Aydın'da yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Süleyman Bülbül (CHP), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/26961 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 3 Haziran 2025).
Süleyman Bülbül (CHP, Aydın). “Aydın'da yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26961, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26961-aydin-da-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-tale (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5418045b-3b83-4ce4-a468-01963e6ac351
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 41 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. üleyman BÜLBÜL
Aydın ili, bereketli ovaları ve dört mevsim üretim yapabilme kapasitesi ile hem dünyanın hem
• de ülkemizin önemli tarımsal potansiyele sahip bölgelerindendir. Büyük Menderes Nehri'nin suladığı bereketli ovalar üzerinde 800.700 hektar alanda kurulu ilimizin 9046'sında (368.336 hektar) tarım yapılmaktadır. Aydın'da nüfusun yaklaşık 955*i geçimini tarım sektöründen sağlamaktadır. Geçtiğimiz günlerde yaşanan zirai don felaketi, ülkemizde ve Aydın'da çiftçinin mahsullerinin ziyan olmasına neden olmuştur.
Bu bağlamda;
SORULAR
Özellikle Aydın'da etkili olan ve hemen hemen her türden meyve ve sebzeye büyük zararlar veren zirai don konusunda bakanlığınızca bölgede herhangi bir tespit çalışması yapılmış mıdır? Yapılan bu tespitin sonuçları nelerdir? Şayet herhangi bir tespit yapılmamış ise gerekçesi nedir?
Yüksek girdi ve düşük fiyat politikası nedeniyle borçlarını ödeyemeyen ve tarımsal üretimi terk etme eşiğine gelen çiftçiye zirai don felaketi nedeniyle bakanlığınızca hibe ödemesi yapılması planlanmakta mıdır? Planlanmakta ise ödemeler hangi şartlar altında, ne zaman yapılacaktır? Çiftçiye herhangi bir hibe desteği, öngörülmüyor ise gerekçesi nedir?
Söz konusu felaketin çiftçilerimiz üzerindeki etkisinin en aza indirilmesi için bakanlığınızca herhangi bir telafi mekanizması öngörülmekte midir?
Çiftçilerin bankalara ve Tarım Kredi Kooperatifine olan kredi borçlarının faizsiz yapılandırılması ve ödeme desteği verilmesi hususunda herhangi bir çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde iilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip ililçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9067 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; "05 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 905 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9610 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 95 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 905 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9015 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9510 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9025 ile 96359i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 7025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "620 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan