Doğal gaza yapılan zamma ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 55 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sn. Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ) tarafından yapılan yazılı açıklamayla, doğal gazın toptan satış fiyatlarına 2 Temmuz 2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere zam yapıldığı duyurulmuştur. Buna göre konut tüketicilerine 9624,6, sanayi tüketicilerine ise 967,36 oranında fiyat artışı uygulanacaktır.
Açıklamada, yapılan fiyat değişikliğinin ("bütçe hedefleri (odoğrultusunda" gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Halkın temel ihtiyaçlarından biri olan doğal gazın, özellikle konutlarda bu denli yüksek oranda zamlanması, hane halkı ekonomisini doğrudan etkileyecektir.
Bu çerçevede aşağıdaki soruların kamuoyu adına yanıtlanması gerekmektedir:
SORULAR
BOTAŞ tarafından yapılan bu zam kararının gerekçesi tam olarak nedir?
BOTAŞ "Bütçe hedefleri" ifadesi ile ne kastedilmektedir?
Y24,6 oranındaki yüksek artışın konut tüketicilerine yansıması nasıl hesaplanmıştır? Bu oran hangi maliyet kalemlerine dayandırılmıştır?
Fiyat artışının elektrik üretimi maliyetlerine ve dolayısıyla elektrik tarifelerine etkisi nasıl olacaktır?
Doğal gaz fiyat artışının TÜFE ve ÜFE üzerindeki etkisine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış herhangi bir etki analizi var mıdır? Yapılmışsa, bu fiyat artışının aylık ve yıllık enflasyon oranlarına tahmini katkısı ne kadardır?
Doğal gaz arz güvenliğini sağlamak için hangi önlemler alınmaktadır? Bu zam doğal gaz tedarikindeki risklerle ilişkili midir?
BOTAŞ'ın dış borç ve finansal durumu zam kararında etkili olmuş mudur?
Doğal gazda konut tüketicilerine yönelik sübvansiyon oranı son 3 yılda nasıl değişmiştir?
Kış aylarında artan doğal gaz tüketimi de göz önünde bulundurularak, dar gelirli yurttaşların bu zamdan etkilenmesini azaltmaya yönelik herhangi bir sosyal destek programı planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun perakende satış tarifelerine ilişkin 1 Vinci maddesinde; "Dağıtım şirketinin birim gaz alım fiyatı, birim hizmet bedeli, amortisman bedelleri ve diğer faktörlerden meydana gelecek olan perakende satış fiyatları ve tarife esasları Kurumca (EPDK) belirlenir." hükmü yer almakta olup, mezkur hükme göre şehir içi dağıtım şirketlerinin abonelerine yaptıkları satışlarda uygulanmakta olan perakende satış fiyatları, birim gaz alım bedeli ve sistem kullanım bedelinden oluşmaktadır. Bu bileşenlerden "sistem kullanım bedeli" Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenerek ilan edilirken, perakende satış fiyatının diğer faktörü olan "birim gaz alım bedeli" ise toptan satış şirketlerinin dağıtım şirketlerine uyguladıkları toptan satış fiyatına göre belirlenmektedir.
Piyasada toptan satış fiyatı oluşurken doğal gazın piyasa koşulları, piyasa fiyat istikrarı, EPDK'nın tarife ile ilgili kararları ile alım, satım ve işletme giderleri dikkate alınmakta, yanı sıra doğal gaz alım maliyetlerini doğrudan etkileyen uluslararası hub fiyatları, petrol ve petrol türevleri fiyatlarındaki değişim ile döviz kurundaki değişimler de doğal gaz satış fiyatlarının belirlenmesinde etken olmaktadır. Tüm bu bileşenlerin denkleme dahil edilmesi suretiyle yapılan değerlendirmeler çerçevesinde fiyatlar mümkün olan en makul seviyede belirlenmekte olup, doğal gaz toptan satış fiyatları aynı kategorideki (konut, sanayi, elektrik üretimi) tüketicilerin tamamı için bölge veya il farkı gözetilmeksizin eşit olarak belirlenmektedir.
2 Temmuz 2025 tarihinden itibaren geçerli Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü (BOTAŞ) Doğal Gaz Toptan Satış Fiyat Tarifesinde elektrik üretimi amaçlı doğal gaz satış fiyatında herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.
Bununla birlikte; Covid salgını sonrası başlayan ve Rusya-Ukrayna savaşıyla devam eden küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki olağan dışı artışlar sebebiyle oluşan yüksek maliyetlerden vatandaşlarımızın etkilenmemesi için hâlihazırda doğal gazda nihai fiyat üzerinden 9444 devlet desteği uygulanmaktadır.
Doğal gaz arz güvenliği ile ilgili olarak; Ülkemize halihazırda dört farklı ülkeden beş ayrı boru hattı üzerinden doğal gaz temin edilmekte, buna ek olarak beş LNG terminali aracılığıyla gerek uzun vadeli anlaşmalar gerekse de uluslararası spot piyasalardan LNG alımları gerçekleştirilmektedir. Yanı sıra Karadeniz Sakarya Sahamızda üretilen doğal gaz ve artan yeraltı depolama kapasitelerimiz de denkleme dahil edilerek doğal gaz arz güvenliğimizin temel bileşenleri oluşturulmaktadır.