Tokat'ın Niksar ilçesinde yapılması planlanan bentonit maden ocağı projesine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Tokat ili Niksar ilçesi Yazıcık Beldesi sınırlan içerisinde IV. Grup (a) Grubu ruhsatlı bir bentonit madeni ocağı projesi planlanmaktadır. 202001526 numaralı ruhsat ile 3167588 erişim numarasıyla bir şahsa verilen bu ruhsat kapsamında, yaklaşık 513,64 hektarlık bir ÇED alanında yılda 250.000 ton bentonit çıkarılması hedeflenmektedir. Projenin 40 yıl süreceği belirtilmektedir. Ancak proje sahası; şahıslara ait mülkiyetleri, köy mezarlığını, içme suyu kaynaklarını, yaylaları ve meraları kapsamaktadır. Ayrıca proje sahasında ve çevresinde; devlet ormanı, tarım alanları, sulak alanlar ve ibadet alanları da yer almaktadır. Bölge, Yeşilırmak Havzası içerisinde yer almakta olup, flora ve fauna açısından son derece zengin bir yapıya sahiptir. Alanda yapılan floristik çalışmalarda 222 bitki taksonu tespit edilmiş, bunlardan 21 'inin endemik tür olduğu belirtilmiştir. Bütün bu özelliklere rağmen, proje tanıtım dosyasında toz emisyonu, trafik yükü, su kaynaklarına etkiler ve gürültü gibi konulara yeterli düzeyde yer verilmemiş; ayrıca mülk sahiplerinden gerekli izinlerin alınmadığı ifade edilmiştir. Bu bağlamda, projenin çevresel etkilerinin kapsamlı biçimde değerlendirilip değerlendirilmediği hususunda kamuoyunda ciddi kaygılar oluşmuştur.

Bu bağlamda;

1. Tokat ili Niksar ilçesi Yazıcık Beldesi'nde planlanan bentonit madeni ocağı projesine ilişkin olarak Bakanlığınıza sunulan ÇED başvuru dosyası onaylanmış mıdır?

2. Söz konusu proje için şu ana kadar hangi aşamalar tamamlanmış, hangi kurumlar olumlu ya da olumsuz görüş bildirmiştir?

3. ÇED dosyasında yer alan bitki örtüsü, endemik türler ve su kaynakları üzerindeki etkiler nasıl değerlendirilmiştir? Bu unsurların korunmasına yönelik ne gibi tedbirler öngörülmektedir?

4. Proje alanının köy mezarlığı, ibadet alanı, orman, tarım arazisi ve özel mülkiyetleri kapsadığı belirtilmiştir. Bu alanlar için gerekli izin ve muvafakatler alınmış mıdır?

5. Proje sahasının içme suyu havzasında yer aldığı dikkate alındığında, su kaynaklarına yönelik kümülatif etki analizi yapılmış mıdır?

6. Maden Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca, yerleşim yerlerine ve özel mülkiyete olan mesafe sınırları gözetilmiş midir? Gözetilmediyse bu eksikliğe rağmen neden işlem yapılmamıştır?

7. ÇED süreci içerisinde yerel halkın ve çevre platformlarının görüş ve itirazları değerlendirmeye alınmış mıdır?

8. Projenin çevreye, biyoçeşitliliğe ve iklim direncine yönelik etkileri göz önünde bulundurularak iptali ya da yeniden değerlendirilmesi gündeme gelecek midir?

CEVAP

1,2-Tokat İli Niksar İlçesi Yazıcık Köyü mevkiinde yapılması planlanan "202001526 Ruhsat Numaralı IV. Grup (A) Bentonit Ocağı" projesi için hazırlanan ÇED Başvuru Dosyası e-çed sistemi üzerinden 04.03.2025 tarihinde Bakanlığımıza sunulmuştur. Söz konusu Başvuru Dosyasının ÇED Yönetmeliğinin 8. Maddesinin (3) fıkrasına göre 11.04.2025 tarihinde Ek-3"te yer alan genel formata uygun hazırlandığına karar verilmiş ve ÇED Yönetmeliğinin 9. maddesi gereğince 26.05.2025 tarihinde Halkın Katılımı Toplantısı yapılmıştır. 30.06.2025 tarihinde projeye ilişkin ÇED Raporu Özel Formatı verilmiş olup, projenin ÇED Süreci devam etmektedir. Projeye ilişkin verilen kurum görüşleri Özel Formata göre hazırlanacak ÇED Raporu ekinde yer alacaktır.

3-ÇED Yönetmeliği kapsamında Bakanlığımıza müracaatta bulunulan projelerle ilgili olarak, ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan bir İnceleme-Değerlendirme Komisyonu teşkil edilmektedir.

ÇED sürecinde sunulan tüm rapor, dosya ile diğer tüm bilgi ve belgeler ile yöre halkından gelen şikâyet ve öneriler bu komisyon tarafından incelenip değerlendirilmekte, Bakanlığımızca da bu komisyon tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre ÇED Yönetmeliği kapsamında karar verilmektedir.

Bahse konu proje ile ilgili ÇED süreci devam etmekte olup; soruda belirtilen hususlar ile ilgili gerekli değerlendirmeler ÇED süreci içerisinde yapılacaktır.

4-Bahse konu proje ile ilgili ÇED süreci devam etmekte olup; soruda belirtilen hususlar, ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan İnceleme-Değerlendirme Komisyonu tarafından gerekli değerlendirmeler ÇED süreci içerisinde yapılacaktır.

Ayrıca, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) bir izin olmayıp, gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları kapsamakta olup ÇED Yönetmeliği hükümlerine göre verilen ÇED Kararı sonrasında projenin niteliği ve proje alanının vasfına göre ilgili kurum ve kuruluşlardan da gerekli izin, onay, ruhsat ve/veya görüşler alınmadan bir projede faaliyete başlanılması mümkün olmamaktadır.

3,6,7,86-ÇED Yönetmeliği kapsamında Bakanlığımıza müracaatta bulunulan projelerle ilgili olarak, ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan bir İnceleme-Değerlendirme Komisyonu teşkil edilmektedir.

ÇED sürecinde sunulan tüm rapor, dosya ile diğer tüm bilgi ve belgeler ile yöre halkından gelen şikâyet ve öneriler bu komisyon tarafından incelenip değerlendirilmekte, Bakanlığımızca da bu komisyon tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre ÇED Yönetmeliği kapsamında karar verilmektedir.

Bahse konu proje ile ilgili ÇED süreci devam etmekte olup; soruda belirtilen hususlar ile ilgili gerekli değerlendirmeler ÇED süreci içerisinde yapılacaktır.