Yavuz Sultan Selim Köprüsü için belirlenen geçiş garantisine ilişkin
Kaynak göster
Ulaş Karasu (CHP), 1 Temmuz 2025 tarihinde 7/30318 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 1 Eylül 2025).
Ulaş Karasu (CHP, Sivas). “Yavuz Sultan Selim Köprüsü için belirlenen geçiş garantisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30318, 1 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30318-yavuz-sultan-selim-koprusu-icin-belirlenen-gecis-garantisine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6ae218ca-415e-4f15-a18b-0197cb0d4514
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir URALOĞLU tarafından
Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün (3.Boğaz Köprüsü) üzerinde yer aldığı Kuzey Marmara Otoyolunun Odayeri-Paşaköy Kesiminin ihalesi 20 Nisan 2012 tarihinde yapılmış, ihaleyi İÇTAŞ (Türkiye)-ASTALDİ (İtalya) firmalarının oluşturduğu ICA Ortak Girişimi konsorsiyumu kazanmıştır.
ICA yapım * işletme 10 yıl 2 ay 20 gün süre ile en kısa süreyi teklif ederek ihaleyi kazanmış, bu süre Hazine'nin 8 Mayıs 2014 tarihinde projeye garanti vermesi ile başlamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
10 yıl 2 ay 20 günlük süre 28 Temmuz 2024 tarihinde sona ermiştir. Önergenin verildiği 2025 yılı ortasına gelinmiş olmasına karşın, otoyol ve köprü hala bu şirketler tarafından işletilmekte olup ihaledeki sözleşme süresi sona erdiği halde hala kamuya devredilmemiştir.
Şirketler her yıl 1 milyar USD doları üzerindeki parayı, devletten almaya devam etmektedir. Bakan olarak basına yaptığınız açıklamada, projenin 2028 yılında kamuya devredileceğinden övgü ile söz edilmiş ve "Bu projeler, işletme süresi bitince 2028 itibarıyla kamuya geçecek. İstanbul-İzmir Otoyolu'nu 2035'te, Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nü 2028'de, Çanakkale Köprüsü ve otoyollarını 2034'te... Bunları istersek ücretsiz yapabiliriz. KGM makul ücretle işletebilir ya da yeniden ihale ederiz" ifadeleri kullanılmıştır.
Sözüne ettiğiniz sürede, yapının devredilmesi halinde şirketlere 4,5 milyar dolar fazladan ödeme yapılmış olacaktır. Güncel kurlarla; işçinin, emeklinin, memurun, asgari ücretlinin, esnafın, çiftçinin, öğrencinin kısacası halkın cebinden sadece bu proje için güncel kurla çıkacak tutar 180 milyar TL'yi bulmaktadır. Bu çerçevede;
SORULAR
26 Ağustos 2016 tarihinde hizmete açılan Yavuz Sultan Selim Köprüsü ile köprünün üzerinde yer aldığı Kuzey Marmara Otoyolunun Odayeri-Paşaköy Kesiminin maliyeti nedir?
Yavuz Sultan Selim Köprüsü ile ilgili işletmeci firmaya verilen yıllık garanti geçiş sayısı kaçtır?
Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün hizmete açıldığı günden soru önergesi tarihine kadar, her bir yıl ayrı ayrı gösterilmek üzere verilen garanti geçiş sayısı ile geçiş yapan araç sayısı kaçtır?
Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nde her bir yıl için garanti geçiş sayılarının sağlanamadığı dönemler için işletmeci firmaya devlet tarafından toplam ne kadar ödeme yapılmıştır? Aynı dönemlerdeki kur farkı nedeniyle projeye ayrılan kaynak nedir?
Projenin yapım * işletme süresi olan 10 yıl 2 ay 20 günlük süre 28 Temmuz 2024 tarihinde dolmuş olmasına karşın köprünün kamuya devrinin gerçekleşmemiş olmasının gerekçesi nedir?
İhaleyi kazanan ve işletmeci firmalarla yapılan sözleşmenin dışında, yapılan değişiklikleri var mıdır? Var ise içeriği nelerdir? Değişiklik yapılmasına ilişkin mevzuat dayanağı ve yöntemi nedir?
Sürecin uzatılmasından dolayı oluşan kamunun zararı var mıdır? Var ise ne kadardır?
2028 yılında köprünün devredilmesi halinde şirketlere yapılacak olan 4,5 milyar dolar fazladan ödeme (180 milyar TL) hangi bütçeden ödenecektir?
İşletme süresi bittikten sonra "Bunları istersek ücretsiz yapabiliriz. KGM makul ücretle işletebilir ya da yeniden ihale ederiz" şeklindeki beyanınız doğrultusunda, projelerin işletmesinin hangi koşullarda yapılacağı ne zaman ve hangi koşullarda belirlenecektir? Önergenin yanıtlandığı tarih itibariyle bunun henüz belirlenmemiş olmasının gerekçesi nedir? Bakanlığınızın bu konuda planlama yapılmamış olması bir öngörüsüzlük değil midir?
Son 5 yıl içinde YİD modeli ile hayata geçirilen projelere yönelik ihale kazanan firmalar ile yapılan sözleşme değişiklikleri var mıdır? Var ise bunlar hangileridir? Değişikliklerin içerikleri nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
Otoyol yatırımları, büyük ulaştırma projelerinin yapım ve işletiminde finansman ihtiyacına cevap vermek ve özel sektörün verimli işletme yapısından yararlanmak üzere, 3996 sayılı Kanun kapsamında Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeli ile gerçekleştirilmektedir.
KÖİ modeli, dünya genelinde özellikle gelişmiş ülkelerde kullanılan bir finansman bir modeldir. Bu model ile özel sektör dinamizmi, kamu deneyimi ve uluslararası finans kuruluşlarının mali desteği bir araya getirilerek risk paylaşımı sağlanmaktadır. Otoyol projelerinin finansmanı, projelendirilmesi, yapımı, işletilmesi, işletme süresi boyunca her türlü bakımı, onarımı ve sözleşme süresi sonunda otoyolun her türlü borç ve taahhütlerden ari, bakımlı, çalışır, kullanılabilir durumda ve bedelsiz olarak Karayolları Genel Müdürlüğüne (KGM) devredilmesi görevli şirketler tarafından yapılmaktadır.
KGM tarafından yürütülen otoyol yatırımlarında; çalışmalar titizlikle yürütülmekte ve en uygun mühendislik çözümlerinin hayata geçirilmesine azami önem verilmektedir. Tüm otoyol güzergahları belirlenirken; yapım ve bakım işletme maliyetleri, otoyolun geometrik standartları ve konforu, çevresel ve tarihi açıdan önem arz eden alanların korunması, tarım alanlarının korunması, maden sahalarının mevcudiyeti, jeolojik-jeoteknik açıdan kritik görülen kesimler, otoyolun hizmet edeceği trafik ve gelecekte planlanan diğer otoyol ağlarıyla etkileşimi gibi kriterler dikkate alınmış, çalışılan alternatif güzergahlar arasından en uygun güzergâh seçilmiştir.
KÖİ modeli devletin asli görevlerini yerine getirmek için gerekli bütçe imkanlarının artmasını sağlayan bir finansman modelidir. Garanti geçiş sayıları ve işletme süresi; projenin finansal yapılabilirliği ile alınan kredilerin geri ödeme süresi dikkate alınarak tespit edilmektedir. KÖİ projelerinde köprüler ve otoyollarda uygulanacak geçiş ücretleri ile garanti ödemelerine ilişkin tüm iş ve işlemler mevzuata uygun olarak, uygulama sözleşmelerinde yer alan hükümler çerçevesinde yürütülmektedir.
Abdulkadir URALOĞLUBakan