Diyarbakır'daki sulama sorununa ilişkin

Diyarbakır ilinde ekonomik olarak sulanabilir arazi varlığı 421.046 hektar olup sulamaya açılan 102.303 hektar, yatırım programında bulunan 69.460 hektar, proje aşamasında 236,315 hektar, planlama aşamasında ve planlaması tamamlanan 12.968 hektardır.

Proje aşamasındaki sahaların büyük çoğunluğu "Silvan Sulaması 1. Merhale Projesi" kapsamındaki Diyarbakır ili Merkez, Silvan ve Bismil ilçelerine ait ovalarda yer almaktadır.

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında Diyarbakır'daki sulama altyapısının tamamlanmasına yönelik çalışmalar devam etmekte olup yatırım programında bulunan işlerle ilgili imalatlar devam etmektedir. Yatırımın büyüklüğü ve işin teknik olarak yapılabilirliği, toplulaştırma, kamulaştırma süreçleri de dikkate alındığında kısımlar halinde tamamlanarak işletmeye açılması planlanmaktadır.

2007 yılından itibaren modem basınçlı bireysel sulama sistemlerine 9650 oranında hibe desteği verilmektedir. 2007 yılından itibaren Diyarbakır iline 2.191 çiftçiye 94.989.526 TL hibe desteği verilmiştir.

5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında;

Köy Bazlı Verim Sigortası branşında; kuru tarım alanlarında yetiştirilen buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek, yeşil mercimek ve yağlık ayçiçeği ürünlerinde "kuraklık, don, sıcak rüzgâr, sıcak hava dalgası, aşırı nem, aşırı yağış" risklerinden kaynaklı verim azalışları teminat altına alınmakta olup, Köy Bazlı Verim Sigortası yaptıran üreticilerimize 9070 oranında prim desteği sağlanmaktadır.

Ülkemizde gıda arz güvenliğinin temin edilmesi, kaynakların etkin kullanılması, stratejik ürünlerin en uygun yerde yetiştirilmesi, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamak amacıyla hayvansal üretim ve su ürünleri yetiştiriciliğinde (2024-2026), bitkisel üretimde ise 2025 üretim yılı itibarıyla üretim planlamasına geçilmiştir. Üretim planlaması kapsamında havzalarda yetiştirilecek ürünlerin belirlenmesinde; toprak, topoğrafya ile birlikte su varlığı ve sulama imkânları dikkate alınmıştır.

Tarımsal üretim planlaması ile beraber tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğini sağlayan, verim ve kalitenin arttırılmasını hedefleyen, üretim planlamasını teşvik eden, su kısıtını merkeze alan yeni tarımsal destekleme modeline geçilmiştir. Yeni destekleme modeli ile planlamaya uygun bitkisel ve hayvansal üretim yapan çiftçi ve yetiştiricilerimize ilave destekler verilmektedir.

Yeni destekleme modeli ile Bakanlığımız tarafından yer altı sularının tarımsal kullanım açısından yetersiz olduğu belirlenen 11 ilin 52 ilçesinde sulu tarım arazilerinde arpa, buğday, yağlık ayçiçeği, aspir, fiğ, mercimek, nohut ve yem bezelyesi üreten çiftçilere temel ve planlama desteğine ilave olarak su kısıtı desteği ödenecektir. Böylece bu çiftçilerimizin mazot ve gübre maliyetinin 90100'ü karşılanmış olacaktır.

Su kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması amacıyla ikinci ürün mısır (dane/silaj) ekilişine izin verilmeyecektir.

Sulu tarım arazilerinde aynı ürünün art arda üç defa ekilmesine izin verilmeyecek, en az dörtlü münavebe uygulanacaktır.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Tarımsal yer altı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı olduğu belirlenen 52 ilçelerde damla sulama ile sulanan alanlar hariç dane mısıra destekleme ödemesi yapılmayacaktır.

Su kısıtı olmayan, mera vasfı ve kaba yem üretim potansiyeli yüksek olan süt ve besi havzası olarak belirlenen illerde bulunan yetiştiricilere temel desteğe ilave destek verilecektir.

Üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9425-94100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.

Bu doğrultuda, e Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 90100*e varan faiz/kâr payı desteği, e Hayvancılık, kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 945,

"e Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 9410, e Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 9620, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 ve e Planlı üretime uygun üretim yapan faydalanıcılara ilave 920 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır.

İbrahim YUMAKLIBakan