Murat Dağı'nda bulunan su kaynaklarının korunmasına ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 3 Temmuz 2025 tarihinde 7/30312 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 124 gün sonra, 4 Kasım 2025).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Murat Dağı'nda bulunan su kaynaklarının korunmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30312, 3 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30312-murat-dagi-nda-bulunan-su-kaynaklarinin-korunmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/28cd25c6-d447-494c-a35d-0197d46e9713
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 124 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Op. Dr. Ali KARAOBA
Murat Dağı; Gediz, Porsuk, Büyük Menderes, Susurluk ve Sakarya havzalarının kaynağını oluşturmasıyla iç Batı Anadolu için hayati bir su deposudur. Yaklaşık 130.000 hektarlık alanda zengin orman, endemik bitki ve yaban hayatı barındırmaktadır.
Ancak yakın dönemde artan madencilik faaliyetleri—özellikle antimon, altın-gümüş ocakları—bir yandan orman tahribatına yol açarken, diğer yandan su kaynaklarının kirlenmesi ve azalması riski doğurmaktadır.
2024-2025 döneminde bölgedeki çevreci örgütler ve köy muhtarlarının, su havzası koruma ve ÇED süreçlerine dair itiraz ve eylemleri yoğunluk kazanmıştır. Ayrıca, Murat Dağı'ndaki kaynakların Igünlük, 1 haftalık değil; uzun vadede yerel halkın içme, tarımsal ve termal su talebini karşılayacak şekilde planlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, ilgili Bakanlıkların Murat Dağı'na yönelik jeolojik, hidrolojik ve ekolojik süreçlere ilişkin stratejik ve afet-dirençli bir yaklaşımı olup olmadığı şüpheye açıktır. Bu bağlamda,
SORULAR
Murat Dağı'ndaki su kaynaklarının mevcut yıllık debisi nedir? İçme, tarım ve termal kullanım için yeterliği hangi yıla kadar yeteceği öngörülmektedir?
Bölgenin "1. derece kaynak koruma alanı" statüsünde mi midir? Öyle ise bu statü hukuki olarak ne zaman tanımlanmıştır ve bu statü ne ölçüde etkin uygulanmaktadır?
2024 ve 2025'te, Murat Dağı'nda maden faaliyetleri (antimon, altın-gümüş, kurşun vb.) için verilen ÇED olumlu kararlarının ekolojik değerlendirmeleri yapılmış mıdır, yapıldıysa hangi birimler tarafından nasıl yapılmıştır?
Murat Dağı'nı doğal afetlerden (sel, kuraklık, orman yangını) korumak için Bakanlığınızca yürütülen afet-dirençlilik planları nelerdir? Hangi senaryolara göre hazırlık yapılmıştır? Yerel halk, muhtarlar ve çevre örgütleri ile yürütülen katılımcı yönetim süreçleri var mıdır? Varsa hangi tarihte ve hangi mekanizmalarla toplantılar yapılmış, öneriler nasıl değerlendirilmiştir?
Murat Dağı'nda geleceğe dönük koruma stratejisi geliştirilmekte midir? 5, 10, 20 yıllık planlarınız nelerdir? Çevre ve ekoturizm dengesi nasıl planlanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Murat Dağı, Batı Anadolu'da yer alan ve Gediz, Porsuk, Sakarya, Büyük Menderes ve Susurluk Havzalarının üst kot kaynaklarını barındıran önemli bir su üretim alanıdır. Söz konusu alan hem içme suyu hem de sulama ve termal su açısından bölge halkının uzun vadeli ihtiyacını karşılayan stratejik bir kaynaktır.
Murat Dağı Havzası içerisindeki belirlenen AGİ (Akım Gözlem İstasyonu) noktalarında ortalama yıllık debi değerleri; Gümele/Conbulat D. İstasyonunda 29,22 (hm9/yıl), Sazköy/ Murat Ç. İstasyonunda 50,98 (hm?/yıl), Bahadır/Gökkaya D. İstasyonunda 5,67 (hm3/yıl) ve Akçaköy/ Murat Ç. İstasyonunda 34,57 (hm3/yıl) ölçülmüştür.
Kaynak koruma çalışmaları doğrultusunda, Çokrağan Kaynağı'nda bir adet temel sondaj kuyusu açılmış olup kuyu kotu kaynak seviyesinde bırakılmıştır. 1. derece kaynak koruma alanı sınırlarının belirlenmesi amacıyla, izleyici (boya) deneyinin yapılması planlanmakta olup, mevsimsel koşulların uygunluğu göz önünde bulundurularak, deneyin isabetli ve sağlıklı sonuç vermesi için gerekli hazırlıklar ve çalışmalar Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğümüzce (DSİ) tütizlikle sürdürülmektedir.
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçleri, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili ÇED Yönetmeliği kapsamında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. DSİ söz konusu projeler hakkında yalnızca yetki ve görev alanı çerçevesinde görüş vermekte olup projelerin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi, ÇED raporlarının hazırlanması, halkın katılımı toplantılarının düzenlenmesi ve nihai kararın verilmesi gibi işlemler ilgili Bakanlık uhdesindedir.
Kütahya Orman Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde kalan Murat Dağı'nda meydana gelebilecek olası yangınlarda bölge müdürlüğü envanterinde bulunan 80 ilk müdahale aracı, 50 arazöz, 15 su ikmal aracı, 8 dozer, 9 ekskavatör kullanılmak üzere hazır tutulmaktadır. Ayrıca ihtiyaç durumunda diğer orman bölge müdürlüklerinden yangın mahalline en kısa sürede ulaşabilecek şekilde hava ve kara aracı ile ekip planlaması yapılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan