Emekli olup sigortalı olarak çalışmaya devam edenlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı maddeleri gereğince, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Op. Dr. Turfan ÇÖMEZ IYI Parti Grup Başkanvekili Son dönemde, SGK verilerine göre emekli aylığı alırken aynı zamanda sigortalı çalışan emekli sayısında ciddi bir artış yaşandığı görülmektedir. 2020'den itibaren bu sayı birkaç yüz bin seviyelerinden kısa sürede 1,8—2,1 milyon aralığına yükselmiştir. Bu eğilim, sadece istihdam verilerini değil, emeklilik sistemimizin sürdürülebilirliğini, emekli gelirlerini ve çalışma barışını yakından ilgilendirmektedir.

Bu artışın temel nedenleri arasında emekli aylıklarının ekonomik olarak yetersizliği, yaşanan yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri, EYT gibi düzenlemelerle emekli sayısının artması, sosyal güvenlik sistemi üzerindeki yapısal baskılar sayılabilir. Ancak konuya ilişkin resmi açıklamalar yetersizdir. Detaylı analiz yapılmamıştır.

Bu nedenle aşağıdaki soruların cevaplandırılması önem arz etmektedir.

SORULAR

1. 2017-2025 döneminde sigortalı olarak çalışan emekli sayısına ilişkin resmi SGK verileri nelerdir?

2. Çalışan emekli sayısında özellikle 2022-2025 döneminde görülen hızlı artışın nedenleri nelerdir?

3. Bu sonucun ortaya çıkmasında ücret yetersizliği, enflasyonun reel gelir üzerindeki etkisi, EYT ve emeklilik düzenlemeleri gibi konular hangi öncelik ve ağırlıkla etkili olmuştur?

4. Çalışan emekli sayısındaki artışın SGK'nin gelir-gider dengesine kısa, orta ve uzun vadede etkileri nelerdir? a

5. SGK finansal sürdürülebilirliği üzerindeki etkiler nelerdir?

6. Sistem üzerindeki aktüeryal baskı nasıl etkilenmektedir?

7. Çalışan emeklilerin hangi sektörlerde ve meslek gruplarında yoğunlaştığına ilişkin resmi veriler var mıdır? Varsa ayrıntılı dağılım paylaşılabilir mi?

8. Çalışan emekli sayısındaki artışın istihdam piyasasına etkisi, özellikle genç işsizliği ve kayıtlı iş gücü talebi açısından değerlendirilmiş midir?

9. Bu artışın, emekli maaşlarının yaşam maliyeti enflasyon, kira, sağlık giderleri ile ilişkisinin resmi analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

10. Çalışan emeklilere ilgili olarak SGDP (Sosyal Güvenlik Destek Primi) uygulamasının etkinliği ve adilliği değerlendirilmiş midir?

11. SGDP'den kaynaklanan yüklerin çalışan ve işveren üzerindeki etkileri nelerdir?

12. Çalışan emeklilerin vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri ile emekli aylıkları arasında bir çifte yükümlülük, çifte muamele veya çifte avantaj durumu var mıdır? Resmi bir değerlendirme yapılmış mıdır?

13. Uluslararası karşılaştırma bağlamında; OECD ve AB ülkelerinde emekli çalışanlara ilişkin politika uygulamaları incelenmiş midir?

14. Çalışan emekli artışını önlemek veya makul seviyelerde tutmak için önerilen yasal düzenleme, teşvik veya politika seçenekleri nelerdir?