Emekli olduğu halde çalışmaya devam eden vatandaşlara ilişkin
Kaynak göster
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti), 11 Temmuz 2025 tarihinde 7/30829 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 161 gün sonra, 19 Aralık 2025).
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti, Diyarbakır). “Emekli olduğu halde çalışmaya devam eden vatandaşlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30829, 11 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30829-emekli-oldugu-halde-calismaya-devam-eden-vatandaslara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/76c00e78-f8b3-4ecb-80de-019812157b1c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 161 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99. maddeleri uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından, öngörülen yasal süresi içinde cevaplanması konusunda gereğini bilginize sunarım.
Sevilay ÇELENK Diyarbakır Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye'de uygulanan ekonomi politikalarının yol açtığı kriz, en çok da 65 yaş ve üzeri yurttaşları etkilemektedir. Artan enflasyon, hayat pahalılığı ve gelir yetersizliği nedeniyle milyonlarca emekli, dinlenmeleri gereken bir dönemde yeniden çalışmak zorunda kalıyor.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı?"nın 2024 yılı Genel Faaliyet Raporu'na göre, 65 yaş üstü bireylerin işgücüne katılım oranı yüzde 13,1'e yükselmiştir. Oysa 2024 hedefi yüzde 12.4 olarak belirlenmişti. Bu artış, yaşlı nüfusun geçim sıkıntısıyla karşı karşıya olduğunun açık bir göstergesidir.
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun verilerine göre, Nisan 2025 itibarıyla yaşlılık aylığı alanların sayısı 12 milyon 183 bine ulaşmıştır. Bu kişilerin 2 milyon 139 bini, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında kayıtlı olarak çalışmaya devam etmektedir. Yalnızca yılın ilk dört ayında bu sayıya 35 bin kişi daha eklenmiş, böylece emeklilerin yaklaşık yüzde 17,5'i kayıtlı şekilde çalışır hâle gelmiştir. Kayıt dışı çalışanlarla birlikte bu oran daha da yüksektir.
Emeklilerin tekrar çalışmaya başlaması bir tercih değil, zorunluluk hâline gelmiştir. Düşük maaşlar, yüksek enflasyon ve gelir adaletsizliği, emekli yurttaşları güvencesiz ve düşük ücretli işlerde çalışmaya itmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2025'in ilk altı ayında enflasyon yüzde 16,67 olarak gerçekleşmiş; bu oranda zam yapılması öngörülmüş, ancak en düşük emekli aylığı yalnızca 14 bin 469 liradan 16 bin 881 liraya çıkarılmıştır. Yapılan bu artış, geçim Oo derdiyle (o boğuşan (o milyonlarca (emekli (oiçin Ooyeterli Oo olmamıştır.
Tarih .Jİ03.2925 3 İl $ 2 9 pa 3953729
İleri yaşta çalışmak zorunda bırakılan emekliler, hem fiziksel hem de ruhsal olarak ciddi zorluklar yaşamaktadır. Bu tablo, ekonomik krizin boyutlarını ve sosyal devlet anlayışındaki derin boşlukları ortaya koymaktadır. Emeklilerin insanca yaşayabileceği bir gelir düzeyi sağlanmadan, bu krizin toplumsal etkileri daha da derinleşecektir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2020-2025 yılları arasında SGDP kapsamında kayıtlı olarak çalışan emekli sayısının yıllara göre dağılımı nedir? Bu kişilerin yaş, cinsiyet ve sektörel dağılımına ilişkin istatistiki veriler mevcut mudur?
Aynıdönemde, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan denetimlerde tespit edilen kayıt dışı çalışan emekli sayısı kaçtır? Bu denetimlerin yıllara, illere ve uygulanan idari yaptırımlara göre dağılımı nedir?
65 yaş ve üzeri çalışan yurttaşlara yönelik olarak iş sağlığı ve güvenliği kapsamında özel bir politika veya program geliştirilmiş midir? Bu yaş grubuna dair iş kazası, ölüm, meslek hastalığı ve sürekli iş göremezlik oranlarına ilişkin veriler nelerdir?
Emekli yurttaşların mevcut gelir düzeyleriyle temel ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadığına dair Bakanlığınızca yapılmış çalışma var mıdır? Ortalama yaşlılık aylığı ile açlık ve yoksulluk sınırı arasındaki fark esas alınarak hazırlanmış herhangi bir değerlendirme raporu var mıdır?
Yurttaşların geçim sıkıntısı nedeniyle yeniden işgücüne katılmalarını önleyecek şekilde, emekli maaşlarını iyileştirmeye yönelik bir planınız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 22.07.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1669540 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Diyarbakır Milletvekili Sayın Sevilay ÇELENK tarafından yöneltilen 7/30829 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için her türlü tedbirin alınması işverenin yükümlülüğünde olup Kanunun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yerine getirilmektedir.
Bununla birlikte çalışma hayatında iş kazalarının önlenebilmesi için yapılması gereken bir diğer önemli husus iş sağlığı ve güvenliği kültürünün toplumun tüm kesimlerine kazandırılmasıdır. Bu kapsamda iş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik ilgili kamu kurumları, üniversiteler, sendikalar ve STK'lar ile eğitim, seminer ve bilgilendirici faaliyetler düzenlenmekte, kısa film, çizgi film, mobil uygulamalar, kamu spotları, rehber, broşür ve afişler hazırlanmakta olup ayrıca çeşitli sektörlerde çalışan kişilerin ve profesyonellerin bilgi düzeyini geliştirecek eğitimler verilmektedir.
Emekli aylığını belirleyen en etkili parametre çalışma hayatında bildirilen kazançlardır. Sigortalıların çalışma hayatında kaldıkları süre uzadıkça ve kazançları yükseldikçe emekli aylığı da artmaktadır.
Aylık miktarında önemli parametrelerden bir diğeri olan aylık bağlama oranı, prim ödeme gün sayısı ile doğru orantılı olarak belirlenmektedir. 2000 ve 2008 yıllarında yapılan reformlar ile emeklilik sisteminde sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için prim-aylık arasındaki bağ güçlendirilmiştir. Sistemde daha uzun süre kalanın ve daha yüksek prim ödeyenin karşılığını alacağı mali yönden sürdürülebilir bir sistem kurgulanmıştır. Sistemde kalma süresi uzadıkça aylık bağlama oranı da artmaktadır.
Ayrıca, emeklilere 2018 yılı Ramazan ve Kurban bayramlarında 1.000'er TL tutarında ödenmekte olan bayram ikramiyesi tutarı, 2021 yılı Ramazan Bayramından itibaren 1.100 TL, 2023 yılı Ramazan Bayramından itibaren 2.000 TL, 2024 yılı Ramazan Bayramından itibaren 3.000 TL, 2025 yılı Ramazan Bayramından itibaren ise 4.000 TL olmuştur. 5310 sayılı Kanun kapsamında tüm statülerde bağlanan emekli aylıklarına 14.469 TL olarak getirilen alt sınır, 2025/Temmuz itibarıyla 2025 yılı Ocak- Haziran dönemi enflasyon oranı kadar artırılarak 16.881 TL'ye yükseltilmiştir.
Diğer taraftan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/1-(a)) kapsamında sosyal güvenlik destek primine. tabi Sosyal Güvenlik
Kurumuna bildirimi yapılan sigortalı sayılarına ilişkin veriler SGK resmi web peak. gov.ir) yayımlanmaktadır."