeler haricinde tazminat kapsamında bulunmamaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan