Diyarbakır'ın Sur ilçesinde sürdürülen kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 3 Temmuz 2025 tarihinde 7/30417 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 133 gün sonra, 13 Kasım 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Diyarbakır'ın Sur ilçesinde sürdürülen kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30417, 3 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30417-diyarbakir-in-sur-ilcesinde-surdurulen-kentsel-donusum-calismalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7db205b9-96c0-49ef-9300-0197e3c8b4ff
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 133 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Ce
Av. Dr. Sezgin Tanrıkulu Diyarbakır Milletvekili
Sur ilçesi, UNESCO Dünya Kültür Mirası statüsündeki Diyarbakır surlarına ve tarihi mahallelere ev sahipliği yapmaktadır. Ancak son yıllarda TOKİ eliyle sürdürülen "kentsel dönüşüm" projeleri, tarihi dokuyu bozmakta ve yerinden etmeyi hızlandırmaktadır. Uzmanlar, yapılan çalışmaların hem kültürel mirası hem de toplumsal yaşamı olumsuz etkilediğini ifade etmektedir.
Bu bağlamda,
SORULAR
Sur ilçesinde devam eden kentsel dönüşüm projeleri, UNESCO kriterlerine uygun olarak denetlenmekte midir?
TOKİ tarafından yapılan yeni yapılaşmalar hangi bilimsel raporlara dayanmaktadır?
Surlarda ve çevresindeki arkeolojik alanlarda tahribat tespit edilmiş midir?
Kültürel mirasın korunması için yerel halkın katılımıyla yürütülen bir danışma mekanizması var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
BAKANLIĞIMIZCA HAZIRLANAN CEVAP
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüY'ca;
2015 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alınan "Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı"nın koruma durumu Dünya Miras Komitesi tarafından izlenmekte olup varlığa ilişkin Dünya Miras Komitesi tarafından kararlar alınmaktadır. Alınan kararlar gereği varlığın korunma durumuna yönelik güncel raporlar ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli olarak hazırlanarak UNESCO Dünya Miras Merkezine iletilmektedir.
Ayrıca, miras alanının korunma durumuna ilişkin Dünya Miras Komitesinin 2021 yılındaki 44. Oturumunda alınan 44 COM 7B.56 sayılı kararı uyarınca 27 Kasım-03 Aralık 2022 tarihleri arasında yerinde inceleme yapmak üzere UNESCO Dünya Mirası Merkezi/ICOMOS Reaktif İzleme Misyonu gerçekleştirilmiştir. 06-16 Temmuz 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen 47. Dönem Dünya Miras Komitesi Oturumunda dünya miras alanımızın korunma durumu değerlendirilmiştir.
Diyarbakır ili, Merkez Suriçi bölgesinde, 2015 yılında yaşanan terör olayları ve çatışmalar sonucunda Suriçi bölgesinde önemli tahribatlar oluşmuştur. Yaşanan olaylar sonrasında Suriçi bölgesi, Bakanlar Kurulunun 22.10.2012 tarihli ve 2012/3900 sayılı kararı ile 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında "Riskli Alan" ilan edilmiş olup bu karar ile tüm yetki ve sorumluluk Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına verilmiştir.
Diyarbakır Suriçi kentsel sit alanı sınırlarında kalan bütün fiziki ve inşai faaliyetler Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 2012 tarihli kararıyla uygun bulunan Sur Koruma Amaçlı İmar Planı, 2017 tarihli kararı ile uygun bulunan Suriçi Kentsel Tasarım Projesi ve Rehberi ile UNESCO Dünya Miras Komitesinin tavsiye kararları dikkate alınarak yürütülmektedir.
UNESCO Dünya Miras Alanında bulunan Surlar ve Arkeolojik Sit Alanı olan Amida Höyük'te herhangi bir tahribat meydana gelmemiştir. Söz konusu alanda ilgili Müze Müdürlüğünün denetiminde bilimsel kazı çalışmaları devam etmekte olup konservasyona dayalı projeler hazırlanmaktadır.
Diyarbakır'da UNESCO Dünya Miras Alanı içerisinde yürütülen çalışmalar, Alan Yönetim Planı çerçevesinde Danışma Kurulu ve Eşgüdüm Denetleme Kurulları ile yapılan görüşmelerle değerlendirilmektedir. Danışma Kurullarında yerel yönetim, sivil toplum kuruluşları ile üniversitelerden temsilciler yer almaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan